در این مقاله، این پرسش ها و پرسش های دیگری در رابطه با منازعۀ فلسطین و اسرائیل مورد بحث پاسخ قرار می گیرند.

تاریخ نگاران عرب و مسلمان، فلسطین را سرزمینی محل اقوام سامی(عرب ها و عبرانیها) میدانند که در ۳۵۰۰ قبل از میلاد مسیح از شبه جزیره عربستان به خصوص از حجاز بسوی شامات و شمال افریقا(مصر) مهاجرت کردند. اعراب کنعانی در سرزمین فلسیطن اقامت گزیدند و دولت کنعانیه را بوجود آوردند.
فلسطین به شمول کشوراسرائیل تا قبل از فروپاشی امپراتوری عثمانی بخشی از سرزمین شامات بود که جزو قلمرو آن امپراتوری محسوب می شد. تاجنگ جهانی اول و فروپاشی امپراتوری عثمانی، در فلسطین، مسلمانان، مسیحییان و یهودیان زندگی می کردند که اکثریت جمعیت را، مسلمانان تشکیل میدادند. حتا شمار یهودیان این سرزمین در سدۀ شانزدهم عیسوی در منابع رسمی اسرائیل پنج هزار تن وانمود میشود.
بر اساس ادعای اسرائیلی ها شکل گیری کشور اسرائیل
دولت و کشوراسرائیل، تشکیل کشور یهودی را در این جغرافیا، حق تاریخی خود تلقی می کنند. به باور آنها تاریخ یهودی ها به دو هزار سال پیش از میلاد مسیح میرسد که با اجداد اولیۀ یهود یعنی ابراهیم پیغمبر(ع)، پسرش اسحاق و نواسه اش(نوه) یعقوب (ع) ملقب به (اسرائیل) آغاز می شود. ابراهیم(ع) از شهر “اور” در”کلده” به کنعان یاهمین فلسطین و اسرائیل کنونی احضارشد تا دعوت به دین توحیدی را آغاز کند. وقتی کنعان در قحطی فرو رفت یعقوب با دوازده پسرش به مصر کوچ کرد، اما در آنجا گرفتار بردگی و کار اجباری شد. بنی اسرائیل پس از چهارصد سال بردگی در مصر صاحب پیغمبری بنام موسی(ع) شدند تا آنها را از مصر به سرزمین اجداد شان یعنی کنعان یا اسرائیل به عنوان سرزمین موعود برگرداند.
خروج بنی اسرائیل از مصر در سال ۱۳۰۰ قبل از میلاد مسیح صورت گرفت. آنها با پیغمبرشان موسی(ع) چهل سال در صحرای سینا راه پیمودند و در این زمان کتاب تورات بر موسی نازل شد. بنی اسرائیل در طول دو قرن بعد به آنجاییکه سرزمین اجدادی و تاریخی خود میدانند یعنی کشور کنونی اسرائیل، مسلط شدند
در منابع رسمی دولت اسرائیل گفته میشود که بنی اسرائیل پس از جابجایی به سرزمین نیاکان تا دو سدۀ نخست فاقد دولت و پادشاهی بودند. حملات دایمی اقوام “پلشتیم”(فلسطین)ساکن آسیای صغیر(ترکیه)و سواحل مدیترانه آنها را بسوی گزینش فرمانروا و پادشاه برد. اولین شاه اسرائیلی ها “شائول” بود که سپس داوود پیغمر جانشین او شد. پس از او پسرش سلیمان پیغمبر از سال ۹۶۵ تا۹۳۰ قبل از میلاد مسیح به پادشاهی رسید. او دولت مقتدر و کشور وسیع و آباد ساخت و اورشلیم(بیت المقدس) را به عنوان معبد یهود اعمار کرد. اما پس ازاو قبایل بنی اسرائیل دچار تفرقه شدند و دو حکومت جداگانه بنام “اسرائیل” در شهر سامره و”یهودا”در اورشلیم بوجودآمد.
حکومت اسرائیل در سال ۷۷۲ قبل از میلاد توسط فرمانروای آشور وحکومت یهودا توسط امپراتوری بابل منهدم گردید، و قوم یهود پراگنده شدند. پس از آن بنی اسرائیل همیشه در فکر بازگشت به سرزمین اجدادی و تشکیل کشور اسرائیل بودند. به ادعای منابع رسمی اسرائیل، فشار و ستم بربنی اسرائیل پس از ظهور مسیحیت و اسلام بیشتر شد، تا آنکه در سدۀ نوزدهم عیسوی اوضاع در سرزمین اسرائیل (فلسطین) تغییر یافت و در قرن بیستم اسرائیلی ها کشور و دولت خود را در سرزمین نیاکان تأسیس کردند.
واقعیت این ادعا
فرض بر این قرار داده شود و حتی باور شود که ادعای وطن تاریخی یهودیان درست است و یهودیان هزاران سال پیش توسط اقوام دیگر و نسل های بسیار پیشین انسانی از آن سرزمین رانده شده باشند، آیا عادلانه است که نسل های هزاران سال پس ازآنها با اخراج و کشتار به جرمی که هیچ نقشی در آن نداشته اند مجازات شوند؟
اگر از زاویۀ علمی به تاریخ زندگی انسانها نگریسته شود، مهاجرت و جابجایی کتله های جامعۀ انسانی ناشی از هر عامل طبیعی واجتماعی پیوسته تحقق یافته است. اگر نه تمام جوامع انسانی، بل اکثرآنها اعم از نژادها، ملت ها واقوام مختلف باعقاید گوناگون در سیارۀ زمین با مهاجرت و جابجایی ها ساکن شده اند.
گاهی این بحث مطرح می شود که کُشتار، همه سوزی و نسل کُشی یهودیان یا هولوکاست توسط هیتلر و نازی های آلمان که در جریان جنگ دوم جهانی در کشور آلمان بوقوع پیوست، تشکیل کشور و دولت اسرائیل به عنوان یک حق عادلانه و مسلم تاریخی، الزامی و اجتناب ناپذیر بود تا تکرار چنین فاجعه و جنایت علیه یهودیان گرفته شود. اما در این بحث، نه اسرائیلی ها و نه حامیان بین المللی آن، از انگلیس ها و اروپایی ها به شمول آلمان ها تا امریکایی ها، به این پرسش پاسخ نداده اند و نمیدهند که مگر جنایتکاران هولوکاست، نازی های آلمان بودند یا فلسطینی ها؟ هولو کاست در کجا واقع شد، در جغرافیای آلمان یا فلسطین؟
طرح ایجاد کشور و دولت اسرائیل
بنیامین زئب یا تیودرهرتزل (هرتصل) (۱۹۰۴-۱۸۶۰عیسوی) روزنامه نگار یهود اتریشی در اواخر سده نوزدهم(۱۸۹۴)به عنوان گزارشگر نشریه اتریشی “نویه فردیه پرسه
“Freie Presse Neue
در پاریس اقامت داشت. او شاهد یهودی ستیزی رو به افزایش در جوامع اروپایی بود و این یهودی ستیزی وی را به طرح تشکیل کشور مستقل یهودی و ایجاد جنبش صیهونیزم برد. هرتزل نخست در سال ۱۸۹۰ عیسوی کتابی را در عنوان کشور یهود منتشر کرد و سپس نخستین کنگره جهانی صیهونیزم را در ۱۸۹۷ عیسوی در شهر بال سویس با شرکت ۲۴۰ نفر از یهودیان کشورهای اروپایی به خصوص روسیه، آلمان، چک، سلواک و پولند تشکیل داد. اعضای کنگره پس از یک هفته گفتگو توافق خود را برتحقق سه موضوع: دادن هویت واحد ملی برای یهودیان، ایجاد وطن یهودی و تشکیل دولت یهودی اعلان کردند. کنگرۀ مذکور تا سال ۱۹۴۸ سی بار و در هر سال تشکیل جلسه داد. آژانس یا انجمن یهود و صندوق مالی یهود در نخستین کنگره ایجاد شد و در کنگرۀ هشتم(۱۹۰۵) فلسطین به عنوان وطن یهودیان مورد تصویب قرار گرفت.
از آن پس مهاجرت یهودیان از اروپا به خصوص از اروپای شرقی و روسیه به فلسطین گسترش یافت. یکی از چهره های متنفذ یهودی در بریتانیا داکتر حیم وایزمن استاد کیمیا در دانشگاه منچستر بود که در جهت اهداف کنگره جهانی یهودیان تلاش فراوان به خرچ داد. او که سپس اولین رئیس دولت اسرائیل(۱۹۴۸عیسوی)شد، حمایت دولت بریتانیا را از تشکیل دولت اسرائیل در فلسطین بدست آورد.
روند شکل گیری اسرائیل در سالهای اشغال و قیمومیت بریتانیا بر فلسطین
نیروهای بریتانیا به فرماندهی ژنرال آلنبی در دسمبر ۱۹۱۷ وارد بیت المقدس شدند. در جنوری ۱۹۱۸ “هوگارت” نماینده دولت بریتانیا در جده با ملک حسین پادشاه حجاز یعنی عربستان سعودی امروز، مذاکره کرد. وی حمایت بریتانیا از مهاجرت یهودیان به فلسطین را، محدود خواند و پادشاه حجاز را به تأمین استقلال وحاکمیت اعراب اطمینان داد. این در حالی بود که پیش از آن در دوم نوامبر ۱۹۱۷، “آرتورجیمزبالفور” وزیر خارجه بریتانیا در نامه ای به “بارون ادموند جیمز روچلد” سرپرست یهودیان بریتانیا توافق دولت متبوع خود را به تشکیل کشور یهودی در فلسطین اعلان کرد. او در نامه نوشت:
«حکومت اعلی حضرت (پادشاه بریتانیا) به موضوع تأسیس وطن ملی برای ملت یهود در فلسطین به دیده ای موافق می نگیرد و نهایت سعی خود را برای تحقق این هدف به کار می گیرد.»
در سال ۱۹۲۲ یهودیان در فلسطین سازمانی را به نام آژانس یا انجمن یهود با حمایت و همکاری انگلیس ها بوجود آوردند. این انجمن در واقع از همان آغاز در نقش یک دولت یهودی عمل میکرد و سازماندهی موج مهاجرت یهودیان و تنظیم تمام بخش های اقتصادی، سیاسی، مذهبی و فرهنگی جامعۀ یهودیان را در فلسطین بدوش داشت. آژانس یهود به تأسیس مدارس و مؤسسات آموزشی و تحصیلی یهودیان به زبان عبری پرداخت. شبکه های نشرات رادیو به این زبان بوجودآمد. هر چند شورش و مقاومت فلسطینی ها در برابر نیروهای بریتانیا و انجمن یهودیان ادامه یافت، اما مانع شکل گیری دولت اسرائیل نشد.
گسترش تظاهرات و شورش در فلسطین، چرچل صدر اعظم بریتانیا را واداشت تا دیدگاه جدید بریتانیا را در دفتر سفید یا کتاب سفید منتشر کند. در کتاب مذکور از سیاست بریتانیا مبنی بر محدودیت مهاجرت یهودیان متناسب به ظرفیت فلسطین، منع فروش زمین به یهودیان و تشکیل پارلمان منتخب سخن رفت تا از میزان نگرانی و شورش در میان اعراب فلسطین کاسته شود. سیاست عملی بریتانیا بر مبنای کتاب سفید در فلسطین ادامه نیافت. از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۹عیسوی بیش از ۳۶ هزار یهودی از روسیه، از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۳۲ شصت هزار یهودی از پولند و در سالهای دهۀ سی قرن بیستم، ۱۶۰ هزار یهودی از آلمان به فلسطین و یا کشور بعدی اسرائیل نقل مکان کردند.
طرح تشکیل دو کشور فلسطین و اسرائیل و مخالفت فلسطینی ها و اعراب
یک کمسیون مامور بریتانیا در جنوری۱۹۳۷ گزارش خود را با پیشنهاد تشکیل دوکشور جداگانۀ یهودی و فلسطینی ارائه داشت واین طرح در سال۱۹۴۵ از سوی حزب کارگر بریتانیا مجدداً عنوان شد. کمیته ویژه سازمان ملل که قیمومیت فلسطین را از بریتانیا در سال ۱۹۴۷ بدوش گرفت نیز طرح مشابه را پیشکش کرد. شورای عالی عرب به تمام این طرح ها پاسخ رد داد، هر چند که آژانس یهود در فلسطین و کنگره یهودیان آنرا پذیرفت.
دراواخر دهۀ چهل گروه های مختلف مسلح یهودیان در جهت تشکیل دولت یهودی وارد عملیات نظامی شدند. سازمانهای نظامی یهودیان چون: “ایرگون” ، “هگانا”، “اتسل”، “لحی” و غیره به کوچاندن و قتل فلسطنیان آغاز کردند. نمونه های از کشتار فجیع اعراب فلسطین بدست نظامیان یهود در الحصاص در ۱۹۴۷ و دیر یاسین در ۱۹۴۸ رخ داد. دو صدو پنجاه نفر عرب فلسطینی در روستای دیریاسین توسط ایرگونیستها قتل عام شدند. طبریه، حیفا، عکا، یافا و بیت المقدس(اورشلیم)به تصرف سازمان های مسلح یهودی درآمد. تا اواسط می ۱۹۴۸ سیصد هزار فلسطینی خانه های خود را ترک گفتند.
تشکیل اسرائیل و جنگ های نافرجام اعراب
جنگ اول عرب و اسرائیل(پانزدهم می ۱۹۴۸)
درچهاردهم می ۱۹۴۸ با پایان یافتن قیمومیت بریتانیا بر فلسطین، کشور و دولت اسرائیل بصورت رسمی تشکیل یافت. منشور استقلال اسرائیل در همین روز صادر شد. یک روز بعد(۱۵می۱۹۴۸) نیروهای عربی متشکل از ارتش مصر، اردن، سوریه، عراق، لبنان، یمن، داوطلبانی از عربستان سعودی و فلسطینیان از چند جبهه به اسرائیل حمله کردند. مصری ها در مناطق ساحلی جنوب تا نزدیکی شهراشدود، پیشروی کردند. اردنی ها و عراقی ها ارتفاعات مرکزی فلسطین را گرفتند و نیروهای سوریه و لبنان نیز در شمال با اسرائیلی ها وارد جنگ شدند. این جنگ ها پس از هشت ماه که عرب ها در آغاز، پیروزی هایی بدست آوردند با شکست آنها پایان یافت. اسرائیل در این جنگ اراضی بیشتر را از اعراب گرفت و در نتیجۀ آن فلسطینی های بیشتری آواره شدند.
جنگ دوم اعراب و اسرائیل(جون ۱۹۶۷)
دومین جنگ اعراب و اسرائیل در جون۱۹۶۷ رخ داد. جمال عبدالناصر رئیس جمهور ملی گرای مصر با شرکت سوریه، اردن، عراق و کویت در صدد حمله بر اسرائیل شد. اما دولت شوروی از طریق سفیر خود در قاهره، ناصر را شب هنگام از خواب بیدار کرد و از حمله منصرف ساخت. فردای آن شب نیروی هوایی اسرائیل در یک تهاجم سریع و ناگهانی فرودگاه های این کشورها را بمباران کرد. سپس نیروی زمینی اسرائیل در یک جنگ شش روزه، اعراب را شکست داد و مناطق: صحرای سینا، کرانۀ باختری رود اردن، بلندی های جولان، نوارغزه و بیت المقدس را تصرف کردند. یک ملیون فلسطینی در این جنگ آواره شدند.
جنگ سوم اسرائیل و اعراب(اکتوبر ۱۹۷۳)
سومین جنگ اعراب و اسرائیل به جنگ “یوم کیپور”(مقدس ترین روز در یهودیت) معروف است با حملۀ مشترک مصر به ریاست جمهوری انور السادات و سوریه به ریاست جمهوری حافظ الاسد در اکتوبر ۱۹۷۳ بوقوع پیوست. این جنگ از ششم اکتوبر تا بیست و پنجم اکتوبر که سایر کشورهای عربی نیز از آن حمایت کردند، ادامه یافت. جنگ با یورش غافلگیرانۀ مصر و سوریه بر مواضع نیروهای اسرائیل در شرق کانال سویز و بلندی های جولان آغاز شد.
قوای مصر با گذر از کانال سویز بسوی صحرای سینا پیشروی کردند. نیروهای سوریه نیز نقاط مهمی را در بلندی های جولان تسخیر کردند. اما اسرائیل در یک ضد حمله مناطق از دست رفته را از سوریه پس گرفت و تا حومۀ دمشق پیش رفت. در ضد حمله بر قوای مصر نیز غلبه یافت، ارتباط نیروهای مصری را در شمال و جنوب ساحل شرقی سویز قطع کرد و وارد خاک مصر شد. اسرائیل در این جنگ توان نظامی خود را با کمک مستمر ایالات متحده امریکا تقویت کرد. لشکر سوم مصر در صحرای سینا و شهر سویز در ساحل بحیرۀ سرخ را در محاصرۀ کامل قوای خود قرار داد. کمک های دولت سوسیالیستی شوروی به مصر و سوریه که آن وقت در واقع متحدین عرب شوروی شمرده می شدند به حدی نبود که در برابر اسرائیل و کمک امریکا به اسرائیل، ایستادگی کند. با بالا گرفتن تنش لفظی و اختلاف میان امریکا و شوروی، این جنگ در ۲۵ اکتوبر ۱۹۷۳ با تلاش سازمان ملل متحد به آتش بس میان طرفین انجامید. اسرائیل کماکان سرزمین های اعراب را که در جنگ ۱۹۶۷ تصرف کرده بود در جنگ ۱۹۷۳ با تحمیل شکست بیشتر بر آنها، حفظ کرد.
مقاومت نافرجام فلسطینی ها
جنگجویان فلسطینی در تمام جنگ های اعراب در کنارارتش های عربی بودند. اما ناتوانی و شکست پیاپی اعراب آنها را بسوی ایجاد سازمانهای مبارز و مسلح فلسطینی برد تا با ادامۀ مقاومت و توسل به نبرد گوریلایی سرزمین خود را از اسرائیلی ها پس بگیرند؛ مقاومتی که پس از هفتاد و پنجسال همچنان بی نتیجه ادامه دارد.
نخستین سازمان مقاومت را مهاجران فلسطینی مقیم کویت در سال۱۹۵۰عیسوی به نام الفتح تشکیل کردند که در رهبری آن یک دانشجوی جوان فلسطینی رشته انجینری(مهندسی) بنام یاسر عرفات قرار گرفت. این سازمان عملیات متعدد چریکی را علیه اسرائیل انجام داد و به رهبری عرفات راه های مختلف عملیات جنگی و تروریستی را تا مذاکره و توافق صلح با اسرائیل تجربه کرد.
پس از ایجاد سازمان الفتح سازمان های مختلف دیگر فلسطینی با افکار متفاوت ملی گرایی و اندیشه های آیدئولوژیک مارکسیستی و سپس اسلامی بوجود آمدند. مانند سازمانهای: الصاعقه، جبهه دموکراتیک آزادیبخش فلسطین، جبهه خلق برای آزادی فلسطین، جبهه آزادی بخش فلسطین، جبهه آزادیبخش عربی، سازمان اسلامی حماس، سازمان جهاداسلامی و غیره.
اعراب ؛ سرخوردگی از جنگ و بازگشت به مذاکره و صلح با اسرائیل
کشورهای عربی پس از سه جنگ با اسرائیل امید خود را به پیروزی نظامی از دست دادند. آنها در صدد مذاکره و راه حل سیاسی و تأمین روابط با اسرائیل شدند. انورالسادات رئیس جمهور مصر با مناخیم بگین صدراعظم اسرائیل توافق نامۀ صلح را به میانجگیری ایالات متحده امریکا در ۱۷ دسمبر ۱۹۷۸ در کمپ دیوید امریکا امضا کرد. اسرائیل را به رسمیت شناخت و اسرائیل از صحرای سینا عقب رفت.
تا پایان سدۀ بیستم عیسوی دیگر فلسطین به عنوان قضیه ای ملی اعراب برای سران دولت های عربی اهمیت خود را ازدست داد. ملک حسین پادشاه اردن در سال ۱۹۹۴عیسوی با اسرائیل پیمان صلح بست و روابط دیپلوماتیک برقرار کرد. یاسرعرفات رهبر سازمان آزادیبخش فلسطین نیز با اسرائیل در سال ۱۹۹۵ عیسوی پیمان صلح اسلو را امضاکرد و کشوراسرائیل را به رسمیت شناخت. مجمع قانونگذاری فلسطین در سال ۱۹۹۶ عیسوی یاسرعرفات را به ریاست ادارۀ خود گردان فلسطین برگزید. عرفات در نوامبر ۲۰۰۴ وفات کرد وجای او را در رهبری اداره خودگردان محمود عباس گرفت.
اسرائیل در مقابل پیمان صلح با فلسطینی هامتعهد شد تا درآینده دولت مستقل فلسطینی را به رسمیت بشناسد. برای مقدمات آن، اسرائیلی ها ادارۀ مناطق فلسطینی را در داخل فلسطین مانند نوار غزه و ساحل رود اردن به فلسطینی ها داد. بیت المقدس شرقی که از سوی فلسطینی ها پایتخت آینده کشور فلسطین خوانده میشود از امضای پیمان بیرون ماند. اسرائیل بیت المقدس را بصورت یک پارچه پایتخت خود اعلان کرد. در حالی که کشورهای جهان و سازمان ملل این اعلان یک جانبۀ اسرائیل را نپذیرفتند، دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در سال ۲۰۱۸ بیت المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخت و سفارت امریکا را از تل ابیب به بیت المقدس انتقال داد.
کشورهای دیگر عربی به استثنای سوریه و لبنان نیز با اسرائیل وارد رابطه شدند. امارات متحده عرب، بحرین و مراکش با اسرائیل روابط سیاسی برقرار کرد. سوریه به خاطر رابطه اش با ایران و نفوذ نیروهای ایرانی در آنجا و ادامۀ اشغال بلندی های جولان با اسرائیل به توافق نرسید. در کشور لبنان تنها گروه شیعۀ حزب الله با حمایت ایران به دشمنی با اسرائیل ادامه داد و با مقاومت مسلحانه اسرائیل را وادار به خروج از جنوب لبنان کرد.
جمعیت فلسطینی ها و اسرائیلی ها
مرکز احصایه یا آمار فلسطین در سال ۲۰۲۰ مجموع جمعیت فلسطین را در داخل فلسطین و کشورهای دیگر، سیزده ملیون و هفتصد هزار نفر اعلان کرد. از این شمار، ۳ ملیون و یکصد هزار نفر فلسطینی در کرانۀ باختری و شرق بیت المقدس و دو ملیون و یکصد هزار نفر فلسطینی در نوار غزه زندگی می کنند. بیشتر از چهل درصد این جمعیت در واقع مهاجران فلسطینی از سایر مناطقی است که حالا کشور اسرائیل را تشکیل میدهند و پس از شکست عرب ها در جنگ های سه گانه به سواحل رود اردن و نوار غزه آمدند. یک ملیون و ششصد هزار فلسطینی دیگر در داخل خاک امروز اسرائیل زندگی می کنند که در واقع پدران و پدربزرگان آنها خانه و زمین خود را ترک نکردند و این ها فرزندان و نوه های آنها هستند. قابل تذکر است که این جمعیت فسلطینی های داخل اسرائیل شهروندی اسرائیل گرفته اند و به عنوان شهروندان عرب اسرائیل شناخته می شوند.
مطابق گزارش مرکز آمار فلسطین، شش ملیون دوصد هزار فلسطینی در کشورهای مختلف عرب به خصوص در اردن، سوریه و لبنان اقامت دارند و در حدود یک ملیون فلسطینی دیگر در سراسر جهان پراگنده اند و در کشورهای مختلف به سر میبرند.
دو بخش اصلی یعنی کنارۀ باختری رود اردن به شمول اراضی شرق بیت المقدس و نوار غزه که حالا اکثریت جمعیت داخلی فلسطین را در خود جای داده است بصورت جدا از هم در دو طرف خاک اسرائیل قرار دارند. این هر دو منطقه در جنگ دوم عرب و اسرائیل به تصرف اسرائیل در آمد، اما پس از موافقت نامۀ صلح اسلو، اسرائیل به تدریج نیروهای خود را از هر دو منطقۀ مذکور خارج کرد و ادارۀ آنرا برای سازمان های فلسطینی تحت رهبری و ریاست یاسر عرفات داد. علی رغم آن، اسرائیل از همان زمان اشغال تا حالا به ساختن شهرک های یهودی نشین علی رغم مخالفت سازمان ملل و حتی غرب ادامه داد و گفته می شود که اسرائیل در کنارۀ باختری رود اردن در مجاورت و حتی میان جمعیت فلسطینی ها سیصد هزار شهرک ساخته است که جمعیت یهودی اسرائیل در آن شهرک ها زندگی می کنند.
جمعیت کشوراسرائیل بر مبنای احصائیۀ این کشور در سال ۲۰۲۱ به ۹ ملیون سیصد شصت و چهار هزار نفر میرسد. بر اساس منابع اسرائیلی، هشتاد در صد این جمعیت را شهروندان یهودی، اندکی بیش از بیست درصد آنرا شهروندان عرب شامل عرب های مسلمان و مسیحی و باقی آنرا اقلیت های مختلف قومی و مذهبی دیگر مانند مارونی ها، سامری ها، ارمنی ها، چرکسی ها و کردها تشکیل میدهند.
کشور اسرائیل با موقعیت در شرق بحیرۀ مدیترانه و سواحل شمالی بحیرۀ احمر، در شمال با لبنان، در شمال شرق با سوریه، در شرق با اردن، در جنوب شرق با مصر و در شرق و غرب با سرزمین های فلسطینی کرانۀ باختری و نوار غزه هم مرز است.
اسرائیل از نظر نظامی چه از نظر ارتش و چه از نظر صنایع نظامی یکی از کشورهای قدرتمند و پیشرفته در جهان است. اسرائیل انواع تسلیحات پیشرفته را تولید میکند و سالانه ملیارد ها دالر را از صدور و فروش تولیدات صنایع نظامی خود بدست می آورد. علاوه براین، اسرائیل از نظر نظامی مورد حمایت بلاقید وشرط امریکا و کشورهای اروپا به خصوص اروپای غربی قرار دارد.
وضعیت فلسطین و فلسطینی ها پس از جنگ و صلح با اسرائیل
پیمان و توافقات دو جانبۀ مصر و اردن با اسرائیل، اختلاف را در داخل کشورهای عربی و سازمان های فلسطینی تشدید کرد. پس از آن گروه های اسلامی فلسطین مانند حماس و جهاد اسلامی به عنوان نیروهای مخالف صلح با اسرائیل و با نفوذ در میان جامعۀ فلسطین به خصوص نسل جوان فلسطینی عرض وجود کردند و با مقاومتی که به انتفاضه شهرت یافت با اسرائیل جنگیدند. هم چنان این گروه ها به خصوص جنبش حماس با سازمان آزادیبخش فلسطین که با اسرائیل معاهدۀ صلح امضا کرد و دست از جنگ کشید، نیز بارها وارد درگیری نظامی شدند.
گروه های فلسطینی به خصوص سازمان آزادیبخش فلسطین و حماس پس از کشمکش های خونین به تدویر انتخابات و پذیرش نتیجۀ آن توافق کردند. حماس انتخابات را در سال ۲۰۰۶ برد و اسماعیل هنیه را صدراعظم ادارۀ خودگران فلسطین یا حکومت فلسطین معرفی کرد، اما سازمان فتح پیروزی حماس و صدارت اسماعیل هنیه را نپذیرفت. کشورهای غربی نیز نتیجۀ انتخابات را نپذیرفتند و با ادارۀ خود گردان فلسطینی برهبری حماس کنار نیامدند. سرانجام میان جنبش حماس و جنبش فتح در جون ۲۰۰۷ درغزه جنگی واقع شد که به تسلط کامل حماس بر نواز غزه و بیرون راندن فتح انجامید. حماس در ساحل باختری شکست خورد و فعالیت آنرا جنبش فتح در ساحل باختری ممنوع اعلان کرد.
جنبش فتح که هر چند با اسرائیل معاهدۀ صلح امضا کرد و دولت اسرائیل را به رسمیت شناخت تا در ازای آن کشور و دولت مستقل فلسطینی را به پایتختی بیت المقدس شرقی تشکیل دهد، به چنین هدفی نرسید. اسرائیل شهرک سازی را در کرانۀ باختری رود اردن گسترش داد و به شدت با این خواست که شرق بیت المقدس پایتخت کشور فلسطین باشدف مخالفت کرد.
جنگ های حماس و اسرائیل
جنگ کشورهای عربی و فلسطینی ها با اسرائیل برای آزادی فلسطین و تشکیل کشور فلسطینی پس از ده ها سال فراز و نشیب و ناکامی مطلق، به جنگ یک گروه فلسطینی یعنی جنبش حماس و چند گروه های کوچک نظامی دیگر در غزه تقلیل یافت.
حماس نام اختصاری جنبش مقاومت اسلامی یا به عربی”حرکه المقاومه الاسلامیه” یک سازمان اسلامی سیاسی نظامی فلسطین است که در سال ۱۹۸۷ به رهبری عبدالعزیز رنتیسی و شیخ احمد یاسین به عنوان شاخه فلسطینی اخوان‌المسلمین تأسیس شد و هدف خود را تشکیل کشور فلسطین در خاک اسرائیل فعلی اعلان کرد. حماس از دو شاخۀ سیاسی و نظامی تشکیل شده که شاخۀ نظامی آن متشکل قطعات عزالدین قسام است. در حالی که امریکا، اسرائیل و کانادا هر دو بخش حماس را گروه تروریستی میدانند، آسترالیا و بریتانیا فقط شاخه نظامی حماس را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داده‌اند. هم چنان در حالی که فعالیت حماس از سال ۱۹۹۹ در کشور اردن ممنوع اعلان شد، رهبران سیاسی و حماس چون خالد مشعل و اسماعیل هنیه در شهر دوحه پایتخت قطر اقامت دارند. عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز با حماس رابطۀ خوب ندارند و از آن حمایت نمی کنند. مصر نیز حماس را نمی پذیرد و در سال ۲۰۰۸ احمد ابوالغیط وزیر خارجه مصر در حکومت حسنی مبارک، جنگ حماس در برابر اسرائیل رامضحک خواند وحملات موشکی حماس به اسرائیل را فرصتی برای حملۀ اسرائیل به فلسطین خواند. پس از یک سال حکومت اخوان المسلین در مصر در سال ۲۰۱۱، رابطۀ مصر با حماس بسیار خراب شد و شاخۀ نظامی حماس را در فهرست گروه های تروریستی قرار داد.
از میان کشورهای اسلامی منطقه تنها جمهوری اسلامی ایران است که حماس را مورد حمایت نظامی و مالی قرار میدهد، هر چند این حمایت و مقدار کمک مالی تهران به حماس بسیار کمتر از کمکی است که به حزب الله لبنان ارائه می کند. منابع معتبر می گویند که ایران به حزب الله لبنان سالانه هشتصد تا یک ملیارد دالر، اما به حماس هر سال یکصد ملیون دالر می پردازد.
حماس پس از تسلطش بر نوار غزه چند بار با اسرائیل به جنگ پرداخت. جنگ حماس تنها به پرتاب راکت از غزه به شهرهای همجواز اسرائیل محدود می شد، اما اسرائیل در پاسخ به آن غزه را با حملات هوایی، راکتی و تانک و توپ زیر ضربات مرگبار قرار میداد و موجب کشتار و ویرانی گسترده می شد. این نوع برخورد های نظامی حماس و حملات اسرائیل که گاهی به ورود نیروهای زمینی اسرائیل به داخل غزه می انجامید به تکرار در سال های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹، سال های ۲۰۱۴ ، ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ رخ داد.
جنگ امروز حماس و اسرائیل(۷اکتوبر ۲۰۲۳)
آخرین جنگ حماس و اسرائیل بصورت ناگهانی با حملۀ نیروهای حماس از زمین، هوا و بحر بر خاک اسرائیل در سحرگاه هفتم اکتوبر سال روان ۲۰۲۳ میلادی آغاز شد. نیروهای حماس با شلیک هزاران راکت به شهر های مختلف اسرائیل به شمول تل ابیب پایتخت با عبور از مرز های غزه به شهرک ها و قریه های اسرائیلی اطراف غزه وارد شد. قرارگاه های نظامی اسرائیلی اطراف مرزها غزه را تصرف کرد. صد ها اسرائیلی نظامی و غیر نظامی را کشتند و ۱۵۰ نفر را به گروگان گرفتند. گروه جهاد اسلامی فلسطین نیز در این حمله حماس را همراهی کرد. تا پنج روز دیگر که اسرائیل موفق شد تا نیروهای حماس را از شهرک های اطراف غزه بیرون کند، در این حمله بیش از ۱۲۰۰ اسرائیلی کشته شدند و بیش از چهار هزار زخمی شدند.
این حملۀ ناگهانی حماس که ظاهراً سازمان های استخبارات اسرائیلی از جمله موساد آگاهی نیافتند، و بالا بودن میزان تلفات اسرائیلی ها در نتیجۀ آن که در طول هفتاد سال اخیر برای اسرائیلی ها بی سابقه بود، اسرائیل را تحقیر و خشمگین کرد. در مورد عدم آگاهی اسرائیل از این حملۀ حماس دیدگاه های متفاوتی ارائه می شود که بعضی آنرا دامی برای سرکوب قطعی حماس از سوی اسرائیل میدانند.
حماس با کشتار شرکت کنندگان یک کنسرت در جنوب اسرائیل که همه غیر نظامی بودند و با کشتار شماری از کودکان و زنان در یک شهرک دیگر اشتباه بزرگی کرد که افکار عمومی را د رجوامع و غربی و داخل اسرائیل را علیه خود بر انگیخت.
واکنش اسرائیل مسلماً بسیار نامتوازن و وحشتناک بود. بمباران غزه را از همان روز نخست آغاز کرد و صد ها هزار نیروی خود را با هزاران تانک و توپ در سراسر مرز غزه برای حملۀ زمینی منتقل ساخت. تا کنون هزاران نفر فلسطینی در شهر غزه کشته و زخمی شدند و بخش زیادی از شهر غزه ویران شده است.
در حالی که امریکا و اروپا از اسرائیل در جنگ با حماس حمایت می کنند و امریکا با ارسال دو کشتی هواپیما بر به منطقه و ارسال مهمات به اسرائیل جدیت این حمایت را نشان داد، جمهوری اسلامی ایران به عنوان حامی حماس هیچگونه حمایتی را از حماس نشان نمیدهد. کشورهای عربی نیز از حماس حمایت نمیکنند.
صرف نظر از اینکه حملۀ ناگهانی حماس و تلفات بی سابقۀ اسرائیل از نظر عاطفی و احساسی برای فلسطینی ها و مردم عرب مطلوب و افتخار آور بود، اما در واقع یک خطای استراتژیک برای حماس شمرده می شود که خود را در معرض سرکوب و تضعیف قطعی اسرائیل قرار داد. این جنگ مانند همه جنگ های دیگر اعراب، گره فلسطین را محکم تر و پیچیده تر می کند و فلسطینی ها را از تشکیل کشور مستقل فلسطین دور تر می سازد. اگر غزه باردیگر به تصرف اسرائیل در آید و دو ملیون مردم غزه آواره شوند، زمینۀ تشکیل کشور و دولت فلسطین در زمینی که این کشور و دولت روی آن تشکیل شود بسیار بسیار نامساعد و نامحتمل می گردد. به این نقشه ها نگاه کنید که از ۱۹۴۸ تا حالا بر سر فلسطین و فلسطینی ها چه آمده است و چگونه اراضی و کشور آنها قدم به قدم در اشغال اسرائیل قرار گرفته است. در حالی که سازمان ملل متحد قطع نامه های مختلفی راتصویب کرد تا اسرائیل از اراضی اشغالی بیرون شود و کشور فلسطین بوجود بیاید، اما اسرائیل با حمایت امریکا و غرب هیچ اعتنایی به اجرای این قطعنامه ها نکرد.

The post منازعۀ فلسطین و اسرائیل appeared first on MaheNowMagazine.

پارسال تازه که درب دانش‌گاه را به‌روی دختران بستند مریم ناچار شد به‌قشلاق بیاید. مریم خواهر کوچک من بود، سلیقه‌ی جالبی داشت و خیلی بانزاکت بود.

درست چشمان‌اش شبیه‌ چشمان من بود، اما دماغی بلند داشت‌که چندچند به‌زیبایی‌اش زیاده کرده بود. زبانی آتشین داشت‌ و سریع‌گپ می‌زد، اهل بحث بود و بیش‌تر گفت‌وگپ‌های فلسفی راه می‌انداخت. با چادری،‌ سازش نداشت آن‌ را تکه‌ای مزخرف می‌خواند، اما چهره‌اش مزین و پوشیده‌ با چادر سیاه بود؛ چادری‌که به‌آن «حجاب اسلامی» می‌گفتند و ما بچه‌ها بین خود به‌نام «قدیفه‌های زنان عربی» یاد می‌کردیم.

وقتی‌که درب دانش‌گاه به‌روی دختران بسته شد، مریم یک‌بوجی‌کتاب‌های فلسفی و روزنامه‌نگاری خود را جمع کرد و روانه‌ی پنج‌شیر شد. دیگر چاره‌ی نداشت: دانش‌گاه به‌روی‌شان بسته شده بود، آموزش‌گاها بسته شده بود و کابل برایش‌ به‌کابوسِ می‌ماند که همه چیز رنگِ غریبه را در چشمان‌اش گرفته بود.

مریم رشته‌ی روزنامه‌نگاری می‌خواند و تصمیم داشت‌ روزنامه‌نگاری مشهور شود؛ چند بار برای من گفته بود که می‌خواهد «نادیه‌ مراد افغان‌ستان» شود؛ برود به میانه‌ی دودها، جنگ‌سالاران و داعش و… روایت داشته باشد؛ روایتی از رنج مردمان اسیر شده تحت دست آن‌ها و از آتش و دود کثیف، اما وقتی‌که به‌پنج‌شیر آمد یک‌دم بی‌چاره شد. این‌جا نه خبری از کتاب بود، نه از کتاب‌خوانی و نه هم از آموزش‌گاه. یک دره‌ی خشک وبی‌روح بود.

این‌جا کسی به مریم ارزش نمی‌داد، این‌جا فرقِ میان مریم و بقیه‌دختران قشلاق نبود– دخترانی‌که روی دبستان را ندیده بودند، کتاب نخوانده بودند، حتا خط‌زدن و ورق‌نوشتن را بلد نبودند. این‌جا هم‌قطاران مریم با مریم می‌گریستند؛ از یک‌سو آزادی‌ای برای‌شان نبود، از یک‌سو ناامید شده‌ بودند و از سوی دیگر دست‌وپنجه با سنت‌گرایی و قیودات سخت‌وسفت مردم نرم می‌کردند.

پدر و مادر می‌گفتند: «دیگر دانش‌گاه بسته شده است، باید دخترمان «شوهر» کند و به‌خانه‌ای بخت برود، آخه زندگی چند روز است؟ ‌تا کی خانه ‌بماند؟ یک‌روز حوصله‌ی برادران‌اش سر رفته از دست‌اش می‌گیرند و دور می‌اندازند. مریم باید شوهر کند و کلی خواست‌گار دارد».

پدر و مادر باخود می‌گفتند: «چه‌کنیم و مریم را به‌کی بدهیم؟».

این‌طور شب‌‌ و روز در پستوی خانه گپ‌وگفت می‌کردند. آن‌ها می‌خواستند به‌دل خود، مریم را شوهر بدهند؛ انگار مریم گوسفندی‌ است‌که به‌فروش می‌گذارند، هیچ‌کس هم‌راه‌اش مشوره نمی‌کرد و هیچ‌کس از او نمی‌پرسید که چه‌ می‌خواهد؟

پدر و مادرش خود را مکلف ساخته بودند که مریم را «نامزد» کنند، اما مریم چه؟ مریم وقتی‌که دید دانش‌گاه بسته‌ شده و همه چیز ‌تغییر کرده است تصمیم گرفت ‌با «بی‌بی‌سی‌ فارسی» هم‌کاری کند، برای‌آن‌ها روایت بنویسد و از دریچه‌ی فیس‌بوک و واتساپ به‌نوشتن بپردازد.

شب جمعه‌ با مسؤول بی‌بی‌سی گپ‌زده بود و موافقه‌ کرده بودند که از هفته‌ای پسین به‌نوشتن آغاز کند. سه‌روز از گپ‌وگفت‌شان می‌گذشت ‌با دختران قشلاق رفته ‌بود سری زمین‌ها؛ آن‌ها باقلی را خیشاوه می‌زدند و مریم زار زار می‌دید و باخود می‌گفت: «حتمن از زحمت این‌ها می‌نویسم… مقاله‌ی دوم را در مورد این‌دختران می‌نویسم، آخه بیچاره‌ها کلی زحمت می‌کشند».

شام‌که شد به‌خانه‌ی خود آمدند و هر‌کس به‌خانه‌اش رفت.

مریم یک‌راست به‌اتاق خوابش رفت و کتاب «روزنامه‌نگاری ادبی– منیژه‌باختری» را باز کرد و به‌خوانش‌آن پرداخت. درسراش رویای نویسندگی بود، باخود می‌گفت اگر بتواند بنویسد و بعدها راهی‌ برای‌ بیرون‌شدن از کشور پیدا کند، برود خارج و آن‌جا با پسری نویسنده و هم‌فکر خود ازدواج نماید. هنوز نیم‌ساعت نشده بود و بیست‌برگه‌کتاب نخوانده بود گروفر شد. گوش‌قاز کرد که صدای مامایش است‌ و صدای زن‌ها هم از فامیل‌های مادراش استند، به‌دهلیز رفت و خوش‌آمدگویی گفت و آن‌ها را تا خانه‌ی نشیمن بدرقه کرد؛ خود دوباره به‌اتاق‌اش پس‌گشت و به‌خوانش کتاب‌اش پرداخت.

نیم‌ساعت بعد وقتی‌که تلفن خود را برداشت تا ایمیل به‌نرگس، هم‌کلاسی دانش‌گاه‌اش بزند متوجه شد از آشپزخانه سروصدا می‌آید و فضای خانه را کلی خنده و مستی پیچانده است. تعجب کرد و رفت تا ببیند چه‌گپ شده است. داشت از دربِ خانه داخل می‌شد یک‌هو خیلی شیرینی سرش انداختند و از چارسو مبارک‌بادگویی بلند شد. چشمان‌اش از غلاف بیرون ‌شده بود، چارسو می‌گشت، اما نمی‌فهمید گپ چه است؟ چه‌شده است؟

دید در دستِ زن مامایش گلی ‌سرخ است و در زلفان مادرش برگ‌های گل‌باد شده است. تعجب کرد و هاج‌ و واج ماند.

دقیقه‌ی بعد مامایش پیش آمد و دست‌اش را گرفت و گفت: «مریم ‌جان تبریک باشد دیگر سنوی من شدی».

مریم: «خواب می‌بینی ماما؟»

• نه، این‌شیرینی‌های نامزدی‌است‌که می‌خوریم!

وقتی‌که مریم متوجه ‌شد که قصه ‌راست است به‌زمین افتاد و از هوش‌رفت.

زینب‌، زن کاکایش، به‌صورت‌اش آب زد تا بیدار شود، بیدار شد و دوباره از هوش رفت. در نهایت روی بال‌های زن‌ها به‌اتاق خواب‌اش برده شد و در جامه‌ی خواب‌اش افتید. صبح‌که شد به‌هرسو آوازه رفت‌که مریم نامزد شده است، نامزد اکبر بچه‌ی مامایش. اکبر یک‌بچه‌ی ساده بود، تا صنف نهم مکتب خوانده بود و با پاچه‌های بلندوبالا می‌گشت و نه نوشتن درست بلد بود و نه ادب. بی‌چاره مریم تباه شد و به‌دستان ناپاک افتید.

آن‌هم توسط پدر و مادر خودش. چه زندگی‌ای کثیفی و چه بندگی‌ای جان‌سوزی. بعد از این سرگذشت، بچه‌ها به‌دختران قشلاق به‌طعنه می‌گفتند: «دخترا هرچه ‌باشید باز هم زن بی‌سواد ما استید» و گاهی می‌گفتند: «دختر روزنامه‌نویس برابر با بچه‌ی کوچه». بعد قه‌قه می‌خندیدند.

شیون شرق

The post دختر روزنامه‌نویس برابر با بچه‌ی کوچه appeared first on MaheNowMagazine.

از هرات تا دهلی، از دهلی تا برلین

گفت و گو با دکتر احمدغنی خسروی

سقوط ناباورانه‌‌ی افغانستان پس از ۲۰ سال آزمون دموکراسی و حضور قدرت‌مند کشورهای خارجی که منجر به‌برگشت دوباره‌ی گروه متحجر طالبان و حاکمیت آن‌ها شد، بار دیگر نسل گذشته و حال را با دنیای مهاجرت و تبعید ناخواسته آشنا ساخت. نسلی که با سخت‌ترین شرایط ممکن و در کشوری در حال جنگ، آرزوی‌شان تغییر مثبت و ساختن یک افغانستان مترقی و عدالت‌خواه بود. شوربختانه هزاران امید و آرزو در دل‌ها ماند و نسلی با تمام آرزو، خواسته‌های مشروع و حقوق اولیه‌ی زندگی، آواره و بی‌سرپناه شد.

دکتر احمدغنی خسروی، استاد دانش‌گاه هرات یکی از این‌ها است که در تبعیدی ناخواسته، مجبور به ترک وطن‌اش شده است و حالا فرسنگ‌ها‌ دور از دانش‌جویان هم‌وطن‌اش در دانش‌گاه بارد لیبرال آرت برلین مشغول به‌کار است.

دکتر احمدغنی خسروی، متولد سال ۱۳۵۱ خورشیدی در شهر هرات است. دانش‌گاه را در بخش پارسی دانش‌کده‌ی ادبیات و علوم انسانی در شهر هرات به‌پایان رساند و در سال ۱۳۸۱ خورشیدی عضوکادر علمی دانش‌کده‌ی ادبیات گردید. او در سال ۱۳۸۵ دوره ماستری‌اش را در هندوستان سپری کرد و در سال ۱۳۸۷ از بخش پارسی دانش‌گاه جامعه‌ی میلیه اسلامیه دهلی نو، فارغ گردید. وی در سال ۱۳۸۸ در همان دانش‌گاه وارد دوره‌ی دکتری شد.

دکتر خسروی، در سال ۱۳۹۱ مجددا به افغانستان برگشت و دوباره به‌عنوان استاد در بخش پارسی دانش‌کده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانش‌گاه هرات مشغول به‌تدریس و تحقیق گردید. وی از سال ۱۳۹۵ تا سال سقوط نظام جمهوریت به‌عنوان رییس دانش‌کده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانش‌گاه هرات مشغول به‌کار بود. کارهای علمی وی شامل ده‌اثر تألیفی و پژوهشی می‌باشد که چاپ شده است. هم‌چنین حدود شست مقاله‌ی علمی پژوهشی نوشته است که تعدادی از آن‌ها در هندوستان، افغانستان، ایران، آذربایجان، ترکیه، انگلستان و چین چاپ شده است. اخیرا مجموعه مقالات وی باعنوان «از هرات تا توس و اجمیر» در دوجلد در ایران به‌همت دکتر زینب یوسفی شاعر و نویسنده‌ی بوشهری با‌مقدمه‌ی پروفیسوردکتر حسین جواهری نویسنده و چهره‌ی ماندگار علم شیمی در ایران، به‌چاپ رسیده است.

در این برگ‌واره‌ی مجله‌ی ماه نو به‌گفت‌وگو با دکتر خسروی پس از غربت‌نشین‌شدن پرداخته‌ایم.

از تجربه‌ی مهاجرت‌تان بگویید؟ چه تعریف و تصوری از مهاجرت داشتید؟

مهاجرتم به‌آلمان هرگز خودخواسته نبوده، هیچ‌گاه تمایلی به‌ترک سرزمینم نداشتم. فکر هم نمی‌کردم که من باخانواده‌ام سرزمین مادری‌ام را به‌گونه‌ی یک‌باره ترک بگویم. دوست داشتم به‌کشورم زندگی کنم، چنان چه اگر تمایلی به‌رفتن به‌خارج از کشور می‌داشتم، این زمینه مدت‌ها قبل برایم میسر بود. هم‌واره ترجیح می‌دادم به‌سرزمین‌ام باشم تا این که ترک دیار و سرزمین‌ام را بنمایم، اما مجبوریت باعث شد هم‌راه باخانواده‌ام به‌آلمان بیایم.

خیلی‌ها این مهاجرت ناخواسته را به‌عنوان یک‌تبعید ناخواسته تعبیر می‌کنند. آیا شما هم به‌همین باور هستید؟

من هم‌واره دوست داشتم در کشورم بمانم. ترک زادگاه‌ام و پشت‌نمودن به‌همه‌چیز و آمدن به‌سرزمینی دیگر، چیزی بوده که هرگز تصورش را هم نداشتم. شاید این برایم سخت‌ترین دردی بوده که همه‌چیزم را در آن‌جا بگذارم و خودم بلند شوم و بیایم به‌این‌جا. زمان زیادی نیاز خواهد بود که بتوانم همه‌چیز را فراموش کرده، به دنیای جدیدی که قدم گذاشته‌ام، عادت کنم.

یکی از عمده‌ترین چالش‌های مهاجرت در کشورهای اروپایی یا غربی، موضوع تنوع فرهنگی یا به‌تر بگویم پذیرش فرهنگ جدید، پیوست با جامعه‌ی جدید و یاد‌گیری زبان است. شما این‌مراحل را چگونه می‌بینید؟

اینک که به‌این‌جا آمدم، سعی می‌کنم خودم را باشرایط جدید وفق بدهم. هرچند همه‌چیز، برایم، در این‌جا تازه و نو به‌حساب می‌آید، اما چاره‌ی نیست، باید خودم را باشرایط و نحوه‌ی زندگی جدید هم‌نوا ساخته، هر آن‌چه را که مثبت و درست به‌نظر می‌رسد، در کسب آن از هیچ‌نوعی تلاش و کوشش دریغ نورزم؛ در ضمن جای بس خوش‌حالی است که فرزندانم در این‌جا می‌توانند تحصیلات خوبی داشته باشند و آینده‌ی درخشانی را برای خود شان رقم بزنند، چیزی که حداقل در کشور مادری‌ام در شرایط کنونی میسر و مقدور نبوده است.

برخی باور بر این دارند که مهاجرت می‌تواند یک‌فرصت باشد. آینده‌ای روشن برای فرزندان و آشنایی بادنیای جدید. برای شما چالش بوده یا فرصت؟

بله، من آمدن به‌این‌جا را برای خود و فرزندانم یک‌فرصت به‌حساب می‌آورم که می‌توانیم از امکانات و تسهیلاتی که در این‌جا وجود دارد، جهت پیش‌رفت و رسیدن به اهداف‌مان سود ببریم. خیلی چیزها در این‌جا وجود دارد که اگر بخواهیم، می‌توانیم از آن‌ها بهره‌مند شویم و آینده‌ی‌مان را بر مبنای همین تسهیلات و امکانات تحصیلی و آموزشی که در این‌جا وجود دارد، رقم بزنیم. این همان چیزی است که به مثابه‌ی یک‌دل‌خوشی، غم غربت و ترک دیار را برایم قدری آسان می‌سازد.

دوست دارید روزی با دست‌آوردهای فراوان و بادست‌ پُر برای آبادانی دوباره‌ی افغانستان به‌کشور برگردید؟

اگر روز و روزگاری سرزمین مادری‌ام به آرامش و امنیت کامل دست‌یابد، نظامی مردم سالار مبتنی بر آراء همگانی در آن‌جا حاکم گردد، حداقل خودم سعی خواهم کرد دوباره به‌آن‌جا برگردم، هرچند نمی‌توانم این وعده را از سوی فرزندانم هم بدهم، چون آن‌ها وقتی به‌این‌جا عادت کنند، برگشت دوباره‌ی آن‌ها به‌آن‌جا برای‌شان سخت خواهد بود.

آینده‌ی افغانستان برای شما مهم است؟ چه چیزی تا اکنون شما را هنوز وابسته‌ی آن خاک و آب دارد؟

خواهی نخواهی سرزمین مادری چیزی نیست که بشود آن را فراموش کرد. وطنم جایی است که در آن متولد شدم، در آن‌جا تمام عمرم را نفس کشیدم. از همه‌ی نعمات آن استفاده کردم و در آن‌جا تحصیل کردم، پس چه‌گونه می‌توانم همه‌چیزم را در آن‌جا فراموش نموده، یک‌باره با آن قطع علاقه نمایم. سرنوشت و آینده‌ی وطن‌ام، برایم بس مهم و حایز اهمیت بوده، باخوشی‌های مردم سرزمین‌ام خوش خواهم شد و با درد وطن‌ام خواهم گریست. به‌امید روزی که مردم وطنم هیچ‌درد و مشکلی نداشته باشند و همگان در رفاه و آسایش زندگی خویش را پشت سر بگذارند.

آیا پیش‌بینی سقوط و رسیدن افغانستان به‌این وضعیت را داشتید؟ مکاتب و دانش‌گاه‌ها به‌روی دختران بسته شود و حقوق و آزادی‌های اجتماعی از‌ مردم گرفته شود؟

به‌هیچ صورت فکر نمی‌کردم که وطنم دچار چنین مصیبتی گردد و یک‌باره همه‌چیز از میان‌رفته و تمام ارزش‌های بیست‌ساله‌ی دیارم ضرب در صفر شود. این‌چیزی است که نه تنها من که خیلی‌هایی دیگر حتا تصورش را هم نداشتند.

علت سقوط نظام را شما در چه می‌بینید؟

سقوط نظام جموریت در سال ۲۰۲۱ در افغانستان دلایل متعددی دارد که می‌شود به‌برخی از آن به‌گونه‌ی کوتاه اشاره کرد:

• فساد گستره در لایه‌های مختاف سطوح قدرت از بالا تا پایین که هم مردم و هم کشورهای کمک کننده به‌افغانستان را به‌ستوه آورده بود.

• سپردن کارهای مهم، اغلب به‌نااهلان که خود باعث ایجاد فساد و فروپاشی سیستم مدیریتی در ادارات دولتی می‌گردید.

• تمرکز قدرت در یک‌حلقه‌ی کوچک و خاص که همان دایره‌ی کوچک چندنفره تقریبا تمام سطوح قدرت در سراسر افغانستان را در اختیار داشتند.

• مداخله‌ی بی‌جای و گسترده در کار دیگران، آن هم توسط یک‌حلقه‌ی خاص که کم‌ترین آگاهی را از مسایل داخلی و خارجی داشتند و این کارشان تبعات ناگواری را به‌میان می‌آورد.

• تمرکز قدرت در دست حدود دوتاسه‌هزارتن اغلب درس نخوانده و کم‌تجربه، به‌شکل دوره‌ای در بیست‌سال که تنها به زراندوزی و جابه‌جایی افراد و فرزندان‌شان در پست‌ها و ادارات دولتی مصروف بودند.

• قومی‌شدن و خانوادگی‌شدن بسا از ادارات دولتی که تقریبا به‌یک‌رسم معمول و عادی بدل گردیده بود.

• انحصار قدرت در دست یک‌قوم و طبقه‌ی خاص و حقیرشمردن سایر اقوام و اقشار جامعه.

• جابه‌جایی افراد نفوذی بی‌گانه در میان نیروی‌های امنیتی، حتا تا سطوح بالای قدرت.

• نقش و نفوذ گسترده‌ی استخبارات بیرونی در سطوح مختلف قدرت در پای‌تخت و شهرها.

• طولانی‌شدن و فرسایشی‌شدن جنگ در افغانستان که باعث خستگی مفرط و یأس کشورهای مختلف دخیل در اوضاع افغانستان گردیده بود.

• خروج نا به‌هنگام و غیرسنجیده‌ی نیروهای خارجی از افغانستان که سقوط نظام را سرعت زیادی بخشید.

• نبود اعتماد و باور همگانی نسبت به‌نظام و مسؤولان که دیواری بلند میان مردم و حاکمیت ایجاد نموده بود.

• مداخله‌ی غیرموجه کشورهای مختلف در اوضاع داخلی افغانستان، فقط به‌خاطر این که به افغانستان کمک می‌کنند، لذا حق دارند دستورها و فرمایش‌های‌شان به‌منصه‌ی اجرا گذاشته شود.

• یأس و ناامیدی گسترده‌ی مردم به‌خاطر نبود آینده‌ی روشن و تغییر مثبت در وضعیت.

چقدر بانظام جمهوریت به‌ره‌بری اشرف غنی خوش‌بین و راضی ‌بوده اید؟

من هرگز فردگرا نبودم و نیستم و نمی‌خواهم از یک‌فرد بت ساخته شود، اما نظام چرا. من هم‌واره طرف‌دار یک نظامی مبتنی بر آراء همگانی بودم که باید در برابر مردم پاسخ‌گو باشد. با این حالت من موافق بودم که باید نظام حفظ می‌شد؛ ضمن این که باانتقادات سالم و سازنده کم‌وکاستی آن مرفوع می‌گردید.

غنی را شما مغز متفکر دوم جهان می‌دانستید؟ 

متأسفانه در بیست‌سال در افغانستان زنان و مردانی مختلف بانام‌ها و لقب‌های گوناگون بزرگ ساخته شدند که اکثریت‌شان افرادی جعلی، گم‌نام و بی‌هویت بودند و هیچ‌نقش و جای‌گاهی مثبت در توسعه و انکشاف جامعه‌ی شان نداشتند. آنان برای چند روزی صاحب نام و لقب‌های دروغین نظر به‌وابستگی‌هایی که داشتند، شدند، اما چون آن نام و نشان شایسته‌ی‌شان نبوده، خیلی زود به‌فراموشی سپرده شدند. اشرف غنی شاید استاد خوبی بوده، اما این دلیل شده نمی‌تواند که او باید یک‌ره‌بر و مدیر توان‌مند هم بوده باشد. من هیچ‌گاه با مسماساختن افراد با نام‌های دروغین و دادن چنین لقب‌ها و نام و نشان‌هایی به‌این و آن موافق نبودم و نیستم.

شماری از نسل تازه‌ی مهاجرت که پس از سقوط کشور به‌اروپا و آمریکا مهاجرت‌کرده اند، احساس بی‌انگیزه‌گی‌ و بلاتکلیفی می‌کنند، شما چنین حالتی را تجربه کردید؟

من چنین باوری ندارم. وقتی به‌این‌جا آمدم بنای یک‌زندگی نو را برای خود و خانواده‌ام گذاشتم و سعی کردم خودم را باشرایط جدید وفق دهم. قسمی که بیش‌تر هم یادآور شدم، این‌جا تسهیلات و امکانات زیادی برای توسعه و پیش‌رفت وجود دارد که هر کدام ما منحیث یک‌فرد ساکن در این‌سرزمین، می‌توانیم از آن سود ببریم. در راه تحصیل و آموزش در این‌سرزمین، من هیچ‌گونه تبعیضی نمی‌بینم. هرکسی می‌تواند در صورتی که بخواهد. از این امتیازات استفاده نماید.

چه دیدگاه و افقی را برای آینده‌ی خودتان، افغانستان و مردم‌اش، پیش‌بینی می‌کنید؟

من در جای‌گاه یک‌فرد معتقد به‌ارزش‌های دینی باور به‌این دارم که خداوند همیشه با بندگان خود هست و هیچ‌گاهی ما را فراموش نمی‌کند. من هرگز مأیوس نیستم. به‌این باور دارم که باز هم افق‌های تازه‌ای در افغانستان خواهد درخشید و این‌ابرهای تاریک و سیاه از آسمان سرزمین مادری‌ام دور خواهد شد و خورشید تابان باری دیگر در گوشه‌گوشه‌ی آن‌سرزمین پهن‌آور خواهد تابید و همه‌جا را از نور خود منور خواهد ساخت.

دوست دارید برای همیشه‌ مهاجر باشید؟

فعلا که به‌این‌جا آمدم، تصمیم‌ام بر این است که در این‌سرزمین بمانم، اما نمی‌دانم که فردا چه خواهد شد. طیق شرایط و اتفاقاتی که در آینده در این‌جا و آن چه در سرزمین‌ام اتفاق می‌افتد، تصمیم خواهم گرفت.

یکی از کارهای که باید در دوران وظایف‌تان انجام می‌دادید و نشد انجام بدهید چه بوده است؟

به‌عنوان معاون دانش‌جویی دانش‌گاه هرات و رییس دانش‌کده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانش‌گاه هرات، خیلی دلم می‌خواست قوم‌گرایی و تفوق‌طلبی قومی و زبانی در میان جوانان و قشر دانش‌جوی ما وجود نداشته باشد، اما متأسفانه یک‌عده افراد و اشخاصی بودند که از این موضوع سود می‌بردند و چنین چیزی را سخت حمایت می‌کردند. این امر باعث می‌شد که بقیه خود را در دورن چنین تشکیلاتی بی‌گانه پنداشته، آنان نیز مجبور به‌رفتن داخل لاک قومی و زبانی خود می‌شدند. چیزی که من در رفع آن خودم را موفق نمی‌دانستم و کاری خاص هم کرده نمی‌توانستم. در این‌جریان من به‌وضوح می‌دیدم که این امر باعث دورشدن دانش‌جویان از اتحاد ملی و ملت‌شدن می‌گردید.

یک‌آرز‌وی خوب و یک‌پیام

تنها آرزویم، استقلال، آزادی، رفاه همگانی و استقرار یک‌حکومت مردم‌سالار مبتنی بر آراء همگانی در سرزمین مادری‌ام، افغانستان دردکشیده، است. امیدوارم خورشید آزادی هرچه سریع‌تر در میهن آبایی‌ام درخشیدن آغاز نموده، تا مردم ما از نور و آرامش ناشی از آن مستفید و بهره‌مند گردند.

The post از هرات تا دهلی، از دهلی تا برلین گفت و گو با دکتر احمدغنی خسروی appeared first on MaheNowMagazine.

در این برگواره مجله با دکتر احمد غنی خسروی، استاد و محقق دانشگاه بارد لیبرال آرت برلین به گفت‌گو پرداخته‌ایم.

سرمقاله این شماره اختصاص یافته به طالبان و دشمنی روشن با رسانه ها.

در صفحه کاخ بلند ( صفحه شعر ) اشعاری از سمیه رامش، الیاس علوی، راشد رامز، زینت نور و راحل رایومند به چاپ رسیده است.

آنتی زن نبشته ای از مسیح غزنوی است که از اندوه زن سخن می گوید.

در این برگواره مطلبی از سعید حقیقی در مورد واصف باختری تحت عنوان روزهای شیرین روزگار تلخ …، صحت باروری و تنظیم خانواده در افغانستان از دکتر نثاراحمد شایان، عارف یعقوبی در این برگواره مروری داشته به کتاب آنچه با پول نمی توان؛ از مایکل سندل، ژوپیتر سیاره نو در هامبورگ، کتابخوانی برای آشنایی با هنر زندگی، نقش دین در قبایل پشتون (قسمت سوم ) از نذیر رها، دختر روزنامه نویس برابر با بچه ی کوچه، چشمهایم را می بندم و طالبان، ممنوعیت ها و محدودیتهای پی هم بر زنان افغانستان از مریم محمدی نیز به نشر رسیده است.

میرزا عیب جو با طنز جدیدی به مجله باز گشته و داستان این برگواره با عنوان بار گناهی که همیشه با خودم حمل می کنم به دست نشر سپرده شده است.

شما مى‌توانید همین اکنون مطالب مجله را در وبسایت مجله ماه نو، نیز مطالعه فرمایید.

سپاسگزاری ویژه داریم از همه ی کسانیکه با ماهنامه #ماه_نو به نوعی همکاری دارند

شما نیز در این راه همراه مان باشید، تا از نوشته ها، مقالات، خاطرات و اشعارتان براى وزین کردن مجله استفاده ى اعظمى را ببریم !!!

ایمیل مجله Mahenow1@gmail.com

و اینکه برای همگانی تر شدن وبسایت، آن را با بقیه دوستان تان نیز شریک سازید.

The post شماره پنجاه ام ماهنامه ماه نو منتشر شد. appeared first on MaheNowMagazine.

در کنار شاعر بودن، باران سجادی کیست، از کجا آمده و بکجا می‌رود؟

چقدر قوی بود

رفت توی خونم

انگار زدی توی رگ

و تو در یک کافی‌شاپ شیک

یقه‌ی لباست را مرتب میکنی

سفارش قلب مرا می‌دهی

یادت رفته

باز هم یادت رفته…

باران سجادی

باران سجادی در آواره‌گی و مهاجرت دور از وطن در ایران شهر مشهد متولد شد، با خانواده‌ای بسیار با اخلاق مذهبی و پیشینه کاملن دینی چنان‌که بسیاری از قوانین و حدود دینی را در دوران کودکی تحت نظر خانواده آموخت او تحصیلات ابتدایی را در ایران گذراند و همیشه یک دانش آموز پناهجو افغانستانی بسیار ممتاز و مستعد در مکتب بشمار می‌رفت ، پدرش جز و مجاهدان و ارکان سیاسی در افغانستان آن‌روزها بود که در یک‌شنبه پنجم اسفند ۱۳۶۹ در یک ترور سیاسی از دنیا رفت…. یتیم شدن در هر مقطع و زمان و هر ملیتی برای یک کودک بسیار هولناک است ،دوران دبیرستان در مشهد هم درس می‌خواند هم در مکتب خودگردان افغانستانی ها بعنوان معلم کار می‌کرد یک معلم کوچک…  عنوان معلم نمونه را از مدرسه بعثت مشهد از آن خود کرد… از آن دوران گذر کنیم، باران دانش‌گاه فردوسی مشهد رشته‌ی برنامه ریزی شهری قبول شد و جزو دانش‌جویانی بود که نصف روز کار می‌کرد و نصف روز درس می‌خواند ، شعر در خونش بود! بنابر این در شب‌های شعر دانش‌گاه شرکت می‌کرد ، فضای مذهبی مشهد و دانش‌گاه فردوسی دخترک را بخاطر عریان سرایی‌اش به کمیته انضباطی کشاند، او محکوم شد به محرومیت از تحصیل… باران باید می‌رفت!

هم‌چنان که حکم تعلیق را زیر بغلش گرفته بود تجربه مهاجرت در مهاجرت را مزه می‌کرد، تا این‌که سرانجام اداره سازمان ملل شعبه مشهد شرایط اقامتش را جستجو و پرونده مهاجرت‌اش به گردش افتاد و پس از ماه‌ها ویزای کانادا آمد…  سخت بود دل کندن از تعلقات خاطر اما دل را کند

نام اولین کارت در بخش موسیقی « زن » بود، تو به دنبال فرم‌ جدیدی از موسیقی رفته ای که دو سه آوازخوان زن را نیز به شهرت رسانده است. اگر می‌‌شود ابتدا درباره این کار توضیح بده؟

موسیقی بخش غریب ‌‌بزرگی از ذهن مرا در خود تنیده است ، اما ذوق و سلیقه‌ی من در موسیقی نامعمول و خاص است کارهایی را می‌شنوم و اظهار علاقه قلبی می‌کنم که گاه تعجب برانگیز است معروفیت آن آوازها و موسیقی اصلا برایم مهم نبوده است، کشش روانی و درونی خودم مهم بوده هم‌چنان‌که به covaks و ترانه ی زیبای cheap smell یا sopor با ترانه‌ی فراموش ناشدنی children of the corn علاقه پیدا می‌کنم و این‌چنین نمی‌دانم شباهت‌های درونی خودم با AMY WINEHOUSE که باعث می‌شود ترانه باشکوه back to black را اندوه‌گنانه هر بار که بشنوم باز تازه جلوه کند.

کار زن یک اثر فرهنگی تحقیقاتی و هنری بود که انجام دادم و زمان انتشارش دقیقا هشت مارچ روز جهانی زن بود که همه ساله من یک پرفورم و حرکتی فمن و زنانه انجام داده‌ام چه برقع بر سر کنم در میدان معروف تورونتو کانادا بایستم چه آهنگی باشد که فریاد بزنم:

اگر زنم و حرام است

این بدنم اگر جرم است

عطر تنم… تو نخواه این منم…

موسیقی اعتراضی در جامعه ما بسیار نو و نادر است بین آوازخوانان مطرح ما چهره‌ی اعتراضی نداریم بجز شکیب مصدق که سال‌هاست فقط اعتراضی خوانده و جان جامعه ما جور باشد مخاطب زیادی هم ندارد و در بین آوازخوانان زن افغانستان هم بجز خانم مژگان عظیمی با ترانه ی «آیه» که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد و بیش‌تر مورد توجه هم‌زبانان ایرانی قرار گرفت تا در افغانستان .

و کار «زن» با وجود تلاش و زحمتی که برای حرفه ای بودن کار انجام دادیم آن‌چنان‌که باید دیده و شنیده نشد یکی از دلایلش سطح بالای ویدیو آرت بود که مخاطب اندک داشت و از سویه فعلی جامعه بالاتر بود، ویدیو آرت زن یک نمای فلسفی از جامعه فعلی و مغز و تفکر فعلی مرد نسبت به زن محروم افغانستانی را به نمایش گذاشت امیدوارم روزی جامعه من پیام انسانی ویدیو آرت « زن» از باران سجادی را دریافت کنند.

مژگان عظیمی کار حاکمانش نیز جایزه رومی‌آورد را گرفت، پس با آنچه تو گفتی می‌شود از او بعنوان رقیب یاد کرد؟

یعنی انقدر که توقع داشتی این کار دیده نشد، مشخصن واکنش‌های زنان چه بود؟

به عقیده من هر هنرمندی جایگاه ویژه‌ی خودش را دارد نمی‌شود که صفت رقیب را این‌جا استفاده کنیم. کار زن واکنش‌ها و نقدهای مکتوبی را به‌مراه داشت و خودم از بازدید این کار رضایت داشتم و کما این‌که اولین کار موسیقی من بود و جلوه‌ی اعتراضی و مبارزاتی داشت برای روشن‌گری و نشان دادن حقیقت‌های جامعه فعلی ما و از سویی تا کنون اگر ما شاهد ترانه‌هایی با مضمون زن بودیم بیش‌تر نشان دادن رنج زن‌ها و مظلومیت‌ها و مظلوم نمایی و چهره زن افغانستانی و مصداق واقعی سیاه سر بوده است اما در آهنگ « زن» از جنبه اقتدار و شکوه و بزرگی زن که نمایش شکیلی از نقش مهم زن در جامعه است

تو اول شاعر هستی بعد خواننده، مختصات فضای شعر باران سجادی چیست؟

صادقانه اگر به این مصاحبه ادامه دهم اینست که من هرگز ادبیات نخوانده ام و شاید حتی اوزان عروض را بدرستی تشخیص ندهم آن‌چه مرا وادار می‌کند تنها حس درونی منست و از این بابت منتقدان هر چه درباره باران سجادی و شعرش می‌نویسند با احترام قبول دارم، فضای شعر باران سجادی همان در هم آمیختگی و شلوغی و ازدحام دنیای کنونی ست دختری با ذهن آشفته و مملو از ترس ، زنده بودن ، مرگ و تولد و جنگ و سیاست و پاکی و عصمت روان کودکان، رنج زن شدن و زن ماندن در جغرافیای افغانستان که از بزرگ‌ترین و مقدس ترین دردهای درون منست…

سپید سرودن یکی از نقاط قوتش، هنجارشکنی زبانی است. این هنجارشکنی و نوع اعتراضی بودن این سبک تو را به سمت خود فراخوانده یا نه ساده‌گی در سرودن ؟

در انتخاب سبک نگارش خودم دخیل نبوده‌ام و نمی‌دانم واقعا نمی‌دانم چگونه واژه‌ها از درون من سر برآورده و مجروح نخستین خود من هستم، اما چیزی که اطمینان ذهنی دارم این است که من در ارتکاب خویش بی تقصیرم این واژه ها همه می‌بینید بیانگر تصور غم انگیز درونی دختری ست که رنج انسان بودن و انسان ماندن را با همه‌ی وجود درک کرده است.و البته سپیدسرایی بدلیل هنجارشکنی زبانی اش و بنوعی رهایی در نوشتن شاعر دست بازتری برای سرودن دارد.

تو کودک کار بودی، و هم‌چنین مدرک قانونی برای اقامت در ایران نداشتی، از سختی‌های آن دوران بگو.

سوال خیلی غم‌انگیزی است ، همین لحظه با خواندن سؤال بغض توی گلویم گیر کرد، آرزو می‌کنم هیچ کودک کاری در جهان نباشد، دوران مهاجرت و این‌که چقدر رنج کشیدم و به معنای واقعی فقیر بودیم آن‌چنان‌که باران کوچک هفت ساله با دست‌های کوچکش باید کار می‌کرد من در مزارع چغندر در اطراف مشهد ایران کار کردم، کار خیلی سختی بود برای یک دختر بچه هفت ساله، صبح‌ها بعد نماز صبح مادرکم نان و هر چیزی که خانه داشتیم برایم می‌گذاشت گاهی صبح‌ها دلم چایی شیرین می‌خواست اما شکر نداشتیم یک کودک هفت ساله چطور باید بفهمد فقر یعنی چه؟ آن طفل شکر می‌خواهد با چایی… در باغات سیب کار میکردم، در خانه توپ‌های فوتبال می‌دوختیم، پسته می‌شکستیم یادم است هر سه کیلو برابر یک «من » می‌شد و قانونا باید هزاران پسته را می‌شکستم و پاک می‌کردم یعنی پسته از پوست جدا می‌کردم تا پول اندکی بگیرم و حقوق پرداختی بسیار کم بود، ما هم مهاجر بودیم و با این‌که پدرم از سران سیاسی بود و رفته بود افغانستان و ما می‌توانستیم غرق دلار و پول باشیم، اما پدرم آن‌قدر شرف و وجدان انسانی داشت که نخواهد از پول خون مردم خانواده‌اش را تغذیه کند.

من دوران کودکی سختی را گذراندم و صد افسوس که در همان کودکی پدرم را هم از دست دادم، پدرم سید عبدالحمید سجادی یکی از بنیان‌گزاران حزب وحدت اسلامی و مسئول شورای ولایتی غور بود که در سن ۳۶ سالگی در لاهور پاکستان ترور شد و مرا در اندوه جاودان غرق کرد .

تو در ایران بخاطر محتوای شعرهایت، با دو سال تعلیق در رفتن به دانش‌گاه روبرو شدی و همین باعث شد که مهاجرت کنی، بعدش دچار افسرده‌گی شدی و بعد از آن سال‌ها ننوشتی و به یکباره مجموعه شعر «سنگ باران» را منتشر کردی که خیلی هم با استقبال مواجه شد، از محتوای شعرها بگو، از دلایل افسرده‌گی و شکسته شدن سکوت ده ساله؟

یادم هست زیر باران با تو خوابیدم

وقتی که خدا هم بخاطر گناهانش بی‌وقفه می‌گریست….

زیر باران با تو خوابیدم….

حکم تعلیقم از دانش‌گاه بخاطر این دو جمله بود حتی جلسه دفاع برایم نگذاشتند شاید چون یک دانش‌جوی مهاجر بودم ، دلیل‌شان خدایی بود که هرگز گناه نمی‌کند و در نتیجه گریه هم نمی‌کند اما من با همان عقل و اندیشه‌ام می‌دانستم که خدا گناه‌کار است …

انصراف از تحصیل دادم در حالی‌که انتخاب آسانی نبود، یک‌طرف اندیشه و آرزوها و افکارم بود و در طرف دیگر خانواده ام‌؛ من رفتم اما افسردگی بدی گریبان‌گیرم شد جوری که ده سال عمر مفیدم در بیماری رفت و از طرفی اجازه ورود به ایران هم نداشتم، نام من رفته بود در بلک لیست و با تقاضای ویزایم برای ورود به ایران موافقت نمی‌شد، افسردگی‌ام بخاطر تنهایی و ندیدن فامیلم بسیار تشدید شد آن‌چنان بودم که حتی جواب نامه‌های خواهرم را نمی‌توانستم بنویسم دچار کوری شده بودم، یک کوری ذهنی دچار ناتوانی در نوشتن و سرایش، من ده سال نتوانستم بنویسم و زندگی کنم، از بهترین سال‌های زندگی‌ام در افسردگی شدید و دارو و تشنج و تیک عصبی گظشت! با ظ دسته دار گذشت…  پس از سال‌ها من دچار یک سکته خفیف قلبی شدم و به یک‌باره قلمم دوباره احیا شد و در نتیجه پس از دو ماه توانستم چندهزار شعر را در زمان کمی بنویسم! شوخی نبود آن قلم زدن‌ها که از قلب سکته‌ای باران بیرون می‌زد ثمره ده سال کومای روانی اش بود …. و کتاب «سنگ‌باران» را توسط انتشارات تاک در کابل منتشر کردم.

نام مجموعه دومت « پریود » است، این اسم بخاطر بیشتر مورد توجه قرار گرفتن بود یا نه در پی تابوشکنی بودی؟

مجموعه ی فاخر « پریود» را در نهایت بی پروایی در نوشتن و احساسات زنانه‌ام نوشتم و انتخاب نامش بسیار سخت بود سخت‌تر از سیصد و هشتاد صفحه سیاه کردن، در انتخاب نام کودکم سعی و تلاشم بیشتر تابو شکنی بود، در حالی‌که پریود ما زنان اتفاق طبیعی زنانه می‌باشد ولی چرا باید موجب شرم دختران قرار بگیرد‌؟ برجستگی‌های بدن یک زن بخشی از هویت وجودی اوست چنان‌چه در افغانستان وضعیت زنان و دختران وطنم را می‌دیدم و رنج می‌کشیدم از بی اطلاعی جامعه نسبت به خصوصی‌ترین اتفاقات جسم و تن‌شان و این‌که این خونریزی ماهانه این قاعدگی این زن بودن است و شرم نیست بلکه بخشی از طبیعت ماست و باور کنیم به طبیعی‌ترین اتفاقات که در خود ما اتفاق می‌افتد‌، پریود شرم نیست بلکه عادت ماهانه منست…

محتوای شعر باران سجادی زنانگی است، وضعیت زنان در افغانستان چگونه است، چقدر این وضعیت در شعر تو نقش دارد؟

با توجه به شرایط افغانستان و ناآرامی‌های چند دهه اخیر متاسفانه ما شاهد تخریب و آسیب‌های جدی در لایه‌های مختلف جامعه خود بودیم آسیب‌هایی که بر بخش‌های مختلف تاثیر خود را گذاشت مهاجر شدن بی‌شماری از مردم و آسیب‌های روانی ناشی از تاثیرات جنگ و نابسامانی باعث شد که استعدادها و انرژی انسانی زیادی هدر برود با آن‌هم بنظر من سال‌های اخیر و نسل جدید در افغانستان به نوعی بالندگی و شعور بالای اجتماعی رسیده است و زنان هم که بخش مهمی از جامعه می‌باشند، با سهم‌گیری در شغل‌های مختلف در عرصه‌های اجتماعی بخوبی مشاهده می‌شوند و البته وجود سوشیال مدیا و همه‌گیر شدن استفاده از اینترنت و ایجاد رابطه با جهان بیرونی هم تبعات و تاثیر خود را گذاشته است من با این‌که زادگاهم در افغانستان نبوده است، اما حس وطن دوستی‌ام باعث شده که با وجود هزارها کیلومتر دوری از وطنم در غربت برای خودم در خانه‌ام افغانستان کوچکی داشته باشم.

این چرخش ۱۸۰ درجه‌ای عده‌ای از زنان بخاطر پروژه گرفتن یا موقف سیاسی_اجتماعی پیدا کردن که در مردها خیلی خیلی بیش‌تر است، خیلی وقت‌ها کلی از جریان‌های مبارزه‌طلبانه را خراب کرده است، این خودش به‌ معنی ضد زن بودن و هم دست شدن با مردسالاری نیست؟

زن بودن در جغرافیایی به نام افغانستان خود بخود جرم و گناه پنداشته می‌شود، یاد جمله ای‌از غاده السمان شاعر نامدار سوریه افتادم که می‌گوید: ما گناه را نمی‌بینیم مگر آن‌که زنی مرتکب آن شود. در چنین فضایی حضور و وجود زن در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی متفاوت با حضور مردان است. در غرب زن‌ها حضور فعال تری دارند، چون بسیار زودتر شروع کرده‌اند، ما بعنوان زنان افغانستان در ابتدای یک مسیر طولانی هستیم، مسیری که می‌تواند ما را به آرمان برابری برساند. سهم زن‌ها در عرصه‌های مختلف بسیار کم‌تر است و با وجود این‌که زنان افغانستان نیمی از جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند، اما هیچ‌وقت به اندازه مردان مورد توجه نبوده‌اند، این یک تابو در فضای سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی افغانستان است. توجه کنید وقتی یک زن وزیر یا معین(معاون وزیر) می‌شود، در فضای شبکه های اجتماعی موجی از متلکها و بی احترامی ها شروع می شود، هر چقدر زنان تلاش می کنند و با اینکه در بسیاری موارد از مردان جلوتر هم باشند، باز هم برای آن‌ها یک سقف شیشه‌ای نامریی وجود دارد، سقفی که مانع پیش‌رفت آن‌ها می‌شود. شما از ضد زن بودن حرکت برخی زنان می‌گویید، در حالی‌که این نوع نگاه جنسیت گراست، هر فرد(مرد_زن) در فضای کاری خودش ممکن است تصمیمات اشتباه بگیرد، اما نمی‌توان گفت این رفتار او ضدیتی با هم جنسانش دارد، کما این‌که مردان بمراتب ضد مردتر هستند، چون آن‌چه امروز در عرصه سیاست افغانستان می‌بینیم، جنگ مردان با مردان است. از سوی دیگر این را باید بپذیریم که جامعه زنان افغانستان در حال تجربه کردن است، صرف حضور زنان در هر پست و مقامی نوید آینده بهتر را برای افغانستان دارد.

در این اواخر هشتکی به راه افتاده که در آن به بازگو کردن خاطرات تلخ تجاوز جنسی یا کودک آزاری می‌پردازند، تو فکر کنم در این مورد نوشته‌ای، اگر نوشته‌ای، می‌شود در موردش کوتاه بگو. و این‌که در کل فکر میکنی این جریان‌ها چه کمکی به بهبود وضعیت زنان می‌کند ؟

هشتگ Meetoo در سال ۲۰۱۷ در رسانه‌های اجتماعی گسترش قابل ملاحظه یافت و در سراسر جهان راه افتاد. متأسفانه در کنار دیگر حرکت‌های زنانه که در تاریخ بشر بسیار زیاد بدان ها بر می‌خوریم، حرکت می تو نیز مورد سؤ استفاده‌های بی‌شماری قرار گرفت و تعداد از زنان ظاهراً فمینیست از طریق این حرکت فمن به نام و نان رسیدند. به نظر من اما می تو همان پدیده‌ی انکار شده و در حقیقت بخش دست نخورده ی وجود ما است که با ابعاد گونه‌گون هر زنی از آن برخوردار است. من با سیمون دوبووار موافقم: «هیچ زنی، زن به دنیا نمی‌آید بلکه زن می شود.» اگر تفاوت های بیولوژیک را کنار بگذاریم. این سخن سیمون دوبووار دقیقاً به ساختار مردسالارانه ای اشاره دارد که در آن زن بودن بر بخشی از جامعه انسانی تحمیل می شود. در کشورهای مثل افغانستان و حتی جهان اول، زن به مثابه‌ی یک مجرم مادرزاد به دنیا می آید و محکوم به زیستن در جغرافیای مختص به جنس فروتر از جنس مرد می‌باشند. از این موارد که به صورت موجز بگذریم، هدف اصلی می تو توانمند سازی زنان به ویژه زنان آسیب پذیر برای نشان دادن شیوع گسترده تجاوز و آزار جنسی در جهان بود. برخی از تاجران زنان که نقاب فمینیسم را به صورت دارند اما این حرکت باشکوه را به پروژه تقلیل دادند و برای رونق بخشیدن به تجارت خویش از آن بهره جستند. اگر نگاه انسانی داشته باشیم، سوءاستفاده از جنسیت به‌خاطر تعلق داشتن به قشر زنان، همانقدر منزجرکننده است که تجاوز بر یک زن یا دختر جوان. فمنیست واقعی در این عصر و زمان نباید از تجاوز دوران کودکی پلی بسازد برای دست یافتن به پول و شهرت. باید آنقدر قوی بشوی که خودت را جنس دوم و مورد تجاوز مکرر نشناسی. میدانم سخت است اما یک زن و فمنیست واقعی خودش را فقط سیاه سر نباید ببیند. زن امروز باید اقتدار کسب کند. باید باشکوه شود و جهان را دگرگون کند. زن باید فصل‌الخطاب ادبیات نو انسانی در جهان شود و غرور عصر مادر شاهی را احیا کند. زن همان آغازی ست که آغاز ندارد. می تو به نظر من، می تواند آغازگر این شروع بی‌انتها باشد.

اهل حاشیه ای؟ اصلن چرا حاشیه پیرامون آوازخوان‌های زن افغانستان زیاد است، و همچنین نظرت در مورد نسل جدید آوازخوان‌های زن افغانستان چیست ؟

من اصلا اهل حاشیه نیستم و علاقه‌ای هم ندارم به دنبال کردن حاشیه‌هایی که متاسفانه بیش‌تر توسط آوازخوان‌های زن و بر علیه یک‌دیگر هستند، سرم گرم کار و نوشتن واقعا وقت نیست بخواهیم به حاشیه فکر کنیم آن‌ها که اهل حاشیه هستند به فکر این شهرت‌های کاذب دو روزه هستند اما من به هنر و انسان ماندن فکر میکنم اینکه بتوانم قبل مرگم دو کار دو تا جمله ماندگار تقدیم به جامعه انسانی کنم .

هنر سلیبریتی می‌شناسد و آیا دوست داری سلبریتی باشی؟

پاسخ خاصی به این سوال ندارم.

عشق را می‌شناسی؟

عشق عشق عشق

مثل یک انتحاری درونی می‌ماند

آن‌چنان‌که از خوبش دور می‌شوی بسیار دور … وقتی اجزای بدنت تکه تکه می‌شوند و دیگر تویی وجود ندارد عشق یعنی گریز عجیب آدمی از خویشتن! دیگر خود وجود ندارد هر آنچه نمود پیدا می‌کند اوست اوی لامصب…

غم انگیزترین اتفاق ممکن

کاش این سؤال اصلا مطرح نمی‌شد…

پس با این وجود عاشق شده ای؟

عشق با وجود رنجی که به روان آدمی سرازیر می‌کند یکی از زیباترین حالات روانی است که با وجود دردناک بودنش لذت و شعفی مقدس را به قلب هدیه می‌کند من عاشق شدن را تجربه کرده‌ام و بقول کافکا که با ذوق نا امید خود می‌گفت عشق مثل چاقویی است که عاشق در زخم‌های خود می‌چرخاند.یعنی اراده ندارد تا این درد و رنج و آسیب را به خود نرساند.

حرف آخر؟

سپاس از طراح سؤالات، بارها گفته‌ام طراح سؤال است که مصاحبه شونده را بر سر ذوق آورد! سپاس از دوستانی که وقت گذاشته و خواندید.

شما مخاطب خوب می‌توانید نمونه‌ی شعر باران سجادی را در صفحه شعر ( کاخ بلند ) مجله ماه نو بخوانید.

The post گفت‌و‌گو با باران سجادی appeared first on MaheNowMagazine.

طالبان بر اساس یک خوانش بسیار افراطی از دین نگرش خود را سامان داده و رفتارهایش را تنظیم کرده است. کشتارهای که این گروه طی این سال‌ها انجام داده است به تعریف دینی اقدام حقانی دینی تلقی می‌کند. این نگرش غیر از باور خود هر باور دیگری را نادرست و غیر دینی می‌داند در تلقی طالبان دین پدیده‌ی تاویل پذیر نیست و به حیث یک قالب مشخص از صدر اسلام تا کنون و تا آینده تغییر پذیر نمی باشد. مبارزه با دیدگاه‌های متفاوت و مخالف برای طالبان یک اصل است و بناً این گروه خود را ملزم به دفاع از همان دیدگاه تنگ نظرانه‌ی خود می‌داند. این در حالی ست که ساختار استبداد زده‌ی تاریخی اجتماعی در افغانستان و گرایش‌های نسل نو کشور به اندیشه‌های جدید یک سیستم معتدل و قابل انعطاف را می‌طلبد. نگرش‌های تک بعدی و سخت در حال حاضر نه این‌که برای حل چالش‌های جاری پاسخی ندارد که خود یکی از بزرگ‌ترین موانع برقراری عدالت اجتماعی و سامان گیری وضع سیاسی کشور است.

هنوز به روشنی مشخص نیست که امریکا در افغانستان به دنبال چی است. امضای توافقنامه‌ی صلح با طالبان با تاکید بر اندیشه‌ها و ساختارهای موثر و عصری صورت نگرفته است. موضع سخت طالبان در این مذاکرات و به موازات آن اقدامات تروریستی این گروه علیه مردم طی دوره‌ی مذاکرات، سر سختی این گروه را در دفاع و ایستادگی روی باورهای تنگ نگرانه‌اش را بازگو می‌کند. با این حال این مذاکرات به نتیجه‌ی نهایی منجر شد و جانب امریکایی تحت چنین شرایط و اوضاعی موافقنامه را امضاء کرده است. حتی در متن موافقنامه از گروه تروریستی طالبان به حیث یک گروه یاد نشده و آن را به حیث امارت اسلامی که بازگو کننده‌ی دولت مورد ادعای طالبان است، یادآوردی گردیده است. هرچند تلاش‌های تبلیغاتی صورت گرفته است که به نحوی امضای توافقنامه را یک دست‌آورد معرفی کنند، اما متن توافقنامه نشان می‌دهد که اگر هم این یک دست‌آورد باشد، بیش‌تر یک دست‌آورد برای طالبان است نه جامعه‌ی افغانستان و مردم درد کشیده‌ی این کشور. مهم‌ترین دغدغه هم از همین ناشی می‌شود که واقعاً امریکا با سپردن چنین امتیازاتی به طالبان در پی چی است. سنگینی کفه‌ی امتیازات طالبان در مذاکرات با طالبان و به ثمر رسیدن این توافق را به دو امر ربط می‌دهند. اول موضع سخت این گروه طی دو دهه‌ی مبارزه‌ی شان با مردم افغانستان و نیروهای خارجی در افغانستان و دیگری رابطه‌ی این گروه با پاکستان و نقش پاکستان در حفظ و توسعه‌ی دامنه‌ی تاثیرگذاری این گروه است. پاکستان به لحاظ رهبری تاثیر بسیار زیادی روی طالبان داشته و دست‌آوردهای کنونی این گروه را به نوعی دست‌آوردهای پاکستان در بازی منطقه نیز تلقی می‌کنند. آن‌چه طالبان را به چنین سطحی در میدان سیاست رسانده، نمی‌توان تنها سر سختی این گروه و مدیریت موثر پاکستان دانست. به عقیده‌ی من آن‌چه نقش بسیار جدی‌تری در این میان داشته است تقابل‌های تباری داخلی کشور است که ریشه در تاریخی دراز دارد. این تقابل‌ها کمک کرد تا حمایت‌های از طالبان در میدان نبرد صورت گیرد. رهبریت پشتون‌های افغانستان هرگز به طالبان به حیث یک گروه تروریستی برخورد نکرده است. با این‌که کشتارهای طالبان در سطحی وسیع بین‌المللی بازتاب داشت و در رده‌ی رفتارهای ضد بشری قرار گرفت و سازمان ملل متحد این گروه را در لیست سازمان‌های تروریستی قرار داد، با آن هم رهبریت پشتون در افغانستان از کرزی تا اشرف غنی و تا رهبران رده‌ی دوم و پایین‌تر یا مستقیم در حمایت از هویت طالبان قرار داشتند یا غیر مستقیم برای تقویت طالبان تلاش کردند. اقدامات وحشیانه‌ی گروه طالبان علیه تبارهای تاجیک، هزاره، ازبک و در مجموع غیر پشتون‌ها در افغانستان را علت اصلی دفاع رهبریت پشتون از این گروه می‌دانند. حامد کرزی رئیس جمهور پیشین افغانستان حتی در روزهای که در آن صدها انسان به دست طالبان قطعه قطعه می‌شدند، در کنفرانس های مطبوعاتی اش و موضع‌گیری هایش این گروه را برادر خود خواند. مهم‌ترین علت رهایی طالبان از زندان‌های دولت افغانستان به همین امر بر می‌گردد.

صف‌بندی های انتخاباتی در دوره اخیر انتخابات ریاست جمهوری و نتایج ناشی از تقلب گسترده صف واحدی از تبارهای غیر پشتون را در برابر اشرف غنی و تیمش شکل داده است. هرچند این صف به روشنی تا کنون علیه طالبان موضع سختی نگرفته است، اما به دلیل بنیادهای اصلی طالبان که قومی و ایدیولوژیک است و با خوانشی سخت بسیاری از گروه های انسانی افغانستان را به رسمیت نمیشناسد، دیر یا زود تقابل با این گروه دوباره شکل خواهد گرفت. در گذشته هم مهم‌ترین عامل بازدارنده ی تداوم حاکمیت طالبان در افغانستان گروه‌های غیر پشتون بودند. صف مبارزه با طالبان در سال‌های حاکمیت این گروه به شدت قومی شده بود. هرچند در این صف پشتون‌ها هم شامل بودند، اما درصد مشارکت پشتون‌ها بسیار کم بود و آن‌هم به دلیل این‌که رهبریت شناخته شده ی پشتون افغانستان، حتی طبقه‌ی تحصیل‌کرده و غرب دیده شان از طالبان مستقیم یا غیر مستقیم حمایت می‌کردند. اکنون طالبان به نیروی شناخته شده‌ی بین المللی که با امریکا توافقنامه‌ی صلح در حضور ده‌ها کشور امضا می‌کند، مبدل شده است. قرار است دولت آینده با مشارکت طالبان به وجود آید و طالبان هم به هیچ عنوان در خط دموکراسی قرار ندارند و خواهان آن نیستند و احتمالا تا آخرین لحظه هم اجازه‌ی حفظ ساختارها و نظام دموکراسی را ندهند، بناً در چنین اوضاعی رهبریت پشتون و شاید توده‌ی پشتون کاملا در کنار طالبان قرار گیرند که این وضع را به شدت علیه دموکراسی شکل خواهد داد.

سپردن امتیازاتی در این سطح و حتی قایل شدن جایگاهی چنین بلند برای طالبان در سطح بین المللی نه اینکه به حل مشکل افغانستان کمک نخواهد کرد که بر پیچیده شدن بیش‌تر اوضاع و شاید گسترش جنگ‌های خونین خواهد افزود. فقط کافی ست به دو امر در روی‌کرد طالبان دقت صورت گیرد. براساس تجربه‌ی دولت داری طالبان، بهترین مسلمان کسی ست که می‌تواند پشتو صحبت کند و کسانی که پشتو نمی‌دانند، ایمان شان کامل نیست. کسانی که تجربه ی زندگی تحت سیطره‌ی طالبان را داشتند، به خوبی با این رفتار آشنا هستند. دومین مسئله تعلق صریح و نقش طالبان در تشدید تقابل‌های تباری است. وقتی به این دو روی‌کرد توجه می‌کنیم، به سادگی می‌توان از احتمال بروز تقابل‌های بیش‌تر قومی در افغانستان با پر رنگ‌تر شدن نقش طالبان در سیاست این کشور سخن گفت.

با این تعریف امضای توافق صلح امریکا با طالبان را نمی‌توان با خوش بینی استقبال کرد و باید منتظر پیآمدهای آن در آینده بود. استقبال از صلح و نیاز به صلح نباید کوری سیاسی را در ما ایجاد کند. آن‌چه باید بیش‌تر در درک و تحلیل وضعیت جدی گرفته شود، فکتورهای اصلی واقعیت پیش روی است. واقعیت حرف و حدیث‌های دیگری دارد که کمتر میتوان موارد امیدوارکننده‌ی را در آن دید. طالبان با امریکا صلح کردند، اما آیا با مردم افغانستان خصوصا گروه‌های تباری که از نظر آن‌ها دین‌شان هنوز کامل نیست و دچار نقصان است، نیز صلح می‌کنند یا با رفتارهای خشونت بار اقدام به ارشاد آن‌ها می‌کنند.

بهزاد « کیان »

The post مردم افغانستان با تحجر طالبانی کنار خواهند آمد؟ appeared first on MaheNowMagazine.

تصویب قوانین هم‌واره در کشورمان با چالش‌های زیادی روبرو بوده است، اختلافات شدید قومی، زبانی، مذهبی و گاهی لج‌بازی‌های گروهی کهنه اندیش موجب شده، تصویب یک قانون ماه ها و سال‌ها در مجلس نماینده‌گان بی نتیجه بماند. 

عدم تخصص و آگاهی کامل بر چگونگی تصویب قوانین از سوی برخی نماینده‌گان و حضور نماینده‌گانی با تفکر مردم فریبی یکی از بزرگ‌ترین بن بست‌های تصویب قانون در سالیان اخیر بوده است.

شوربختانه در آخرین مورد، تصویب قانون حمایت از کودکان در پارلمان افغانستان پس از تصویب در مجلس نماینده‌گان بدون هیچ استدلال منطقی با مشکلات بزرگی مواجه شده است.

پیرامون “تصویب قانون حمایت از اطفال” و تنش‌های اخیر، گفت‌و‌گوی ویژه‌ای با “ناهید فرید” نماینده مردم هرات در مجلس نماینده گان انجام داده‌ایم.

ماه‌نو: این قانون چه مشخصاتی دارد و چه بخش‌هایی از زندگی شاملین آن را مورد بحث قرار می‌دهد؟

سر فصل هر کدام از فصل‌ها بحث طفل بی بضاعت، تغذیه طفل، مصئونیت منع بهره کشی، آزار طفل، مراقبت صحی از اطفال، واکسین، بازتوانی معلولیت‌های اطفال، مراقبت‌های اجتماعی، حق استراحت و تفریح، کودکستان، تعلیم و تربیه، منع و جدایی طفل از والدین و پرورش‌گاه‌ها، جلوگیری از استخدام نظامی اطفال و مسائلی در این چارچوب است، که بیش‌تر مسائل در چارچوب مکلفیت‌های والدین و حکومت برای ارائه خدمات مورد نیاز اطفال است.

ماه‌نو: روند تصویب قانون حمایت از کودکان چگونه بود؟ آیا این قانون بر اساس طرزالعمل تصویب قوانین در پارلمان طی مراحل شده است یا نه؟

این قانون در دوره شانزدهم مجلس به شورا آمده و شامل اجندا شده بود، در زمان رای گیری، رای گرفته شده؛ ولی متاسفانه وقتی چند کارت سرخ هم در میان کارت‌های سبز دیده شده، آقای ابراهیمی رئیس آن زمان مجلس به جای این‌که مصوبه کنند و برای گرفتن رای به سنا بفرستند، چکش نزدند و قانون را لاینحل باقی گذاشتند.  با این‌که خانم کوفی در کمیسیون اختصاصی پی‌گیری جدی کرده بود، ولی با آن‌هم متاسفانه کسی صدای موافقین تصویب قانون را در آن دوره نشنیده است.

این مسئله در این دوره مجلس نماینده‌گان وارد اجندا شده، فرمان تقنینی و طرح حکومت است، دادگاه عالی/ستره محکمه و وزارت عدلیه و همه نهادهای مربوطه در مورد این قانون در طی روند قانون سازی حضور داشتند و خودشان این قانون را ساخته‌اند و برای ما در مجلس فرستاده‌اند.

ماه‌نو: چرا این قانون مدت‌ها در پارلمان ماند و به تصویب نرسید؟

دلیلی که این قانون مدت‌ها در پارلمان افغانستان باقی مانده، مسائل ایدیولوژیک،  بهانه‌گیری‌ها و نگرانی‌هایی هست که احتمال می‌دهند اطفال زیر سن هجده سال در مواردی مانند تخلفات و . . .، از این مسیر مجازات نشوند.

البته به باور من مخالفان تصویب قانون، این کار را از روی لج‌بازی انجام می‌دهند، چون دلایل کافی وجود دارد که بر اساس آن نیازی به ایجاد این تنش و مخالفت احساس نمی‌شود، به گونه مثال ماده ۷۷  قانون حمایت از اطفال می‌گوید: طفل نوجوانی که ۱۲ سالگی را تکمیل و ۱۸ سالگی را تکمیل نکرده باشد در صورت ارتکاب تخلف دارای مسئولیت جزائی می‌باشد و مورد تعقیب عدلی و قضایی قرار می‌گیرد.

بر این اساس حتی اگر طفل ۱۲ ساله بالغ هم نشده باشد، شامل مسئولیت‌های جزائی شده و در مورد عمل‌کردش تعقیب عدلی صورت می‌گیرد.

من باور دارم که بیش‌تر از این‌که به این مسئله رنگ بوی قانون گذاری بدهند، مسائل از دید اشخاصی با افکار دگماتیسم/خشک اندیشی، نگاه می‌شود و این خشک‌اندیشی قانون را قربانی ساخته است. طرف مقابل هیچ ماده‌ای را مورد بحث قرار نمی‌دهد، فقط بحث ماده سوم، که تعریف طفل است را به چالش می‌کشند.

فشار آن‌ها بر این است که می‌گویند: نباید گفته شود، طفل کسی است که سن ۱۸ سالگی را تکمیل نکرده باشد، باید بگویید طفل به کسی گفته می‌شود که سن ۱۸ سالگی را تکمیل نکرده باشد، “مگر این‌که نشانه‌های بلوغ در او ظاهر شده باشد“.

ولی ما به عنوان مدافعان تصویب این قانون تاکید داریم، که آثار بلوغ به معنی بلوغ نیست، آثار بلوغ به این معنی است که طفل به طور مثال یک دندان دارد، و هنوز همه دندان‌های خود را نکشیده است و هنوز به اهلیت کامل نرسیده است، اهلیت کامل او در ۱۸ سالگی تکمیل می‌شود. بلوغ اصلی در سن هجده سالگی است!

متاسفانه طرف مقابل با لج‌بازی عجیب و با دید بسیار کوچک و تقلیل گرایانه نسبت به کودکان افغانستان صحبت می‌کند و متاسفانه به هر کسی که در برابرشان ایستاده شود، انگ کفر می‌زنند. این مسئله بسیار خطرناک است و باعث شده تعداد زیادی از اعضای مجلس نماینده‌گان در برابر این قانون محافظه کاری کنند.

ماه‌نو: آیا در گذشته پارلمان افغانستان قوانینی را تصویب کرده است که به روشنی بحث کلیدی این قانون مورد جدل کمک کند؟

بله ما در دوره پانزدهم و شانزدهم قوانین زیاد دیگری را به تصویب رساندیم که سن هجده سال را مبنا قرار داده است. قانون انتخابات می‌گوید؛ کسی که رای می‌دهد باید سن هجده سال را تکمیل کرده باشد. قانون کار می‌گوید: کسی که کار را شروع می‌کند، باید ۱۸ سال را تکمیل کرده باشد، زیر هجده سال طفل است.

قانون خدمات ملکی همین موضوع را می‌گوید: یعنی کسی می‌تواند شامل خدمات ملکی گردد، که سن ۱۸ سال را تکمیل کرده باشد.

قانون اهلیت معاملات به همین شکل، و هم چنین تمام قوانین ما بحث اهلیت را از هجده سالگی مبنا قرار داده‌اند و همه به تصویب رسیده که متاسفانه این گروه از اعضای مجلس می‌گویند، همه قوانین غلط است و ما هیچ کدام از این قوانین تصویب شده را قبول نداریم. ما در مقابل این تفکر نیاز به روشن‌گری، مبارزه و هم‌بستگی داریم تا بتوانیم این تفکر دٌگم را بر او غالب بشویم، تا بر افکار ما و قوانین ما تاثیر منفی بگذارد.

من فکر می کنم تقابل فعلی بیش‌تر مبنای پوپولیستی/عوام‌گرایی دارد، یک تعداد با تفکر بنیادگرایانه، فکر می‌کنند از مردم رای بگیرند. و اتفاقن هواخواهانی هم دارند که نمی‌توانم آن‌ها را هم انکار کنیم. همین هواخواهان به آن‌ها رای می‌دهند.  اتفاقا در جلسات مختلف غیر رسمی گفته‌اند که اگر ما این کار را نکنیم، پس چه کسانی به ما رای بدهند؟ ما می‌دانیم که این قوانین خلاف اسلام نیست، خلاف ماده سوم قانون اساسی افغانستان که می‌گوید: همه قوانین باید بر مبنای اسلام باشد، نیست.

اما مجبوریم برای برخی مسائل به خاطر گرفتن رای از مردم به همین شکل نگاه کنیم تا بتوانیم رای مردم را با خود داشته باشیم.

ماه‌نو: تقابل کنونی روی این قانون در پارلمان کشور ناشی از چی است؟  و گروه‌های مخالف تصویب این قانون چه طیف‌هایی می باشند.

میشه گفت؛ یکی دو نفر عالم دین از طیف مذهبیون هستند که با این قانون مخالفت دارند، یک تعداد دیگر حتی الفبای مسائل فقهی و اسلامی را نخوانده‌اند و فکر نمی‌کنم آن‌ها صاحب نظر باشند و جالبی قضیه هم همین است که آن‌ها می گویند، چون فلان عالم مذهبی که در داخل مجلس این دیدگاه را دارد، ما هم می‌گوییم او راست می‌گوید. این مسئله باعث شده یک تعداد ندانسته و بدون این‌که قانون را مطالعه کنند، علیه این قانون جبهه بگیرند و از آن استفاده ابزاری کنند.

ماه‌نو: رویه ی بازنگری در قانون تصویب شده پارلمان چگونه است؟ یعنی چه مدت بعد از تصویب یک قانون می‌توان طرح بازنگری در آن را دوباره در دستور کار پارلمان قرار داد؟

قانونی که تصویب شده باشد را می‌توان مورد بازنگری قرار بدهیم، البته قانونی که بعد از رای‌گیری در ولسی جرگه و مجلس سنا توسط رئیس جمهور توشیح شود و سپس دو سوم اعضای مجلس بر علیه این قانون رای بدهند، آن‌زمان است که می‌توان قانون را دوباره مورد بازنگری قرار داد، وگر نه این قانون، قانون هست. در مواردی به دلیل تغییر در وضعیت مردم، و نیازمندی‌های که به وجود می‌آید تعدیلاتی به وجود می‌آید.

ولی یک قانون را ما نمی‌توانیم، هر وقت که خواستیم و بعد از این که تصویب شد، بدون این که طی مراحل شود، دوباره در دستور کار خود قرار بدهیم.

ماه‌نو: در صورت تن دادن به نظر مخالفان مصوبه کنونی و تصویب دوباره‌ی قانون طبق نظر آن‌ها، چه تناقضاتی با کنوانسیون‌های حقوق طفل و میثاق‌های بین‌المللی که افغانستان در این زمینه امضاء کرده است، ایجاد خواهد شد و این مشکل طی چه راه‌کاری حل خواهد گردید؟

من در این جریان می‌خواهم چند مسئله دیگر را هم یادآوری کنم، ما می‌دانیم طفل  مراحلی را تا بزرگ‌سالی سپری می‌کند، خٌردسالی تا هفت سالگی، بعد بلوغ و بعد نوجوانی و جوانی است، تا به اهلیت هجده سالگی می‌رسد. ما نمی‌توانیم از یک طفل زیر هجده سال بخواهیم که پرورش‌گاه را ترک کند، چون بالغ شده است. باید منتظر بمانیم تا سن و سال گمارش به کار او که هجده سال است، تکمیل بشود. اگر ما این کار را بکنیم و بلوغ را مبنا قرار بدهیم ولی به طفل حق کار، معامله، سرمایه گذاری و یا ایجاد شرکت خصوصی ندهیم، این دو قضیه با هم قابل جمع و عملی نیست.

هر وقت طفل بعد از این که بالغ شد از حق رای برخوردار شود، در بست‌های دولتی شامل شود، و ما بحث فقط بلوغ را مبنا قرار بدهیم، باید سن ۱۸ سالگی را از تمام قوانین کنار بزنیم.

نکته دیگری که باید به آن اشاره کنیم این است که، از نگاه شرعی هم هیچ آیه‌ای وجود ندارد، هیچ نصح صریح قرآن وجود ندارد که در او سن بلوغ ذکر شده باشد، دلیل این‌که همه علما در این مورد اختلاف نظر دارند همین است. عده ای تفاسیر مختلفی دارند، امام ابوحنیفه می گوید: ۱۸ سالگی و در مواردی ۱۹ سالگی.

ما به عنوان یک نظام کثرت‌گرا باید به همه مذاهب احترام بگذاریم و جمع آن‌ها همین بحث متعادل ۱۸سالگی مطرح می‌کنند، که در همه دنیا مبنا است و در افغانستان هم باید مبنا بشود، البته در قانون احوال شخصیه، قانون‌های ترتیب شده بر احوال خانواده در مورد سن طفل باید صحبت بشود، چون‌ آن‌جا بحث حق نیست، بحث تکلیف است. طفل دارای مسئولیت می‌شود، بعد از این که بالغ می‌شود باید نماز بخواند و از نگاه شرعی بر او تکالیفی داده می‌شود. اما حتی که بالغ شده باشد، نیاز به حمایت دارد و حکومت باید زمینه این حمایت را فراهم بسازد. حتا در آموزه های اسلامی بعد از این که ما نصح صریح قرآن را داریم و در او چیزی نمی‌توانیم پیدا بکنیم. هم‌چنان حدیث شریف هست که می‌گوید (لیس منا من لم یرحم صغیرنا ویوقر کبیرنا)

ترجمه: از ما نیست کسی که به طفل رحم نمی‌کند و به بزرگان احترام نمی‌گذارد.

کشورهای اسلامی در منطقه مثل کویت، مصر، سوریه، اردن، مراکش و . . .  همه این کشورها به این باور هستند که سن هجده سالگی سن رشد هست.

سن حمایت اجتماعی در بسا موارد از سن هجده هم بالاتر است، تا پایان دوره تحصیل اطفال در پرورش‌گاه می‌مانند. تا بیست و یک سالگی فعلن اطفال و جوانان در پرورش‌گاه‌ها می‌مانند و ما باید قوانین را به نفع آن‌ها به تصویب برسانیم نه علیه آن ها.

قانون اساسی افغانستان و کنوانسیون‌های بین‌المللی و میثاق‌های بین المللی، کنوانسیون حقوق طفل که ما در زمان دولت استاد ربانی بدون حق و شرط به آن پیوسته‌ایم به پارلمان آمده و وقتی که آقای سیاف و آقای ربانی عضو شورا بودند از زیر دست آن‌ها گذشته است.

ما هر دو سال به سازمان ملل متحد در مورد وضعیت اطفال گزارش می‌دهیم. در آن‌جا سن هجده سالگی را قبول کرده‌ایم، حق شرط هم نداریم، در اعلامیه حقوق بشر هم این موضوع را بپذیرفته‌ایم. این مسئله از نگاه منطقی هیچ جای بحثی ندارد، مگر این‌که کسی نخواهد خودش را بفهماند و این خیلی سخت است که ما بخواهیم کسی که خودش را به خواب زده است را بیدار کنیم.

ماه‌نو: شما به حیث موافقان این قانون چه راه کارها و اهرم های فشاری برای دفاع از این مصوبه ی قانونی تان دارید؟

راه کارها و اهرم های فشار جامعه مدنی افغانستان و مردمی هستند که آسیب پذیراند، مخصوصا اطفال آسیب پذیر و نهادهایی که اطفال آسیب پذیر را مورد توجه قرار می دهند.

نهادهای مانند war child   و children first   این‌ها همه نهادهایی هستند که باید بیایند و برای اطفال مملکت دادخواهی کنند. حدود سه ملیون طفل روی خیابان‌ها هستند، حدود نیمی از این اطفال زیر خط فقر زندگی می‌کنند، خانواده‌های آنان در وضعیت اقتصادی بسیار بدی هستند که نیاز به حمایت دارند، حتا ما باید صندوق حمایت برای طفل ایجاد کنیم.

این دادخواهی‌ها باید صورت بگیرد و حکومت نباید به عنوان نهادی که این قانون را ساخته سکوت کند، نباید محافظه کاری صورت بگیرد.

ستره محکمه/دادگاه عالی به عنوان مرجع تفسیر قانون اساسی طبق ماده ۱۲۱ قانون اساسی افغانستان نباید محافظه کاری کنند و اجازه ندهند هر کسی با تفسیر نادرست جلوی حمایت اطفال افغانستان که آسیب پذیرترین قشر جامعه هستند را بگیرند.

ماه‌نو: آیا کشمکش‌ها در محور این قانون در حد گفت و گوهای داخل تالار پارلمان مانده است یا ابعاد دیگری مثل تهدید طرف‌داران این قانون را نیز به خود گرفته است؟

خوب این بحث‌ها از چارچوب بحث‌های پارلمانی بیرون شده، در رسانه‌های اجتماعی، دیداری و نوشتاری در موردش بحث شده و اتفاقن همه جا منطق همین سن هجده سال است و طرف مقابل حرفی برای گفتن ندارد، فقط روی یک لج و لج‌بازی بچه‌گانه می خواهند، اطفال افغانستان را قربانی کنند. که این خیلی خطرناک است.

امیدوار هستم حکومت، نهادهای زیربط، نهادهای جامعه مدنی و مردم افغانستان به خاطر آینده به‌تر اطفال افغانستان دست به دست هم بدهند و یک‌بار برای همیشه بحث سن و بحث بلوغ که می‌تواند واقعا برای اطفال افغانستان چالش برانگیز باشد را حل کنند، تا فردا کسی به خود اجازه ندهد با تفسیرهای نادرست از دین مقدس اسلام اطفال افغانستان و زنان کشور که از آسیب پذیرترین‌های مملکت هستند را به گروگان بگیرد، یا قربانی کنند.

به باور ما قانون حمایت از اطفال با اکثریت آرا تصویب شده و موضوع غیر قابل بازنگری است و براساس بند ۵ ماده ۶۷ اصول وظایف داخلی و در تصویب اعلان نتایج رای گیری روی موضوع تصویب شده دیگر بحث صورت نمی‌گیرد، مرجع تفسیر قانون اساسی ستره محکمه/دادگاه عالی است که هر موضوع اختلافی در آن در روندی خاص بررسی می شود.

عضو ولسی جرگه نمی‌تواند هر مورد اختلافی را به شیوه سلیقه ای تفسیر کند. بر اساس ماده ۷۱ اصول وظایف داخلی، منشی تعداد اعضای حاضر را اعلام می کند. تعداد اعضای حاضر ۱۴۸ عضو اعلان شده است که اعلان منشی مبنای تصمیم ولسی جرگه هست. و موضوعی که پیرامون آن بحث شده و تصویب رسیده تمام شده است. به عبارتی وقتی رئیس مجلس در پایان تصمیم گیری اعضاء می‌گوید: “و آخر دعوانا ان الحمد لله رب العامین” دیگر هیچ اعتراضی پذیرفتنی نیست. این ها اعتراض را پس از اتمام مجلس و فیصله نهایی به میان آوردند.

اگر اعضا با بلند کردن کارت سبز و سرخ و سفید از حق رای خود استفاده نکنند، رای شان ممتنع محسوب می شود. نه این که مجلس را اخلال کنند و یا جلسه را ترک کنند. طبق ماده ۶۹ اصول وظایف داخلی، فقط با تصویب ۲ ثلث کل اعضاء موضوع قبلن به تصویب رسیده می‌تواند، دوباره تعدیل و حذف بشود.

مکتوبی هم از ستره محکمه/دادگاه عالی جمهوری اسلامی افغانستان مواصلت کرده که این نهاد اذهان می دارد، نماینده با صلاحیت این اداره شامل روند این قانون گذاری بوده، بدون شک این قانون از دریچه اسلام بررسی شده و رای کسانی که به زور توسط وکلا در روز رای دهی از چوکی‌های شان بلند می‎شوند شامل رای مثبت هست.

ماده ۸۱ قانون حمایت از اطفال می گوید: وزارت ها و ادارت دولتی ذیربط مکلف اند، اطفال تحت توقیف و حجز را جدا از بزرگ‌سالان نگه‎داری کنند. ماده ۷۷ قانون حمایت از اطفال می گوید: طفل نوجوان که ۱۲ سالگی را تکمیل و ۱۸ سالگی را تکمیل نکرده باشد، در صورت ارتکاب تخلف دارای مسئولیت جزائی می‌باشد. مورد تعقیب عدلی و قضایی قرار می‌گیرد. ماده ۹۹ قانون حمایت از اطفال می‌گوید: بچه بازی جرم بوده ، شخصی که طور خصوصی و علنی و به شکل انفرادی و دسته جمعی مرتکب آن شود مطابق احکام قانون مجازات می‌گردد. ماده ۹۷ قانون حمایت از  اطفال می‌گوید: وزارت‌های اطلاعات و فرهنگ و کار و امور اجتماعی در هم‌کاری با وزارت امور داخله از ورود اطفال به مکان‌هایی که امکان انحراف اطفال در آن متصور باشد، یا قمارخانه به شمول قمار آنلاین  و سایر برنامه‌ها و مراسمی که احتمال تاثیرگذاری منفی بر رفاه جسمانی روانی و اخلاقی اطفال داشته باشد غرض حفاظت، سلامتی و رشد آن‌ها جلوگیری می‌کند.

کسانی که دم از اسلام می زنند بیایند و بگویند؛ که آیا مخالف ماده ۹۹ هستند که می‌گوید؛ بچه بازی جرم هست؟ آیا ماده ۹۷ خلاف اسلام هست که می‌گوید؛ اطفال را نگذارید به مکان‌های منحرف بروند. و سایر موارد و ماده‌هایی که به آن‌ها پرداختیم.

ما نیاز به بسیج همگانی در مقابل کسانی که با دیدگاه های افراطی می خواهند جلوی پیش‌رفت جامعه را بگیرند، داریم.

The post افشاگری نماینده مجلس از پشت پرده تصویب قانون حمایت از اطفال در گفتگو با ناهید فرید appeared first on MaheNowMagazine.

✅ واژه ها , حقیقی نیستند ولی انگشت اشاره آنها می تواند به سمت یک حقیقت باشد .

√ حقیقت چیزی است فراتر از ( واژه )

هیچ واژه ای نمی تواند جای یک حقیقت را بگیرد .

واژه ی ( باران ) نمی نواند به تمام و کمال جای آن حقیقتی را که بر روی آن نام “باران” نهادیم را بگیرد .

√ انسان ها در کنار زبان (تسلسل واژه ها ) که یک رسانه ی قرادادی هست دارای “زبان احساسی” و عاطفی هم هستند . آنچه را( زبان اندام ) می نامیم بازتاب ظاهری ( زبان احساسی و عاطفی ) بشر هست .

√ نوزاد در ابتدا بصورت غریزی متاثر از زبان احساس و عاطفه هست .

√ ( مادر ) به مرور زمان و با ممارست مادرانه اش یکی یکی ( واژه ها ) را در دهان نوزاد می گذارد .

√ اولین واژه ای که نوزاد می آموزد واژه ی ( مادر ) هست . واژه ی مادر , واژه ایست که هیچگاه نمی تواند و نخواهد توانست جای حقیقتی را بگیرد که آن را با نام ( مادر ) به زبان می آوریم . .

✅ هیچکدام از ( واژه ها ) نمی توانند خودشان را مساوی با حقیقتی بکنند که می خواهند معرف آن باشند .

√ با همه ی این ضغف ونقصانی که وا ژه ها در برابر حقایق دارند ,باز هم آنها را باید بهترین شناسه در معرفی حتی الامکانی حقایق دانست

✍️ مادر ( به عنوان یک حقیقتی که ریشه در حقیقت هستی دارد / مثل سایر حقایق دیگر /) اولین واژه ای را که در دهان نوزادش میگذارد واژه ی “مادر” هست .

√ نوزاد, درون رحم مادر جزئی از حقیقتی هست که مادر می نامندنش .

√ او با آن حقیقت یکیست .

√ نبض او با نبض مادر میزند .

√ خونی که در رگ های اوست خون مادر هست,

حس مشترک دارند,

√ جنین برای مادر مثل یک ( حس ) هست, حسی در کنار سایر حواس دیگر او .

√ مادر هم برای جنین, تمامی حسی هست که جنین دارد .

√ جنین, درون رحم مادر نفس نمی کشد ولی اکسیژنی که در خون دارد از نفس مادر هست .

بین جنین و مادر فاصله ای نیست .

✅ دگرگونی ها از بعد از تولد شروع می شود .

از وقتی که بین (جنین )و (مادر) فاصله می افتد و اتفاقی بنام “تولد” روی می دهد .

√ نوزاد , هرچه رشد می کند فاصله ی او با مادر زیاد و زیادتر می شود .

√ در ابتدای تولد با اینکه ذهن او خالیست ولی احساس او قوی ست .

√ همان حس مشترک که در درون رحم با مادر داشت به او کمک می کند که مادر خود را بشناسد .

برای یک نوزاد تازه متولد شده هیچ آغوشی گرمتر و آرامش بخش تر و امن تر از آغوش مادر نیست . آغوشی که رحم را تداعی می کند.

√ حتی (پدر ) هم برای او بیگانه هست .

√ حتی (برادر) و (خواهر)

✅ نوزاد , جزئی از مادر هست که از او جدا شده است .

√ زبان او زبان احساس است .

√ زبان او زبان اندام است .

مادر , اولین واژه را در دهان او میگذارد .

حواس نوزاد بعد از تولد روز بروز بهتر می شود .

او دیگر باید متکی به حواس خودش باشد .

دیگر مادر, احساس او را تغذیه نمی کند .

√ بینایی اش روز به روز از حالت بالقوه به حالت بالفعل درآمده و بهتر می شود و به مرور زمان در برابر (رنگ ها ) واکنش نشان میدهد . او می بیند .

√ او ( مادر ) را می بیند

✅ آن حس مشترک دوران جنینی بعد از تولد مثل مغناطیس عمل می کند .

√ او مادر خود را بدون اینکه نامی برای آن متصور بشود می بیند و می شناسد .

√ حس شنوایی هم , پا به پای حس بینایی فعال می شود .

√ او صداها را تشخیص میدهد .

√ صداهایی که برای او فقط صدا هستند .

√ آن مغناطیس حسی که بین او و مادر هست کمک می کند که با اولین واژه ای که از دهان مادر می شنود .( مادری که نگاهش در نگاه او تلاقی پیدا کرده است) را مساوی با آن مغناطیس حسی که می شناخته است قرار دهد .

مادر / کهنسال ترین واژه ی بشر هست

.برای نوزاد (خوشمزه ترین نوشیدنی ) شیری هست که از پستان مادر می نوشد .

√ در رحم, او از خون مادر تغذیه می کرد و اکنون او دارد از شیر مادر می نوشد. و یادآوری این تغذیه برای او خوشایند است .

√ یادآوری برای نوزاد از جنس یادآوری بزرگترها نیست .

√ یادآوری برای او مرور یک حس هست.

وقتی نوزاد پستان مادر را به دهان میگیرد و در حال نوشیدن شیر هست , حس پمپاژ خون مادر را در رگ هایش حس می کند . چرا که او هنوز حس درون رحم بودن را با خود دارد .

√ غرق شدن در واژه هایی که به مرور می آموزد او را از آن حس ناب اولیه دور و دورتر می کند .

√ بعد از مادر , کم کم در زندگی نوزاد (پدر ) و ( خواهر) و (برادر) هم وارد می شوند . ولی √ دومین نامی که نوزاد می آموزد ( پدر ) هست . و همزمان با نام پدر عباراتی را نوزاد فهم می کند که نشانه ی خوب بودن و بد بودن هست . مثل ( اَخِه ) ( جیزه )و …

این عبارات عبارات هشداری هستند و نوزاد هشدار را می فهمد .با شروع این عبارات هشداری “ترس” را هم به نوزاد تزریق می کنیم., چرا که نوزاد, زبان اندام را میفهد . زبان چشم را می فهمد . زبان صوت را می فهمد . زبان حس را بلد هست .

کم کم واژه ها جای حس را میگیرند و فاصله ها بیشتر و بیشتر می شود .

√ واژه ی “مادر “جای حقیقتی بنام مادر را می گیرد .

√ نوزاد هرچه بزرگتر شود با دنیای وسیع تری روبرو می شود .

√ هر چه دنیای او وسیع تر شده, فاصله ی او با مادر , زیادتر می شود .

√ آنچه از مادر باقی می ماند فقط همان مغناطیس حسی ست که اکنون در واژه ی مادر خودش را ضعیف تر از قبل نشان میدهد.

… و این سرنوشت تمام حقایقی ست که آنها را به واژه تبدیل کرده ایم .

واژها , وقتی در یک چیدمانی قرار می گیرند که مصراعی را بسازند و مصراع ها ” بیت ” یا ” بندی ” را بسازد . به تنهایی بار حسی قابل توجهی ندارند . اینجاست که واژه ها برای حس برانگیزی نیازمند زبانی هستند که شدت و ضعف حسی را منتقل کند . این زبان چیزی ست که آنرا موسیقی می نامیم . یعنی مدیریت لحن ها در کلام . برای همین است که نیما میگوید (( موسیقی زبان احساس است ))

شاعر با بخدمت گرفتن موسیقی میکوشد تا شدت و ضعف احساسی واژه ها را (برای تطبیق دادن حتی الامکانی آنها با واقعیات) , تقویت کند .

موسیقی مناسب برای بیان یک حس در درک درست مخاطب از آن حس کمک می کند .

و این فرایند وقتی محقق می شود که شاعران ما در فرم شناسی شعر شناخت لازم را داشته باشند .

هرچه شاعر , فرم شناس تر باشد . موفق تر عمل خواهد کرد .

فرم , یک موئلفه ثابت نیست .

به تناسب هر هنر

و هر دانش

فرم ها خودشان را در آن هنر و در آن دانش رونمایی می کنند .

فرم و مفهوم دو روی یک سکه هستند .

یک مفهوم ایده ال در فرم ایده آل خودش به ظهور میرسد .

The post آیا واژه ها فقدان یک حقیقت اند ؟ appeared first on MaheNowMagazine.

در مراسم افتتاحیه این دوره آموزشی درازمدت، که در هفته آخر دسامبر ۲۰۱۹ بود، گروهی از فرهنگیان، فعالین جامعه مدنی، آموزگاران، خانواده های دانش آموزان و هنرمندان شرکت کرده بودند.

در آغاز برنامه دُکتور پرویز آرزو ( نویسنده و شاعر) و مسوول شورای هراتیان در مورد کارکردهای شورا در سال‌های پسین صحبت کرده نقش شوراها را در جلب و تقویت هم‌بستگی اقشار مختلف جامعه در غربت مهم دانسته، ایده‌پردازی و پیاده کردن طرحی نو برای داشتن نسلی جدید و بادانش، بخصوص تاکید بر زبان مادری را یکی از اهداف شورای هراتیان هامبورگ بیان کرد.

در ادامه مصلح سلجوقی که کتاب درسی این آموزگاه‌ نیز به همت وی نگاشته شده است، با بیان چگونگی برگزاری این دوره‌های زبان آموزی، که بصورت دائمی خواهد بود و هم‌زمان با مدرسه‌های آلمانی تدریس می‌شود؛ گفت: این آموزگاه‌ها با ابتکار شورای هراتیان و هم‌یاری استادان بانو و آقا برگزار شده و هدفش توانمندسازی اطفال به خواندن، نوشتن و صحبت کردن به زبان‌های مادری است.  وی ضمن ابراز سپاس از هم‌راهان این شورا از ادامه برگزاری این دوره‌های آموزشی در مقاطع بالاتر نیز خبر داد. آقای سلجوقی هم‌چنین اضافه کرد که در آینده سند این دوره‌های آموزشی می‌تواند، مدرکی بر زبان دوم اطفال باشد که بابت آن نیز نمره دریافت خواهند کرد.

در این برنامه داوود طالع یکی از سروده‌های خودش در مورد زبان مادری را خواند، و هم‌چنین در بخش های مختلف این برنامه، دانش آموزران به خوانش مقاله، شعر و ترانه های گروهی پرداختند.

هم‌چنین در این برنامه دُکتور حمیدالله مفید از اهمیت زبان مادری برای فرزندان در خارج از کشور سخن گفته حضور در این دوره‌ها را برای کودکان از جهات مختلف مهم ارزیابی کرد. آقای تایب شریفی نیز از تاثیرگزاری این دوره‌ها با بیان خاطراتی از برگزاری دوره‌های آموزشی مشابه در دوران مهاجرت-ایران، بر محتوای کتاب درسی تاکید کرد.

در پایان این برنامه که به گرداننده‌گی بانو هما یوسفی برگزار شد، گروهی از جوانان به اجرای موسیقی محلی پرداختند.

The post برگزاری دوره‌های زبان آموزی در هامبورگ appeared first on MaheNowMagazine.