MaheNowMagazine

چگونه فردی جالب وخوش مشرب باشیم؟

Mahe Now — Fri, 10 Nov 2023 21:31:28 +0000

چگونه فردی جالب وخوش مشرب باشیم؟
همه می خواهند که از نظر دیگران خوب و باحال باشند، اما اکثرا نمی توانند. این کار هیچ رمز و رازی ندارد. فقط باید بدانید که چطور باشید و چطور رفتار کنید. راه های مختلفی برای رسیدن به این منظور وجود دارد.
در اینجا به چند نکته اشاره می کنیم تا بدانید که چطور از نظر دیگران باحال جلوه کنید. این کارها را انجام دهید و بعد خواهید دید که چقدر دوستانتان علاقه مند به رفت و آمد با شما می شوند.
خوب لباس بپوشید
مردم دوست ندارند با آدم های بدتیپ و ژولیده رفت و آمد کنند. البته نمی گویم وقتی می خواهید با دوستانتان بیرون بروید کت و شلوار و این چیزها تنتان کنید، اما سعی کنید همیشه مرتب و خوش پوش باشید. یادتان باشد که مردم معمولاً از روی قیافه و ظاهر در مورد افراد نظر می دهند.
مطلع و آگاه باشید
مردم دوست دارند با کسی رفت و آمد کنند که بتوانند از او مطلبی یاد بگیرند. اما هول نشوید، اطلاعاتتان را زمانی در اختیار آنها بگذارید که از شما سوال کنند. چون ممکن است فکر کنند قصد پز دادن دارید. و این اصلاً خوب نیست.
شوخ و بذله گو باشید
نمی گویم که دلقک باشید. اما اگر طبع شوخ دارید، کمی از آن را به دوستانتان نشان دهید. لازم نیست که منبع سرگرمی و خنده شوید. تعادل را حفظ کنید. و خواهشاً اگر می خواهید جوک تعریف کنید، سعی کنید که حداقل آنرا بی مزه تعریف نکنید که مردم جای خندیدن گریه کنند.
افسرده نباشید
اگر حالتان خوب نیست، بهتر است که در خانه بمانید. چون مردم دوست دارند که وقتی با دوستانشان بیرون می روند به آنها خوش بگذرد. کسی دوست ندارد در آن زمان شما را مشاوره روانپزشکی کند. بله، می توانید به یکی از دوستان نزدیکتان مشکلتان را در میان بگذارید، اما وقتی یک شب با دوستان بیرون رفته اید سعی کنید که مشکل را فراموش کنید.
اسرارآمیز باشید
اگر همه ی جزئیات زندگیتان را به دوستانتان بگویید، ممکن است زیاد جذب شما نشوند. همیشه چیزی را ناگفته نگاه دارید، و افراد همیشه علاقه مند به دانستن آن موضوع باقی می مانند.
ضعف و ناتوانی هایتان را به کسی نگویید
هر کسی ضعف و ناتوانی دارد، اما لازم نیست که این مسئله را به اطلاع همه برسانید. اگر این کار را بکنید، آن ضعفتان را باعث شوخی و خنده ی اطرافیان می کنید. اگر نسبت به چیزی حساسیت دارید، با کسی آن را مطرح نکنید و پیش خود نگاه دارید.
با افراد اجتماعی و باحال رفت و آمد کنید
اگر بخواهید همیشه افراد شکست خورده و به دردنخور را وارد اکیپ دوستانتان کنید، خودتان هم خیلی زود جزء همان ها به حساب خواهید آمد. و از طرف دیگر، اگر افراد اجتماعی و درست و حسابی را در اطراف خود داشته باشید، مردم هم همان فکر را در رابطه با شما خواهند کرد.
به حرفهایتان عمل کنید
عمل کردن به حرفها و قول هایتان به دیگران ثابت می کند که فرد قابل اعتمادی هستید و می توان رویتان حساب کرد. اما عمل نکردن به حرفهایتان، نه تنها شهرتتان را لکه دار می کند بلکه باعث می شود چند تا از دوستانتان را هم از دست بدهید.
سعی کنید تحت هیچ شرایطی خونسردیتان را از دست ندهید
کسی دوست ندارد که با کسی بیرون برود که سریعاً عصبانی شده و کنترل خود را از دست می دهد. اتفاقات بد ممکن است بیفتد و شما هم باید واکنش نشان دهید. اما لازم نیست که کنترل اعصابتان را از دست بدهید. همیشه خونسردی خود را حفظ کنید.
باحال باشید
رعایت همه ی این نکات باعث می شود که در جمع دوستان به عنوان فردی باحال و خوش مشرب شناخته شوید. اما لازم نیست که برای این کار خیلی تلاش کنید. بگذارید همه چیز عادی پیش برود.

The post چگونه فردی جالب وخوش مشرب باشیم؟ appeared first on MaheNowMagazine.

مارچلو ماسترویانی بازیگر ارزشگرا

Mahe Now — Fri, 10 Nov 2023 21:05:26 +0000

مارچلو ماسترویانی بازیگر ارزشگرا
مارچلو ماسترویانی بازیگری است که توانایی ایفای نقش در ژانرهای مختلف و کاراکترهای متفاوت را داشت و با وجود موفقیت در هالیوود دست از علاقه به سینمای کشورش و اروپا برنداشت.
مارچلو ماسترویانی در ۲۸ سپتامبر ۱۹۲۴ در فونتانا لیری در ایتالیا متولد شد. پدرش کشاورز و مادرش خانه دار بود. دوران کودکی و نوجوانی وی مصادف شد با جنگ جهانی . در شانزده سالگی به دست نیروهای آلمان نازی دستگیر شد و یک بار اقدام به فرار کرد. پس از این فرار مجبور شد برای فرار از دستگیری دوباره و تحمل مجازات سخت آلمان‌ها، تا پایان جنگ در یک اتاق محقر در ونیز پنهان شود. پس از اتمام جنگ به رم رفت و در آنجا مشغول به کار شد و از پولی که از کار در امور سخت به دست می‌آورد به مهم‌ترین سرگرمی و لذتش که همان تئاتر و سینما بودمی ‌رسـید.
مارچلو ماسترویانی روزها کار و شب‌ها در تمرین‌های تئاتر شرکت می‌کرد. این‌گونه بود که استعداد خود را ثابت کرد و رفته‌رفته نقش‌های بهتری را در تئاتر ایتالیا به دست آورد. در این سال‌ها بود که در مقطعی فنون بازیگری را زیر نظر لوکینو ویسکونتی فراگرفت و بالاخره در جوانی به آرزوی دیرین خود رسید و وارد دنیای سینما شد و در فیلمی بر اساس رمان «بینوایان» نقش آفرینی کرد.او در سال های بعد در فیلم های مهمی از لوکینو ویسکونتی استاد اول بازیگری اش ، نظیر «شب های بی خوابی» یا «شب های سپید» بازی کرد که نخستین فیلم مهم کارنامه هنری اش محسوب می شود.
مارچلو ماسترویانی، در سال ۱۹۵۷ یکی از نخستین فیلم‌های مهم خود را با نام «شب‌های بی‌خوابی» ساخته لوکینو ویسکونتی بازی کرد. پیش از این ماسترویانی که از سال ۱۹۳۸ بازیگری را آغاز کرده بود، در فیلم‌های متعددی حاضر شده بود که شاید برخی از آنها مانند «بچه‌ها به ما نگاه می‌کنند» ساخته ویتوریو دسیکا، «خیابان امید» ساخته دینو ریزی و «پدران و پسران» ساخته ماریو مونیچلی، آثار مطرحی هم بودند، اما ماسترویانی که حرفه‌اش را از ابتدا زیرنظر ویسکونتی یکی از بزرگ‌ترین کارگردانان صاحب سبک تاریخ سینما آغاز کرده بود، سرانجام در همکاری با او بود که خود را در طراز یک بازیگر بزرگ نشان داد.
«شب‌های بی‌خوابی» یا همان «شب‌های سپید» که براساس داستانی از فئودور داستایوسکی نویسنده بزرگ روس ساخته شد، بعدها به اثری کلاسیک در سینمای نوین ایتالیا و نیز منبعی عالی برای فیلمسازان دیگر تبدیل شد تا شیوه‌های درخشان اقتباس سینمایی از یک اثر ادبی را از آن بیاموزند. ماسترویانی در این فیلم ایفاگر نقش مرد تنها و افسرده‌ای بود که شکاف عمیقی میان ذهنیاتش از دنیای پیرامون با تخیلاتش به عنوان یک هنرمند وجود داشت. با این فیلم شمایل این بازیگر ترسیم شد و بعدها به تکامل و به نقطه‌ای رسید که امروزه نام او را در کنار تاثیرگذارترین بازیگران تاریخ سینما می‌بینیم.
کمتر بازیگری را در تاریخ سینما سراغ داریم که در کارنامه‌اش این تعداد شاهکار از کارگردانان برتر وجود داشته باشد. اگر ژان گابن، میشل پیکولی، کاترین دونو، آلن دلون، سیمون سینیوره، ژان لویی ترینتیان، ژا‌ن‌پل بلموندو و چند هنرمند دیگر را به عنوان بازیگران برتر سینمای فرانسه می‌شناسیم که در ادوار گوناگون، نقش‌آفرینی‌های درخشانی در فیلم‌های فرانسوی و غیرفرانسوی داشته‌اند، مارچلو ماسترویانی را با هیچ بازیگر ایتالیایی دیگر نمی‌توان در یک رده قرار داد. او مـشـهورترین و بااعتبارترین بازیگر ایتالیایی تاریخ سـینمای این کشور است و جایگاهش به عنوان هنرمندی کامل و فرهیخته، چیزی مشابه جایگاه توشیرو میفونه است در سینمای ژاپن.
ماسترویانی در فـیـلـم‌هـای کـارگـردانـان سـرشـنـاسـی مـانـند لوکینو ویـسـکـونـتـی، اتوره اسکولا، ویتوریو دسیکا، ماریو مونیچلی، جولز داسین، فدریکو فلینی، میکل انجلو آنتونیونی، والریو زورلینی، لویی مال، پی‌یترو جرمی، جان بورمن، دینو ریزی، مارکو فرری، رومن پولانسکی، ژاک دمی، برادران تاویانی، لوئیجی کومنچینی، لینا ورتمولر، لیلیانا کاوانی، مارکو بلوکیو، نیکیتا میخالکوف، جوزپه تورناتوره، رابرت آلتمن و تئو آنجلو پلوس بازی کرده و کسانی که حتی تسلط زیادی بر تاریخ سینما و بـزرگـان ایـن عـرصـه را نـدارنـد، از مـیـان اسـامـی کارگردان‌های بالا، حداقل چند تایی را بجا می‌آورند و جالب اینجاست که ماسترویانی در بهترین فیلم‌های این کارگردانان نقش‌آفرینی کرده است.
فلینی را خیلی‌ها با «هشت و نیم» و «زندگی شیرین‌»اش می‌شناسند، آنتونیونی را با «شب»، دسیکا را با «دیروز، امروز، فردا» و آنجلوپلوس را با «گام معلق لک‌لک» و «زنبوردار.» شاید مثلا این طور تصور شود که برخی فیلمسازان کارکشته و متعلق به جریان هنری و اندیشمند، در کارشان مجال زیادی به بازیگر نمی‌دهند و برخی بازیگران در فیلم‌های ایشان صرفا «حضور» دارند، اما درباره مارچلو ماسترویانی اصلا این طور نیست؛ فلینی که همواره جزو برترین کارگردانان تاریخ سینما از نظر منتقدان شناخته شده، بارها در گفتگوهایش اعلام کرده که در برخی از صحنه‌های شاهکارهایش «هشت و نیم» و «زندگی شیرین» از همفکری ماسترویانی تاثیر گرفته و بارها این بازیگر را ستایش کرده است.
اما این فهرست و این گفته‌ها ثابت نمی‌کند که ماسترویانی فقط ایفاگر نقش‌های پیچیده در فیلم‌های هنری بوده. او و سوفیا لورن در دهه ۶۰، زوج ایتالیایی فیلم‌های ملودرام و کمدی بودند که اینها را مردم عادی بیشتر می‌پسندیدند. مثلا «گل‌های آفتابگردان» جزو محبوب‌‌ترین فیلم‌های این زوج هنری است که خیلی‌ها هنوز از آن خاطره دارند. در واقع در مقطعی که از اوایل دهه پنجاه آغاز و تا دهه هفتاد به طول انجامید، بارها این دو بازیگر در فیلم‌های متفاوت با یکدیگر همبازی شدند. گاهی سوفیا لورن نقش زنی سرکش را بازی می‌کرد که شوهر ساده‌لوحش را در جاده‌ای خارج از شهر جا می‌گذارد و گاهی ماسترویانی نقش همسایه‌ای تنها را بـازی مـی‌کرد که تمایلی به شرکت در جشن فاشیست‌ها در شهر را ندارد و در پشت بام خانه با زنی خانه‌دار آشنا می‌شود که او نیز دل‌خوشی از وضعیت زندگی ندارد. این زوج مشهور سینما، سال‌ها بعد در دوران سالخوردگی یک بار دیگر در فیلمی از رابرت آلتمن بانام «لباس حاضری» با هم همبازی شدند و این فیلم که در سال ۱۹۹۵ ساخته شد،‌ در حکم بازآفرینی خاطره فیلم‌های قدیمی این دو بود.
نسل جوان‌تر سینما که ماسترویانی جوان را در فیلم‌های مهم آنتونیونی و فلینی دیده بود، هنرمندی این بازیگر را در سال‌های پایانی عمرش در فیلم‌های تئوآنجلوپلوس کارگردان سرشناس یونانی دنبال کرده بود. «گام معلق لک‌لک» فیلمی درباره مهاجرت بودکه ماسترویانی در آن بازی کرد اما واقعا اگر بخواهیم یکی از شاهکارهای این بازیگر را در دهه آخر عمرش ذکر کنیم، بدون شک باید یادی از فیلم تکان‌دهنده و تاثیرگذار «زنبوردار» یا «پرورش دهنده زنبور عسل» بکنیم که شرح سفر یک زنبوردار پیر است و آشنایی‌اش با آدم‌های مختلف و سرانجام تنهایی‌اش با کندوهای زنبور، ماسترویانی پس از بازی در این فیلم بود که صـراحـتـا اعـلام کـرد آنـجـلـوپلوس یکی از معدود کارگردان‌هایی است که با فیلم‌هایش خاطره بزرگان سینمای اروپا در دهه‌های قبل را زنده می‌کند.
یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد ماسترویانی (این بار بر خلاف توشیرو میفونه و بزرگان دیگری مثل آلن دلون)‌ این بود که هیچ‌گاه تحت‌ تاثیر جریان اقتصادی سینمای هالیوود قرار نگرفت؛ اگر تشخیص می‌داد که فیلمی ظرفیت آن را دارد که در آن نقش آفرینی داشته باشد، در آن شرکت می‌کرد و در غیر این صورت تصمیمی نگرفت که اعتبارش را زیر سوال ببرد. مثل میفونه نبود که مثلا پس از سال‌ها همکاری درخشان و پویا با آکیرا کوروساوا،‌ برود و در فیلم ساده‌انگارانه و بی‌خاصیتی مثل «آفتاب سرخ» بازی کند (جالب است که میفونه در این فیلم با‌ آلن دلون هم بازی بود اما نقش اصلی را چارلز برانسون به عهده داشت)‌.

The post مارچلو ماسترویانی بازیگر ارزشگرا appeared first on MaheNowMagazine.

هنر چیست؟ ادبیات چیست؟

Mahe Now — Fri, 10 Nov 2023 20:53:41 +0000

هنر چیست؟ ادبیات چیست؟
از گذشته های بسیار دور، زمانی که انسان، با پدیده های ناشناخته و عجیبْ روبه رو می شد، به دنبال چاره ای بود تا راهی برای آرامش روح و رفع نیاز فطری خود به معنویت (ارتباط با آسمان و غیب) و زیبایی (درونی و بیرونی) بیابد، تا این که به تدریج آموخت که از طریق ایین های پرستش و با توسّل به صوت و کلام و آواهای موزون و ادبیات منظوم (آهنگین)، می تواند به مقصود خود برسد. قدیمی ترین آثار مکتوبِ به جای مانده و نخستین آثار بشر در بین اقوام و ملّت های مختلف، سروده های دینی یا حماسی منظوم هستند، مانند: گاتا»های زردشت، بخشی از مزامیر داوود، قصائد سلیمان، بخش هایی از وِدا»ها و اوپانیشاد»های هندیان قدیم، ایلیاد» هُمِر و حماسه های ملّی چین و ژاپن. بعدها، نثر، پس از شعر و با گسترش دانش بشری در دوره های بعد، متداول شده است.
اهمیت این مسئله، تا آن جاست که کلام خداوند در قرآن مجید نیز در دوره مکّه (یعنی از آغاز بعثت تا سال سیزدهم)، از جنس شعر و مسجّع و آهنگین است و نیز از این روست که قرآن و اذان و دعاها و مناجات ها هم برای این که تأثیر بیشتری بر دل و جان مؤمنان بگذارند، با صوت خوش خوانده می شوند.
هنر نیز چون مذهب و ادبیات، از گذشته تا به حال، جزء ارکان اصلی زندگی بشر و در پیوند مستقیم با ایین ها و باورهای دینی بوده و از آن جا که همواره آدمی، با آفرینش آثار هنری، احساس شعف و لذّت می کرده، با زندگی وی درآمیخته است. از میان انواع هنر، موسیقی، پیش از دیگر رشته های هنری وجود داشت. موسیقی مذهبی، از قدیمی ترین انواع موسیقی در دنیاست. تقریباً تمامی قبایل صحرانشین در افریقا و مغولستان و مَنچوری و اسکیموها و جنگل نشینان آمازون و گینه بیسائو و سرخ پوستان سراسر قارّه امریکا و… بیش از دو هزار سال است که در ایین های مذهبی خود، از سازهای کوبه ای و سیمی و بادی و نواهای موزون، بهره می برند، چه رسد به مردمان متمدّن چین و هند و ایران و بین النّهرین و سواحل نیل و یونان و روم! امروزه، نواختن اُرگ و خواندن آوازهای جمعی، از سنّت های کلیسا شمرده می شود. در اسلام نیز، البته غنا» ـ به معنای هر نوع آواز مخصوص مجالس گناه و موسیقی ای که شنیدنش موجب زَوال عقل و اراده و قدرت تصمیم گیری در انسان شودـ از آغاز، حرام بوده است؛ امّا اغلب فرقه های مذهبی و مکتب های فقهی، در طول تاریخ اسلام، مخالفتی با آوازهای مذهبی (تلاوت قرآن و مناجات با اَلحان، منقبت خوانی، مولودی خوانی، مدّاحی، ذاکری، مصیبت خوانی و سَماع شرعی) نداشته اند و به کار بردن سازهایی خاص (مثل دف، طبل، صَنج، سُرنا، نی و نی انبان) را در تعزیه یا مراسم عروسی یا جنگ و تمرین نظامی یا عیدانه و… مُجاز شمرده اند. به علاوه، مجتهدان شیعه، از سَده های دور تا امروز، شنیدن یا اجرای هر نوع موسیقی غیر غِنایی را که همراه با گناه نباشد، حلال شمرده اند و فقط شنیدن آواز زن از سوی مرد نامَحرم را استثنا کرده اند.
هنر چیست؟
هنر، انتقال عواطف و احساسات هنرمند به انسان است. هنرمندان چیره دست، قادر بوده اند در آثارشان، عواطف و تجربیات خود را به صورتی آشکار کنند که باعث برانگیخته شدن احساسات مخاطب شود و با ایجاد عواطف مشترک با مخاطبان، ارتباط و پیوندی معنوی برقرار کنند. هنرمندان، با خلق آثار بدیع، آنچه را که افراد عادی از درک آن عاجز بوده اند، برای همگان، قابل فهم کرده اند. عکاسی، نقّاشی، مجسّمه سازی، آهنگ سازی، فیلم سازی، تئاتر، معماری، طرّاحی، طرّاحی کاریکاتور و…، امروزه دیگر از بخش های ثابت و جذّاب زندگی جوامع انسانی شمرده می شوند.
تولستوی می گوید: هنر، یک فعّالیت انسانی است و مقصدش انتقال عالی ترین و بهترین احساساتی است که انسان ها بدانها دست یافته اند».
ادبیات چیست؟
در ماهیت ادبیات، گفته شده که: ادبیات، عبارت است از آن گونه سخنانی که از حدّ سخنان عادی، برتر و والاتر بوده است و مردم، آن سخنان را در میان خود، ضبط و نقل کرده اند و از خواندن و شنیدن آنها دگرگونه گشته و احساس غم و شادی یا لذّت و اَلَم کرده اند».
شاعران، با لطف طبع و احساسات دقیق، و نویسندگان چیره دست، با قدرت اندیشه و نیروی تخیل و به کارگیری بدیع زبان، جلوه و معنای خاصّی به کلام بخشیده اند و با نفوذ در فکر و جان خواننده، آنان را در غم ها و شادی های خود شریک کرده اند و گاه با ارائه آثار ادبی متنوّعی چون: شعر و ترانه، فیلم نامه، داستان، رمان و نمایش نامه، علاوه بر عاطفه و احساس، آگاهی ها و افکار و تجربیات خود را نیز منتقل کرده و جامعه را همدل و متّحد ساخته و موجب پیشرفت های بزرگ مادّی و معنوی شده اند؛ بدین طریق، گاه چنان تأثیر ماندگاری به جا گذاشته اند که موجب دگرگونی و تعالی اخلاق و فرهنگ نسل ها شده اند.
رسالت هنر
زمانی در دنیای غرب، بحث جنجال برانگیز ایا زیبایی، جزء ذات هنر است یا خیر؟»، مطرح شد. عدّه ای معتقد بودند که اساساً هنر، تجربه زیباشناختی بشر از جهان است و برخی دیگر، بر این باور بودند که هنر، تجربه ای از زیبایی ها و زشتی های جهان است. امّا باید در نظر داشت اگر هنر، تنها وسیله ای برای کسب لذّت و نشان دادن زیبایی باشد، بسیاری از آثار هنری ارزشمند ـ که به عنوان نمونه، فقر و تبعیض یا جنگ و مرگ و آوارگی را به تصویر می کشندـ، از دایره هنر، خارج خواهند شد.
گروهی دیگر از پیروان اخلاق، هنر را وسیله ای برای ارتقای کمالات بشر و کسب فضیلت و معنویت والای انسانی دانسته اند. به گفته لئو تولستوی: هنر، صرفاً تولید آثار دلپذیر نیست. مهم تر از همه، لذّت نیست؛ بلکه وسیله ارتباط انسان هاست برای دوام حیات بشر و برای سیر به سوی سعادت فرد و جامعه انسانی. پس ضروری و لازم است؛ زیرا افراد بشر را با برانگیختن احساساتی یکسان، به یکدیگر پیوند می دهد»۴
هنرمند، با ذهن پویای خویش، آثاری تازه می آفریند تا دریچه ای از دنیایی متفاوت را در مقابل چشم بینندگان بگشاید. هر جامعه ای می تواند از طریق بهره گیری از هنر خوب و سالم، با وجود تفاوت های زبانی و فرهنگی، با همه مردم دنیا و در همه زمان ها، ارتباط و پیوند برقرار کند و با زبان هنر ـ که زبان مشترک و قابل فهم همگان است ـ، به زندگی در جهان هستی ـ که جلوه ای از ذات حق است ـ، معنا و مفهومی عمیق ببخشد.
رسالت ادبیات
تأثیرات عمیق و ارزشمند آثار خوب و سالم ادبی بر جامعه، بر هیچ کس پوشیده نیست و این آثار، با جامعه، پیوندی استوار دارند. ادبیات، به خاطر بیان و ترویج ارزش های اجتماعی و انسانی، برای کلّ جامعه بشری، مفید بوده است.
رسالت ادبیات، آشنا کردن انسان با شیوه های زندگی بهتر و تلاش برای کمال و پیشرفت، از طریق آموزش، نقد و اصلاحگری، اتّحاد، مهرورزی و همدردی است و همواره بشر را به سوی آرمان های والای انسانی، هدایت کرده است.
دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن می گوید: ادب ـ که در آغاز، به معنای رسم و ایین خوب زندگی کردن بودـ، ادب فنّی (یعنی ایجاد آثار ادبی) را گسترش داد و در واقع، ادب نفس با ادب درس، پیوند گرفت و ادبیات، وسیله ای شناخته شد برای بهتر و زیباتر زندگی کردن».
ادبیات، همواره با اخلاق، پیوندی دیرینه داشته و بر مسئله مهم خودشناسی» تأکید فراوان کرده است و از آن جا که در آموزه های اسلامی، خودشناسی، پایه و پیش نیاز خداشناسی معرّفی شده است، می توان به اهمیت و جایگاه ادبیات در رشد اخلاق و تقویت ارزش های اخلاقی و دینی بیشتر پی بُرد.
تولستوی، هنر و ادبیات را از عالی ترین تجلیات جمال الهی و به وجود آورنده عالی ترین لذّت های روحی و معنوی برای انسان، تعریف می کند.
نظامی (شاعر نامدار ایرانی)، شاعران را پیشرو و راهنمای عالم بشریت دانسته و مرتبه والایی به آنان نسبت داده و مقام آنان را پس از پیامبران خدا می داند و می گوید:
پیش و پَسی یافت صفِ کبریا
پس، شعرا باشد و پیش، انبیا.
کانت، شاعری را والاترینِ هنرها می پندارد و می گوید: شعر، غذای روح و فکر آدمی و آموزنده است».
در پایان، می توان چنین گفت که هنر و ادبیات، در تمامی اهداف و رسالت ها، دارای ویژگی های مشترک و یکسانی هستند و هیچ حدّ و مرزی، آنها را از هم جدا نمی کند و شاید بتوان گفت که در اصل، ادبیات، بخشی از هنر است؛ امّا آن بخشی است که به خاطر گستردگی زیاد، تا حدّی استقلال یافته و در نهادهای رسمی آموزش (مدارس، دانشگاه ها و…)، جدا بررسی می شود، در حالی که از نظر ماهیت، ـ چنان که ارسطو تصریح کرده است ـ در شمار هنرهاست. ادبیات، هنر کلامی است، در برابر هنرهای دستی، تصویری ـ تجسّمی، صوتی و… .

The post هنر چیست؟ ادبیات چیست؟ appeared first on MaheNowMagazine.

منازعۀ فلسطین و اسرائیل

Mahe Now — Fri, 10 Nov 2023 20:34:57 +0000

منازعۀ فلسطین و اسرائیل
نویسنده : محمداکرام اندیشمند
ریشه های منازعه و دشمنی فلسطین و اسرائیل در چیست؟
کشور اسرائیل چگونه بوجود آمد؟
چرا عرب ها در جنگ با اسرائیل همیشه شکست خورده اند؟
فلسطینی ها در چه وضعیتی به سر میبرند؟
آیا تشکیل کشور مستقل فلسطین عملی است؟
جنبشس فلسطینی حماس و اسرائیل چرا و چگونه وارد جنگ شدند؟

در این مقاله، این پرسش ها و پرسش های دیگری در رابطه با منازعۀ فلسطین و اسرائیل مورد بحث پاسخ قرار می گیرند.

تاریخ نگاران عرب و مسلمان، فلسطین را سرزمینی محل اقوام سامی(عرب ها و عبرانیها) میدانند که در ۳۵۰۰ قبل از میلاد مسیح از شبه جزیره عربستان به خصوص از حجاز بسوی شامات و شمال افریقا(مصر) مهاجرت کردند. اعراب کنعانی در سرزمین فلسیطن اقامت گزیدند و دولت کنعانیه را بوجود آوردند.
فلسطین به شمول کشوراسرائیل تا قبل از فروپاشی امپراتوری عثمانی بخشی از سرزمین شامات بود که جزو قلمرو آن امپراتوری محسوب می شد. تاجنگ جهانی اول و فروپاشی امپراتوری عثمانی، در فلسطین، مسلمانان، مسیحییان و یهودیان زندگی می کردند که اکثریت جمعیت را، مسلمانان تشکیل میدادند. حتا شمار یهودیان این سرزمین در سدۀ شانزدهم عیسوی در منابع رسمی اسرائیل پنج هزار تن وانمود میشود.
بر اساس ادعای اسرائیلی ها شکل گیری کشور اسرائیل
دولت و کشوراسرائیل، تشکیل کشور یهودی را در این جغرافیا، حق تاریخی خود تلقی می کنند. به باور آنها تاریخ یهودی ها به دو هزار سال پیش از میلاد مسیح میرسد که با اجداد اولیۀ یهود یعنی ابراهیم پیغمبر(ع)، پسرش اسحاق و نواسه اش(نوه) یعقوب (ع) ملقب به (اسرائیل) آغاز می شود. ابراهیم(ع) از شهر “اور” در”کلده” به کنعان یاهمین فلسطین و اسرائیل کنونی احضارشد تا دعوت به دین توحیدی را آغاز کند. وقتی کنعان در قحطی فرو رفت یعقوب با دوازده پسرش به مصر کوچ کرد، اما در آنجا گرفتار بردگی و کار اجباری شد. بنی اسرائیل پس از چهارصد سال بردگی در مصر صاحب پیغمبری بنام موسی(ع) شدند تا آنها را از مصر به سرزمین اجداد شان یعنی کنعان یا اسرائیل به عنوان سرزمین موعود برگرداند.
خروج بنی اسرائیل از مصر در سال ۱۳۰۰ قبل از میلاد مسیح صورت گرفت. آنها با پیغمبرشان موسی(ع) چهل سال در صحرای سینا راه پیمودند و در این زمان کتاب تورات بر موسی نازل شد. بنی اسرائیل در طول دو قرن بعد به آنجاییکه سرزمین اجدادی و تاریخی خود میدانند یعنی کشور کنونی اسرائیل، مسلط شدند
در منابع رسمی دولت اسرائیل گفته میشود که بنی اسرائیل پس از جابجایی به سرزمین نیاکان تا دو سدۀ نخست فاقد دولت و پادشاهی بودند. حملات دایمی اقوام “پلشتیم”(فلسطین)ساکن آسیای صغیر(ترکیه)و سواحل مدیترانه آنها را بسوی گزینش فرمانروا و پادشاه برد. اولین شاه اسرائیلی ها “شائول” بود که سپس داوود پیغمر جانشین او شد. پس از او پسرش سلیمان پیغمبر از سال ۹۶۵ تا۹۳۰ قبل از میلاد مسیح به پادشاهی رسید. او دولت مقتدر و کشور وسیع و آباد ساخت و اورشلیم(بیت المقدس) را به عنوان معبد یهود اعمار کرد. اما پس ازاو قبایل بنی اسرائیل دچار تفرقه شدند و دو حکومت جداگانه بنام “اسرائیل” در شهر سامره و”یهودا”در اورشلیم بوجودآمد.
حکومت اسرائیل در سال ۷۷۲ قبل از میلاد توسط فرمانروای آشور وحکومت یهودا توسط امپراتوری بابل منهدم گردید، و قوم یهود پراگنده شدند. پس از آن بنی اسرائیل همیشه در فکر بازگشت به سرزمین اجدادی و تشکیل کشور اسرائیل بودند. به ادعای منابع رسمی اسرائیل، فشار و ستم بربنی اسرائیل پس از ظهور مسیحیت و اسلام بیشتر شد، تا آنکه در سدۀ نوزدهم عیسوی اوضاع در سرزمین اسرائیل (فلسطین) تغییر یافت و در قرن بیستم اسرائیلی ها کشور و دولت خود را در سرزمین نیاکان تأسیس کردند.
واقعیت این ادعا
فرض بر این قرار داده شود و حتی باور شود که ادعای وطن تاریخی یهودیان درست است و یهودیان هزاران سال پیش توسط اقوام دیگر و نسل های بسیار پیشین انسانی از آن سرزمین رانده شده باشند، آیا عادلانه است که نسل های هزاران سال پس ازآنها با اخراج و کشتار به جرمی که هیچ نقشی در آن نداشته اند مجازات شوند؟
اگر از زاویۀ علمی به تاریخ زندگی انسانها نگریسته شود، مهاجرت و جابجایی کتله های جامعۀ انسانی ناشی از هر عامل طبیعی واجتماعی پیوسته تحقق یافته است. اگر نه تمام جوامع انسانی، بل اکثرآنها اعم از نژادها، ملت ها واقوام مختلف باعقاید گوناگون در سیارۀ زمین با مهاجرت و جابجایی ها ساکن شده اند.
گاهی این بحث مطرح می شود که کُشتار، همه سوزی و نسل کُشی یهودیان یا هولوکاست توسط هیتلر و نازی های آلمان که در جریان جنگ دوم جهانی در کشور آلمان بوقوع پیوست، تشکیل کشور و دولت اسرائیل به عنوان یک حق عادلانه و مسلم تاریخی، الزامی و اجتناب ناپذیر بود تا تکرار چنین فاجعه و جنایت علیه یهودیان گرفته شود. اما در این بحث، نه اسرائیلی ها و نه حامیان بین المللی آن، از انگلیس ها و اروپایی ها به شمول آلمان ها تا امریکایی ها، به این پرسش پاسخ نداده اند و نمیدهند که مگر جنایتکاران هولوکاست، نازی های آلمان بودند یا فلسطینی ها؟ هولو کاست در کجا واقع شد، در جغرافیای آلمان یا فلسطین؟
طرح ایجاد کشور و دولت اسرائیل
بنیامین زئب یا تیودرهرتزل (هرتصل) (۱۹۰۴-۱۸۶۰عیسوی) روزنامه نگار یهود اتریشی در اواخر سده نوزدهم(۱۸۹۴)به عنوان گزارشگر نشریه اتریشی “نویه فردیه پرسه
“Freie Presse Neue
در پاریس اقامت داشت. او شاهد یهودی ستیزی رو به افزایش در جوامع اروپایی بود و این یهودی ستیزی وی را به طرح تشکیل کشور مستقل یهودی و ایجاد جنبش صیهونیزم برد. هرتزل نخست در سال ۱۸۹۰ عیسوی کتابی را در عنوان کشور یهود منتشر کرد و سپس نخستین کنگره جهانی صیهونیزم را در ۱۸۹۷ عیسوی در شهر بال سویس با شرکت ۲۴۰ نفر از یهودیان کشورهای اروپایی به خصوص روسیه، آلمان، چک، سلواک و پولند تشکیل داد. اعضای کنگره پس از یک هفته گفتگو توافق خود را برتحقق سه موضوع: دادن هویت واحد ملی برای یهودیان، ایجاد وطن یهودی و تشکیل دولت یهودی اعلان کردند. کنگرۀ مذکور تا سال ۱۹۴۸ سی بار و در هر سال تشکیل جلسه داد. آژانس یا انجمن یهود و صندوق مالی یهود در نخستین کنگره ایجاد شد و در کنگرۀ هشتم(۱۹۰۵) فلسطین به عنوان وطن یهودیان مورد تصویب قرار گرفت.
از آن پس مهاجرت یهودیان از اروپا به خصوص از اروپای شرقی و روسیه به فلسطین گسترش یافت. یکی از چهره های متنفذ یهودی در بریتانیا داکتر حیم وایزمن استاد کیمیا در دانشگاه منچستر بود که در جهت اهداف کنگره جهانی یهودیان تلاش فراوان به خرچ داد. او که سپس اولین رئیس دولت اسرائیل(۱۹۴۸عیسوی)شد، حمایت دولت بریتانیا را از تشکیل دولت اسرائیل در فلسطین بدست آورد.
روند شکل گیری اسرائیل در سالهای اشغال و قیمومیت بریتانیا بر فلسطین
نیروهای بریتانیا به فرماندهی ژنرال آلنبی در دسمبر ۱۹۱۷ وارد بیت المقدس شدند. در جنوری ۱۹۱۸ “هوگارت” نماینده دولت بریتانیا در جده با ملک حسین پادشاه حجاز یعنی عربستان سعودی امروز، مذاکره کرد. وی حمایت بریتانیا از مهاجرت یهودیان به فلسطین را، محدود خواند و پادشاه حجاز را به تأمین استقلال وحاکمیت اعراب اطمینان داد. این در حالی بود که پیش از آن در دوم نوامبر ۱۹۱۷، “آرتورجیمزبالفور” وزیر خارجه بریتانیا در نامه ای به “بارون ادموند جیمز روچلد” سرپرست یهودیان بریتانیا توافق دولت متبوع خود را به تشکیل کشور یهودی در فلسطین اعلان کرد. او در نامه نوشت:
«حکومت اعلی حضرت (پادشاه بریتانیا) به موضوع تأسیس وطن ملی برای ملت یهود در فلسطین به دیده ای موافق می نگیرد و نهایت سعی خود را برای تحقق این هدف به کار می گیرد.»
در سال ۱۹۲۲ یهودیان در فلسطین سازمانی را به نام آژانس یا انجمن یهود با حمایت و همکاری انگلیس ها بوجود آوردند. این انجمن در واقع از همان آغاز در نقش یک دولت یهودی عمل میکرد و سازماندهی موج مهاجرت یهودیان و تنظیم تمام بخش های اقتصادی، سیاسی، مذهبی و فرهنگی جامعۀ یهودیان را در فلسطین بدوش داشت. آژانس یهود به تأسیس مدارس و مؤسسات آموزشی و تحصیلی یهودیان به زبان عبری پرداخت. شبکه های نشرات رادیو به این زبان بوجودآمد. هر چند شورش و مقاومت فلسطینی ها در برابر نیروهای بریتانیا و انجمن یهودیان ادامه یافت، اما مانع شکل گیری دولت اسرائیل نشد.
گسترش تظاهرات و شورش در فلسطین، چرچل صدر اعظم بریتانیا را واداشت تا دیدگاه جدید بریتانیا را در دفتر سفید یا کتاب سفید منتشر کند. در کتاب مذکور از سیاست بریتانیا مبنی بر محدودیت مهاجرت یهودیان متناسب به ظرفیت فلسطین، منع فروش زمین به یهودیان و تشکیل پارلمان منتخب سخن رفت تا از میزان نگرانی و شورش در میان اعراب فلسطین کاسته شود. سیاست عملی بریتانیا بر مبنای کتاب سفید در فلسطین ادامه نیافت. از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۹عیسوی بیش از ۳۶ هزار یهودی از روسیه، از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۳۲ شصت هزار یهودی از پولند و در سالهای دهۀ سی قرن بیستم، ۱۶۰ هزار یهودی از آلمان به فلسطین و یا کشور بعدی اسرائیل نقل مکان کردند.
طرح تشکیل دو کشور فلسطین و اسرائیل و مخالفت فلسطینی ها و اعراب
یک کمسیون مامور بریتانیا در جنوری۱۹۳۷ گزارش خود را با پیشنهاد تشکیل دوکشور جداگانۀ یهودی و فلسطینی ارائه داشت واین طرح در سال۱۹۴۵ از سوی حزب کارگر بریتانیا مجدداً عنوان شد. کمیته ویژه سازمان ملل که قیمومیت فلسطین را از بریتانیا در سال ۱۹۴۷ بدوش گرفت نیز طرح مشابه را پیشکش کرد. شورای عالی عرب به تمام این طرح ها پاسخ رد داد، هر چند که آژانس یهود در فلسطین و کنگره یهودیان آنرا پذیرفت.
دراواخر دهۀ چهل گروه های مختلف مسلح یهودیان در جهت تشکیل دولت یهودی وارد عملیات نظامی شدند. سازمانهای نظامی یهودیان چون: “ایرگون” ، “هگانا”، “اتسل”، “لحی” و غیره به کوچاندن و قتل فلسطنیان آغاز کردند. نمونه های از کشتار فجیع اعراب فلسطین بدست نظامیان یهود در الحصاص در ۱۹۴۷ و دیر یاسین در ۱۹۴۸ رخ داد. دو صدو پنجاه نفر عرب فلسطینی در روستای دیریاسین توسط ایرگونیستها قتل عام شدند. طبریه، حیفا، عکا، یافا و بیت المقدس(اورشلیم)به تصرف سازمان های مسلح یهودی درآمد. تا اواسط می ۱۹۴۸ سیصد هزار فلسطینی خانه های خود را ترک گفتند.
تشکیل اسرائیل و جنگ های نافرجام اعراب
جنگ اول عرب و اسرائیل(پانزدهم می ۱۹۴۸)
درچهاردهم می ۱۹۴۸ با پایان یافتن قیمومیت بریتانیا بر فلسطین، کشور و دولت اسرائیل بصورت رسمی تشکیل یافت. منشور استقلال اسرائیل در همین روز صادر شد. یک روز بعد(۱۵می۱۹۴۸) نیروهای عربی متشکل از ارتش مصر، اردن، سوریه، عراق، لبنان، یمن، داوطلبانی از عربستان سعودی و فلسطینیان از چند جبهه به اسرائیل حمله کردند. مصری ها در مناطق ساحلی جنوب تا نزدیکی شهراشدود، پیشروی کردند. اردنی ها و عراقی ها ارتفاعات مرکزی فلسطین را گرفتند و نیروهای سوریه و لبنان نیز در شمال با اسرائیلی ها وارد جنگ شدند. این جنگ ها پس از هشت ماه که عرب ها در آغاز، پیروزی هایی بدست آوردند با شکست آنها پایان یافت. اسرائیل در این جنگ اراضی بیشتر را از اعراب گرفت و در نتیجۀ آن فلسطینی های بیشتری آواره شدند.
جنگ دوم اعراب و اسرائیل(جون ۱۹۶۷)
دومین جنگ اعراب و اسرائیل در جون۱۹۶۷ رخ داد. جمال عبدالناصر رئیس جمهور ملی گرای مصر با شرکت سوریه، اردن، عراق و کویت در صدد حمله بر اسرائیل شد. اما دولت شوروی از طریق سفیر خود در قاهره، ناصر را شب هنگام از خواب بیدار کرد و از حمله منصرف ساخت. فردای آن شب نیروی هوایی اسرائیل در یک تهاجم سریع و ناگهانی فرودگاه های این کشورها را بمباران کرد. سپس نیروی زمینی اسرائیل در یک جنگ شش روزه، اعراب را شکست داد و مناطق: صحرای سینا، کرانۀ باختری رود اردن، بلندی های جولان، نوارغزه و بیت المقدس را تصرف کردند. یک ملیون فلسطینی در این جنگ آواره شدند.
جنگ سوم اسرائیل و اعراب(اکتوبر ۱۹۷۳)
سومین جنگ اعراب و اسرائیل به جنگ “یوم کیپور”(مقدس ترین روز در یهودیت) معروف است با حملۀ مشترک مصر به ریاست جمهوری انور السادات و سوریه به ریاست جمهوری حافظ الاسد در اکتوبر ۱۹۷۳ بوقوع پیوست. این جنگ از ششم اکتوبر تا بیست و پنجم اکتوبر که سایر کشورهای عربی نیز از آن حمایت کردند، ادامه یافت. جنگ با یورش غافلگیرانۀ مصر و سوریه بر مواضع نیروهای اسرائیل در شرق کانال سویز و بلندی های جولان آغاز شد.
قوای مصر با گذر از کانال سویز بسوی صحرای سینا پیشروی کردند. نیروهای سوریه نیز نقاط مهمی را در بلندی های جولان تسخیر کردند. اما اسرائیل در یک ضد حمله مناطق از دست رفته را از سوریه پس گرفت و تا حومۀ دمشق پیش رفت. در ضد حمله بر قوای مصر نیز غلبه یافت، ارتباط نیروهای مصری را در شمال و جنوب ساحل شرقی سویز قطع کرد و وارد خاک مصر شد. اسرائیل در این جنگ توان نظامی خود را با کمک مستمر ایالات متحده امریکا تقویت کرد. لشکر سوم مصر در صحرای سینا و شهر سویز در ساحل بحیرۀ سرخ را در محاصرۀ کامل قوای خود قرار داد. کمک های دولت سوسیالیستی شوروی به مصر و سوریه که آن وقت در واقع متحدین عرب شوروی شمرده می شدند به حدی نبود که در برابر اسرائیل و کمک امریکا به اسرائیل، ایستادگی کند. با بالا گرفتن تنش لفظی و اختلاف میان امریکا و شوروی، این جنگ در ۲۵ اکتوبر ۱۹۷۳ با تلاش سازمان ملل متحد به آتش بس میان طرفین انجامید. اسرائیل کماکان سرزمین های اعراب را که در جنگ ۱۹۶۷ تصرف کرده بود در جنگ ۱۹۷۳ با تحمیل شکست بیشتر بر آنها، حفظ کرد.
مقاومت نافرجام فلسطینی ها
جنگجویان فلسطینی در تمام جنگ های اعراب در کنارارتش های عربی بودند. اما ناتوانی و شکست پیاپی اعراب آنها را بسوی ایجاد سازمانهای مبارز و مسلح فلسطینی برد تا با ادامۀ مقاومت و توسل به نبرد گوریلایی سرزمین خود را از اسرائیلی ها پس بگیرند؛ مقاومتی که پس از هفتاد و پنجسال همچنان بی نتیجه ادامه دارد.
نخستین سازمان مقاومت را مهاجران فلسطینی مقیم کویت در سال۱۹۵۰عیسوی به نام الفتح تشکیل کردند که در رهبری آن یک دانشجوی جوان فلسطینی رشته انجینری(مهندسی) بنام یاسر عرفات قرار گرفت. این سازمان عملیات متعدد چریکی را علیه اسرائیل انجام داد و به رهبری عرفات راه های مختلف عملیات جنگی و تروریستی را تا مذاکره و توافق صلح با اسرائیل تجربه کرد.
پس از ایجاد سازمان الفتح سازمان های مختلف دیگر فلسطینی با افکار متفاوت ملی گرایی و اندیشه های آیدئولوژیک مارکسیستی و سپس اسلامی بوجود آمدند. مانند سازمانهای: الصاعقه، جبهه دموکراتیک آزادیبخش فلسطین، جبهه خلق برای آزادی فلسطین، جبهه آزادی بخش فلسطین، جبهه آزادیبخش عربی، سازمان اسلامی حماس، سازمان جهاداسلامی و غیره.
اعراب ؛ سرخوردگی از جنگ و بازگشت به مذاکره و صلح با اسرائیل
کشورهای عربی پس از سه جنگ با اسرائیل امید خود را به پیروزی نظامی از دست دادند. آنها در صدد مذاکره و راه حل سیاسی و تأمین روابط با اسرائیل شدند. انورالسادات رئیس جمهور مصر با مناخیم بگین صدراعظم اسرائیل توافق نامۀ صلح را به میانجگیری ایالات متحده امریکا در ۱۷ دسمبر ۱۹۷۸ در کمپ دیوید امریکا امضا کرد. اسرائیل را به رسمیت شناخت و اسرائیل از صحرای سینا عقب رفت.
تا پایان سدۀ بیستم عیسوی دیگر فلسطین به عنوان قضیه ای ملی اعراب برای سران دولت های عربی اهمیت خود را ازدست داد. ملک حسین پادشاه اردن در سال ۱۹۹۴عیسوی با اسرائیل پیمان صلح بست و روابط دیپلوماتیک برقرار کرد. یاسرعرفات رهبر سازمان آزادیبخش فلسطین نیز با اسرائیل در سال ۱۹۹۵ عیسوی پیمان صلح اسلو را امضاکرد و کشوراسرائیل را به رسمیت شناخت. مجمع قانونگذاری فلسطین در سال ۱۹۹۶ عیسوی یاسرعرفات را به ریاست ادارۀ خود گردان فلسطین برگزید. عرفات در نوامبر ۲۰۰۴ وفات کرد وجای او را در رهبری اداره خودگردان محمود عباس گرفت.
اسرائیل در مقابل پیمان صلح با فلسطینی هامتعهد شد تا درآینده دولت مستقل فلسطینی را به رسمیت بشناسد. برای مقدمات آن، اسرائیلی ها ادارۀ مناطق فلسطینی را در داخل فلسطین مانند نوار غزه و ساحل رود اردن به فلسطینی ها داد. بیت المقدس شرقی که از سوی فلسطینی ها پایتخت آینده کشور فلسطین خوانده میشود از امضای پیمان بیرون ماند. اسرائیل بیت المقدس را بصورت یک پارچه پایتخت خود اعلان کرد. در حالی که کشورهای جهان و سازمان ملل این اعلان یک جانبۀ اسرائیل را نپذیرفتند، دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در سال ۲۰۱۸ بیت المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخت و سفارت امریکا را از تل ابیب به بیت المقدس انتقال داد.
کشورهای دیگر عربی به استثنای سوریه و لبنان نیز با اسرائیل وارد رابطه شدند. امارات متحده عرب، بحرین و مراکش با اسرائیل روابط سیاسی برقرار کرد. سوریه به خاطر رابطه اش با ایران و نفوذ نیروهای ایرانی در آنجا و ادامۀ اشغال بلندی های جولان با اسرائیل به توافق نرسید. در کشور لبنان تنها گروه شیعۀ حزب الله با حمایت ایران به دشمنی با اسرائیل ادامه داد و با مقاومت مسلحانه اسرائیل را وادار به خروج از جنوب لبنان کرد.
جمعیت فلسطینی ها و اسرائیلی ها
مرکز احصایه یا آمار فلسطین در سال ۲۰۲۰ مجموع جمعیت فلسطین را در داخل فلسطین و کشورهای دیگر، سیزده ملیون و هفتصد هزار نفر اعلان کرد. از این شمار، ۳ ملیون و یکصد هزار نفر فلسطینی در کرانۀ باختری و شرق بیت المقدس و دو ملیون و یکصد هزار نفر فلسطینی در نوار غزه زندگی می کنند. بیشتر از چهل درصد این جمعیت در واقع مهاجران فلسطینی از سایر مناطقی است که حالا کشور اسرائیل را تشکیل میدهند و پس از شکست عرب ها در جنگ های سه گانه به سواحل رود اردن و نوار غزه آمدند. یک ملیون و ششصد هزار فلسطینی دیگر در داخل خاک امروز اسرائیل زندگی می کنند که در واقع پدران و پدربزرگان آنها خانه و زمین خود را ترک نکردند و این ها فرزندان و نوه های آنها هستند. قابل تذکر است که این جمعیت فسلطینی های داخل اسرائیل شهروندی اسرائیل گرفته اند و به عنوان شهروندان عرب اسرائیل شناخته می شوند.
مطابق گزارش مرکز آمار فلسطین، شش ملیون دوصد هزار فلسطینی در کشورهای مختلف عرب به خصوص در اردن، سوریه و لبنان اقامت دارند و در حدود یک ملیون فلسطینی دیگر در سراسر جهان پراگنده اند و در کشورهای مختلف به سر میبرند.
دو بخش اصلی یعنی کنارۀ باختری رود اردن به شمول اراضی شرق بیت المقدس و نوار غزه که حالا اکثریت جمعیت داخلی فلسطین را در خود جای داده است بصورت جدا از هم در دو طرف خاک اسرائیل قرار دارند. این هر دو منطقه در جنگ دوم عرب و اسرائیل به تصرف اسرائیل در آمد، اما پس از موافقت نامۀ صلح اسلو، اسرائیل به تدریج نیروهای خود را از هر دو منطقۀ مذکور خارج کرد و ادارۀ آنرا برای سازمان های فلسطینی تحت رهبری و ریاست یاسر عرفات داد. علی رغم آن، اسرائیل از همان زمان اشغال تا حالا به ساختن شهرک های یهودی نشین علی رغم مخالفت سازمان ملل و حتی غرب ادامه داد و گفته می شود که اسرائیل در کنارۀ باختری رود اردن در مجاورت و حتی میان جمعیت فلسطینی ها سیصد هزار شهرک ساخته است که جمعیت یهودی اسرائیل در آن شهرک ها زندگی می کنند.
جمعیت کشوراسرائیل بر مبنای احصائیۀ این کشور در سال ۲۰۲۱ به ۹ ملیون سیصد شصت و چهار هزار نفر میرسد. بر اساس منابع اسرائیلی، هشتاد در صد این جمعیت را شهروندان یهودی، اندکی بیش از بیست درصد آنرا شهروندان عرب شامل عرب های مسلمان و مسیحی و باقی آنرا اقلیت های مختلف قومی و مذهبی دیگر مانند مارونی ها، سامری ها، ارمنی ها، چرکسی ها و کردها تشکیل میدهند.
کشور اسرائیل با موقعیت در شرق بحیرۀ مدیترانه و سواحل شمالی بحیرۀ احمر، در شمال با لبنان، در شمال شرق با سوریه، در شرق با اردن، در جنوب شرق با مصر و در شرق و غرب با سرزمین های فلسطینی کرانۀ باختری و نوار غزه هم مرز است.
اسرائیل از نظر نظامی چه از نظر ارتش و چه از نظر صنایع نظامی یکی از کشورهای قدرتمند و پیشرفته در جهان است. اسرائیل انواع تسلیحات پیشرفته را تولید میکند و سالانه ملیارد ها دالر را از صدور و فروش تولیدات صنایع نظامی خود بدست می آورد. علاوه براین، اسرائیل از نظر نظامی مورد حمایت بلاقید وشرط امریکا و کشورهای اروپا به خصوص اروپای غربی قرار دارد.
وضعیت فلسطین و فلسطینی ها پس از جنگ و صلح با اسرائیل
پیمان و توافقات دو جانبۀ مصر و اردن با اسرائیل، اختلاف را در داخل کشورهای عربی و سازمان های فلسطینی تشدید کرد. پس از آن گروه های اسلامی فلسطین مانند حماس و جهاد اسلامی به عنوان نیروهای مخالف صلح با اسرائیل و با نفوذ در میان جامعۀ فلسطین به خصوص نسل جوان فلسطینی عرض وجود کردند و با مقاومتی که به انتفاضه شهرت یافت با اسرائیل جنگیدند. هم چنان این گروه ها به خصوص جنبش حماس با سازمان آزادیبخش فلسطین که با اسرائیل معاهدۀ صلح امضا کرد و دست از جنگ کشید، نیز بارها وارد درگیری نظامی شدند.
گروه های فلسطینی به خصوص سازمان آزادیبخش فلسطین و حماس پس از کشمکش های خونین به تدویر انتخابات و پذیرش نتیجۀ آن توافق کردند. حماس انتخابات را در سال ۲۰۰۶ برد و اسماعیل هنیه را صدراعظم ادارۀ خودگران فلسطین یا حکومت فلسطین معرفی کرد، اما سازمان فتح پیروزی حماس و صدارت اسماعیل هنیه را نپذیرفت. کشورهای غربی نیز نتیجۀ انتخابات را نپذیرفتند و با ادارۀ خود گردان فلسطینی برهبری حماس کنار نیامدند. سرانجام میان جنبش حماس و جنبش فتح در جون ۲۰۰۷ درغزه جنگی واقع شد که به تسلط کامل حماس بر نواز غزه و بیرون راندن فتح انجامید. حماس در ساحل باختری شکست خورد و فعالیت آنرا جنبش فتح در ساحل باختری ممنوع اعلان کرد.
جنبش فتح که هر چند با اسرائیل معاهدۀ صلح امضا کرد و دولت اسرائیل را به رسمیت شناخت تا در ازای آن کشور و دولت مستقل فلسطینی را به پایتختی بیت المقدس شرقی تشکیل دهد، به چنین هدفی نرسید. اسرائیل شهرک سازی را در کرانۀ باختری رود اردن گسترش داد و به شدت با این خواست که شرق بیت المقدس پایتخت کشور فلسطین باشدف مخالفت کرد.
جنگ های حماس و اسرائیل
جنگ کشورهای عربی و فلسطینی ها با اسرائیل برای آزادی فلسطین و تشکیل کشور فلسطینی پس از ده ها سال فراز و نشیب و ناکامی مطلق، به جنگ یک گروه فلسطینی یعنی جنبش حماس و چند گروه های کوچک نظامی دیگر در غزه تقلیل یافت.
حماس نام اختصاری جنبش مقاومت اسلامی یا به عربی”حرکه المقاومه الاسلامیه” یک سازمان اسلامی سیاسی نظامی فلسطین است که در سال ۱۹۸۷ به رهبری عبدالعزیز رنتیسی و شیخ احمد یاسین به عنوان شاخه فلسطینی اخوان‌المسلمین تأسیس شد و هدف خود را تشکیل کشور فلسطین در خاک اسرائیل فعلی اعلان کرد. حماس از دو شاخۀ سیاسی و نظامی تشکیل شده که شاخۀ نظامی آن متشکل قطعات عزالدین قسام است. در حالی که امریکا، اسرائیل و کانادا هر دو بخش حماس را گروه تروریستی میدانند، آسترالیا و بریتانیا فقط شاخه نظامی حماس را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داده‌اند. هم چنان در حالی که فعالیت حماس از سال ۱۹۹۹ در کشور اردن ممنوع اعلان شد، رهبران سیاسی و حماس چون خالد مشعل و اسماعیل هنیه در شهر دوحه پایتخت قطر اقامت دارند. عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز با حماس رابطۀ خوب ندارند و از آن حمایت نمی کنند. مصر نیز حماس را نمی پذیرد و در سال ۲۰۰۸ احمد ابوالغیط وزیر خارجه مصر در حکومت حسنی مبارک، جنگ حماس در برابر اسرائیل رامضحک خواند وحملات موشکی حماس به اسرائیل را فرصتی برای حملۀ اسرائیل به فلسطین خواند. پس از یک سال حکومت اخوان المسلین در مصر در سال ۲۰۱۱، رابطۀ مصر با حماس بسیار خراب شد و شاخۀ نظامی حماس را در فهرست گروه های تروریستی قرار داد.
از میان کشورهای اسلامی منطقه تنها جمهوری اسلامی ایران است که حماس را مورد حمایت نظامی و مالی قرار میدهد، هر چند این حمایت و مقدار کمک مالی تهران به حماس بسیار کمتر از کمکی است که به حزب الله لبنان ارائه می کند. منابع معتبر می گویند که ایران به حزب الله لبنان سالانه هشتصد تا یک ملیارد دالر، اما به حماس هر سال یکصد ملیون دالر می پردازد.
حماس پس از تسلطش بر نوار غزه چند بار با اسرائیل به جنگ پرداخت. جنگ حماس تنها به پرتاب راکت از غزه به شهرهای همجواز اسرائیل محدود می شد، اما اسرائیل در پاسخ به آن غزه را با حملات هوایی، راکتی و تانک و توپ زیر ضربات مرگبار قرار میداد و موجب کشتار و ویرانی گسترده می شد. این نوع برخورد های نظامی حماس و حملات اسرائیل که گاهی به ورود نیروهای زمینی اسرائیل به داخل غزه می انجامید به تکرار در سال های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹، سال های ۲۰۱۴ ، ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ رخ داد.
جنگ امروز حماس و اسرائیل(۷اکتوبر ۲۰۲۳)
آخرین جنگ حماس و اسرائیل بصورت ناگهانی با حملۀ نیروهای حماس از زمین، هوا و بحر بر خاک اسرائیل در سحرگاه هفتم اکتوبر سال روان ۲۰۲۳ میلادی آغاز شد. نیروهای حماس با شلیک هزاران راکت به شهر های مختلف اسرائیل به شمول تل ابیب پایتخت با عبور از مرز های غزه به شهرک ها و قریه های اسرائیلی اطراف غزه وارد شد. قرارگاه های نظامی اسرائیلی اطراف مرزها غزه را تصرف کرد. صد ها اسرائیلی نظامی و غیر نظامی را کشتند و ۱۵۰ نفر را به گروگان گرفتند. گروه جهاد اسلامی فلسطین نیز در این حمله حماس را همراهی کرد. تا پنج روز دیگر که اسرائیل موفق شد تا نیروهای حماس را از شهرک های اطراف غزه بیرون کند، در این حمله بیش از ۱۲۰۰ اسرائیلی کشته شدند و بیش از چهار هزار زخمی شدند.
این حملۀ ناگهانی حماس که ظاهراً سازمان های استخبارات اسرائیلی از جمله موساد آگاهی نیافتند، و بالا بودن میزان تلفات اسرائیلی ها در نتیجۀ آن که در طول هفتاد سال اخیر برای اسرائیلی ها بی سابقه بود، اسرائیل را تحقیر و خشمگین کرد. در مورد عدم آگاهی اسرائیل از این حملۀ حماس دیدگاه های متفاوتی ارائه می شود که بعضی آنرا دامی برای سرکوب قطعی حماس از سوی اسرائیل میدانند.
حماس با کشتار شرکت کنندگان یک کنسرت در جنوب اسرائیل که همه غیر نظامی بودند و با کشتار شماری از کودکان و زنان در یک شهرک دیگر اشتباه بزرگی کرد که افکار عمومی را د رجوامع و غربی و داخل اسرائیل را علیه خود بر انگیخت.
واکنش اسرائیل مسلماً بسیار نامتوازن و وحشتناک بود. بمباران غزه را از همان روز نخست آغاز کرد و صد ها هزار نیروی خود را با هزاران تانک و توپ در سراسر مرز غزه برای حملۀ زمینی منتقل ساخت. تا کنون هزاران نفر فلسطینی در شهر غزه کشته و زخمی شدند و بخش زیادی از شهر غزه ویران شده است.
در حالی که امریکا و اروپا از اسرائیل در جنگ با حماس حمایت می کنند و امریکا با ارسال دو کشتی هواپیما بر به منطقه و ارسال مهمات به اسرائیل جدیت این حمایت را نشان داد، جمهوری اسلامی ایران به عنوان حامی حماس هیچگونه حمایتی را از حماس نشان نمیدهد. کشورهای عربی نیز از حماس حمایت نمیکنند.
صرف نظر از اینکه حملۀ ناگهانی حماس و تلفات بی سابقۀ اسرائیل از نظر عاطفی و احساسی برای فلسطینی ها و مردم عرب مطلوب و افتخار آور بود، اما در واقع یک خطای استراتژیک برای حماس شمرده می شود که خود را در معرض سرکوب و تضعیف قطعی اسرائیل قرار داد. این جنگ مانند همه جنگ های دیگر اعراب، گره فلسطین را محکم تر و پیچیده تر می کند و فلسطینی ها را از تشکیل کشور مستقل فلسطین دور تر می سازد. اگر غزه باردیگر به تصرف اسرائیل در آید و دو ملیون مردم غزه آواره شوند، زمینۀ تشکیل کشور و دولت فلسطین در زمینی که این کشور و دولت روی آن تشکیل شود بسیار بسیار نامساعد و نامحتمل می گردد. به این نقشه ها نگاه کنید که از ۱۹۴۸ تا حالا بر سر فلسطین و فلسطینی ها چه آمده است و چگونه اراضی و کشور آنها قدم به قدم در اشغال اسرائیل قرار گرفته است. در حالی که سازمان ملل متحد قطع نامه های مختلفی راتصویب کرد تا اسرائیل از اراضی اشغالی بیرون شود و کشور فلسطین بوجود بیاید، اما اسرائیل با حمایت امریکا و غرب هیچ اعتنایی به اجرای این قطعنامه ها نکرد.

The post منازعۀ فلسطین و اسرائیل appeared first on MaheNowMagazine.

زلزله در افغانستان !

Mahe Now — Fri, 10 Nov 2023 19:44:30 +0000

افغانستان کشوری است که حوادث طبیعی زیادی را مانند زلزله، سیل، خشکسالی، لغزش زمین و برفکوچ متحمل می‌شود، یکی از این حوادث طبیعی همانا زلزله است، افغانستان در منطقه فعالیت لرزه ای بالا قرار دارد. زلزله باعث تخریب ساختمان ها، لغزش زمین و سایر حوادث طبیعی مانند شکست بند های آبی، سونامی و برف کوچ ها میگردد. محلی که منشأ زمین ‌لرزه است و انرژی از آنجا خارج می‌شود را بنام هایپوسنتر (قانون عمقی)، و نقطه بالای هایپوسنتر که در سطح زمین است را اپی سنتر (مرکز سطحی) زمین‌لرزه می‌گویند. مقیاس ریشتر از لحاظ تیوری حد بالایی نداشته ولی بر اساس میزان و مقایسه زمین لرزه‌های اتفاق افتاده و میزان مقاومت سنگ و خاک‌های زمین، می‌توان زلزله را در ۶ بخش کلی طبقه بندی کرد: نامحسوس (کمتر ازریشتر) خفیف (۳ تا ۳.۹ ریشتر) سبک (۴ تا ۴.۹ ریشتر) متوسط (۵ تا ۵.۹ ریشتر) قدرتمند (۶ تا ۶.۹ ریشتر) بزرگ (۷ تا ۷.۹ ریشتر) باید یاد آور شوم که هر اسکیل رشتر به مقدار ده چند می باشد، به طور مثال زلزله ۵ ریشتر ده چند زلزله ۴ ریشتر و یا زلزله ۷ ریشتر صد چند از زلزله ۵ ریشتر قوی تر است. چرا این همه زلزله در افغانستان رخ می‌دهد؟ زمین‌لرزه زمانی اتفاق می‌افتد که حرکتی ناگهانی در امتداد صفحات تکتونیکی که سطح زمین را تشکیل می‌دهند صورت بگیرد، به این ترتیب شکستگی‌هایی که خطوط گسل نامیده می‌شوند در محل برخورد این صفحات رخ می‌دهند. افغانستان یکی از زلزله‌ خیزترین مناطق بین قاره ‎ای در جهان است، این کشور در لبه پلیت (صفحه) تکتونیکی یوروشیا(Eurasian Plate) قرار دارد، زلزله ها در این منطقه به دلیل تصادم آهسته پلیت تکتونیکی هند و یوروشیا بوجود می آیند، سرعت پلیت هند(Indian Plate) به سمت شمال چهل ملی متر (یک و نیم انچ) در سال تثبیت گردیده است. زلزله که در دو هفته گذشته در هرات که اولین آن ۶.۳ بود که به تاریخ هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ رخ داد، زیادتر از سه هزار تلفات داد در بالاى شکستکى خط هرات که از بدخشان شروع شده تا سرحد ایران ادامه دارد قرار دارد. این شکستکى دو صحفه شمال و جنوب را وصل مى کند. زلزله‌ سال ۲۰۲۲ از اثر برخورد پلیت هند به سمت شمال به یوریشیا رخ داده است. برجسته ترین ساختار در این زون همانا شکستگی چمن است که از سواحل ماکران (Makran coast) پاکستان شروع و تا هندوکش در شمال شرق افغانستان امتداد دارد. همانطوریکه زلزله‌ های اخیر افغانستان نشان می دهد، هرچند این شکستگی برجسته است، اما بخشی از یک منطقه وسیع را تغییر شکل داده که در آن شکستگی ‌های زیادی با موقعیت گسترده و بعضاً نقشه برداری ناشده وجود دارد که اینها باعث بوجود آوردن زلزله های بزرگ و خسارت مالی و تلفات جانی قابل ملاحظه شده می توانند. زلزله ای به بزرگی ۶.۱ درجه ریشتر در اوایل صبح مورخ ۲۲ جون سال ۲۰۲۲ مرز افغانستان و پاکستان را به لرزه در آورد. اگرچه شدت زلزله نسبتاً متوسط بود، اما این زلزله منازل مسکونی در برخی از ولسوالی های ولایت های پکتیکا و خوست در جنوب شرق افغانستان را ویران کرده و بیش از ۱۰۵۰ تن کشته و حدود ۳۰۰۰ تن زخمی بجا گذاشت. سه هفته بعد از زلزله ماه جون، به تاریخ ۱۸ جولای، پس لرزه ای به بزرگی ۵.۱ درجه ریشتر دوباره منطقه را به لرزه در آورد. چه زمین‌لرزه‌های دیگری در افغانستان رخ داده است؟ دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد گزارش می‌دهد که در دهه گذشته بیش از ۷۰۰۰ نفر در اثر زلزله در افغانستان کشته شده‌اند. در این کشور سالانه به طور متوسط ۵۶۰ نفر بر اثر زلزله جان خود را از دست می‌دهند. زلزله سال ۲۰۱۵ هندوکش به بزرگی ۷/۵ ریشتر جان ۳۹۹ را گرفت. این زمین‌لرزه در ۱۴۰۰ کیلومتری (۸۷۰ مایلی) تا استان سین‌کیانگ در چین هم احساس شد. در مارچ ۲۰۰۲، دو زمین‌لرزه پی‌درپی در کوه‌های هندوکش بیش از ۱۱۰۰ کشته برجای گذاشت. زمین لرزه ماه مه ۱۹۹۸، در ولایت های تخار و بدخشان در شمال افغانستان حدود ۴۰۰۰ نفر کشته شدند، نزدیک به ۱۰۰ قریه و ۱۶۰۰۰ خانه ویران شدند یا آسیب دیدند، و ۴۵۰۰۰ نفر بی‌خانمان شدند. زلزله‌ای که در ماه فبروری ۱۹۹۸ در همین منطقه در شمال کشور رخ داد، جان ۴۰۰۰ نفر را گرفت و ۱۵۰۰۰ نفر را هم بی‌خانمان کرد. چرا زمین‌لرزه‌ها بخصوص در افغانستان چنین آسیب می‌زنند؟ دکتر برایان باپتی می‌گوید که ژاپن و کشورهای آمریکای جنوبی بیشتر از افغانستان زمین‌لرزه دارند؛ ” با این حال، به ویژه افغانستان آسیب‌پذیر است، چرا که ساختمان‌های آنجا در برابر زلزله مقاوم نیستند. خانه‌ها آنجا از چوب و خشت ، نوعی خشتی، گلی یا از کانکریت ضعیف ساخته می‌شوند یکی از دلایل دیگر خسارات زیاد ناشی از زمین‌لرزه‌ها در مناطق کوهستانی افغانستان، آسیب‌های ناشی از لغزش زمین است که در پی زلزله روی می‌دهد. لغزش زمین می‌توانند خانه‌ها را در قریه های کوهستانی درهم بکوبند، رودخانه‌ها را مسدود کنند و باعث سیل گسترده شوند. گاهی چند روز طول می‌کشد تا خبر وقوع فاجعه زلزله به گوش مسئولان در کشور برسد. لغزش زمین می‌تواند جاده‌ها را ببندد که رساندن نیروهای امدادی و تجهیزات به مناطق دور افتاده کوهستانی را دشوار می‌کند. تلاش‌های امداد و نجات هم اغلب به دلیل شرایط جوی بد مانند باران، برف، مه و سرمای شدید با مشکل مواجه می‌شوند.

The post زلزله در افغانستان ! appeared first on MaheNowMagazine.

تمنا زریاب پریانی برای شکست سکوت جهان خیابان به خیابان اروپا میرود.

Mahe Now — Fri, 10 Nov 2023 19:09:11 +0000

آپارتاید جنسیتی، لفظی کوتاه اما واقعیتی بزرگ است که از انکار حق ملیونها زن در افغانستان روایت میکند. تمنا زریاب پریانی اعتراضش را در برابر این ستم بزرگ تعریف میکند. او از خیابانهای کابل تا قلب اروپا میدان اعتراضش را گسترده است. تمنا مدتهاست خیابانهای اروپا را به عرصه‌ی دادخواهی برای زنان افغانستان مبدل کرده و خیمه‌ی کوچکش رنج عظیم زنان افغانستان را روایت میکند. در این مصاحبه، تمنا زریاب پریانی از اعتراضش به کشتار، شکنجه، محرومیت و انکار گسترده‌ی حقوق زنان در افغانستان سخن میگوید.
بانو پریانی اجازه بدهید از مهمترین مولفه‌ی مبارزه‌ی تان آغاز کنیم. آپارتاید جنسیتی یعنی چی؟
تبعیض، حذف، جدا سازی سیتماتیک و اعمال محرومیت مهمترین مولفه های‌ست که آپارتاید جنسیتی را در افغانستان مشخص میکند. دقیقا چیزی که زنان افغانستان بخاطر جنیست شان آن را در دوسال گذشته تجربه میکنند. آپارتاید ابتدا در مورد سیاه پوستان در افریقای جنوبی که بخاطر رنگ پوست و نژاد شان از حقوق انسانی خویش محروم بودند استفاده شد، ولی حتی آن آپارتاید نیز قابل مقایسه با آنچه در افغانستان بر زنان میگذرد نیست. سیاه پوستها در دوره‌ی آپارتاید اقلن مکاتب، پارکها و اماکن مختص به خود را داشتند که از بقیه جدا بود، ولی زنان افغانستان هیچ حقی ندارند. از همه‌ی حقوق انسانی شان محروم شدند.
آپارتاید جنسیتی در افغانستان چه صورت‌بندی دارد؟
گروه طالبان با استفاده از تسلط خود در افغانستان اقدام به اعمال سیاستهای فرهنگ ستیزانه و انسان ستیزانه کرده است. آنها زنان را در خانه ها محصور کرده اند. مکاتب را بسته اند و جلو رشد علم را علنی سد کرده اند. این بدترین شکل تبعض است که در همه زمینه ها میشود آن را دید. طالبان با اتکا به فرهنگ قبیله‌ای یک الگوی عقب افتاده را بر همه تحمیل میکنند. در کنار باورهای افراطی دینی شان، فرهنگ قبیله‌ای شان مهمترین عامل بازدارنده در برابر زنان افغانستان و در مجموع جامعه‌ی افغانستان است.
از اعتراضات تان در خیابانهای کابل بگویید. چه اتفاق افتاد؟
۲۰ اگوست ۲۰۲۱ جنبش حقوق مدنی زنان افغانستان را تشکیل داده و در اوایل سپتامبر این سال اولین اعتراض ها را ما در برابر تفنگ تروریستان اغاز کردیم. در اولین اعتراض تفنگ را طالب به سمت من نشانه گرفت و یکی از افراد آن با قنداق تفنگ به پشتم کوبید اصلا حرفی به زبان نیاوردم و از زمین بلند شدم آن یکی دیگر که ماشه را کشید و قصد داشت به طرفم شکلیک کند. آنها چهره مرگ را برایم نشان دادند. صورت زشت تروریست که خون در چشمانش موج می زد برایم آشنا شد. بعد ها این صورت ها را مدام در گوشه های مختلف کابل بیشتر دیدم. در تمام این اعتراض ها که آخرین آن شانزدهم جنوری ۲۰۲۲ بود مدام در جاده های کابل با تفنگ شلاق طالب مواجه بودیم. در شب نزدهم جنوری ۲۰۲۲ که آمادگی برای اعتراضی دیگر بود گرفته بودیم، طالبان به کمک یکی از زنان نفوذی خود در جنبش ما، موفق شدند تا خانه را پیدا کنند. توان شرح شبی که من و خواهر هایم اسیر شدیم، ندارم. همین بس که تصور کنیم وقتی خشن ترین گروه تروریستی جهان چند زن معترض را اسیر میکند، چقدر میتواند علیه شان اعمال خشونت کند. شاید نیازی به تعریف نباشد، همه میدانند اسیر شدن در دست طالبان آنهم به جرم اعتراض مدنی چقدر وحشتناک است.
چه مدت در زندان بودید و آنجا چه گذشت؟
۲۶ روز و ۲۶ شب شبیه سال های پر از وحشت و شکنجه های گروهی مدام وجود داشت. شبها و روزها در این مدت چنان دردآور بود که در تمام عمر، سیاهی تلخی آن روزها را نمی توانم از یاد ببرم. موسیقی وحشت فریادهای مدام مردان پیر و پسران جوان بسته به زنجیر و چشم های بسته شده و صورت های خون آلود آنها را نمی توانم از یاد ببرم، به حدی درد دهنده بود که درد خودم و بدن تکه پاره شده خود را از یاد می بردم. اجازه نداشتم از زیر کمره اطاق دور شوم با آنکه این کار را می کردم. معلوم نبود چی لحظه ای وارد می شوند و به اطاق شکنجه می بردند. هنگامی که از سلولم بیرونم می بردند اجازه نداشتم به اطراف نگاه کنم ولی دلم ارام نمی گرفت و پنهانی از زیر آن شال بزرگی که حجاب همه بدنم شده بود. بیشتر از همه چیز فریاد های دردناک این مردان مثل خنجری بود در قلب من. صداهای که مدام با عذر و زاری و گریه ها همراه بود و گاهی با شلیک چند گلوله ای خاموش می شد. خاطرات زندان خارهایست که هیچ وقت از دل من بیرون نخواهد شد. ممکن زخمهای جسم من خوب شود، اما این روح درگیر همه ی آن حادثه هایست که همسفر همیشگی من خواهد بود.
بعد از زندان چگونه توانستید از زیر حاکمیت طالبان نجات پیدا کنید؟
نمی دانم در حقیقت، شاید فشارهای باداران این گروه بیشتر کارساز بود در این زمینه. از رفتارهای خشن شان می دانستم که فشار بیرونی وجود داشت. با تعهدات زیادی در نهایت مکتوب آزادی کسی را صادر کردند که قرار بود اعدام شود، به جرم توهین به مقدسات نامقدس شان. ضمانت گیری بخش دیگری از دلیل آزادسازی ما بود. در آخرین دقایق شب ۱۴ فبروری که لحظه ای تحویل دهی ما به خانواده بود در درون موتر از پدرم ویدیو گرفتند و اعترافی که از این زندان حرفی به بیرون نرسد و هیچ وقت پا از کابل بیرون نمی گذارد. در نهایت با غصب هر چی کاغذ و گذرنامه بود از زندان کوچک آزاد شده و در زندان بزرگی بنام کابل گیرکردیم. ماه ها در سکوت و زندگی پنهانی سپری شد که حتی نفس کشیدن را دشوار ساخته بود. بلاخر با کمک یک تعداد منابع و دشواری و ترس زیاد توانستیم از افغانستان فرار کنیم. راهی که چنان ترس‌آور و وحشتناک بود که زبان از گفت‌اش عاجز است.
از ادامه‌ی اعتراضات تان در اروپا بگویید. این اعتراضات چه شکلی داشت و دارد و در اروپا از کجا شروع شد؟
اوایل اکتوبر ۲۰۲۲ به آلمان آمدیم و یک هفته بعد آن در اعتراض های مشترکی با زنان ایران و افغانستان حضور داشتم. کمپین های مختلفی برای مبارزه در برابر جنایت های تروریست ها و حامیان این گروه متجاوز خون آشام داشتیم. اولین خیمه تحصن مبارزه با آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به تاریخ دوازدهم اگوست ۲۰۲۳ ایجاد کردیم که تحصن یک روزه بود. دومین دور آن از اول سپتامبر ۲۰۲۳ تا دوازدهم اعتصاب غذا داشتیم و اکنون که در دور سوم این اعتراض قرار داریم از ۲۹ سپتامبر شروع شد و تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۳ ادامه خواهد داشت.
واکنش کشورهای بزرگ و سازمانهای بین المللی به اعتراضات تان چی بود؟
واکنش ها در حد همدردی بوده و تا کنون نتایج ملموسی نداشته. هرچند بحث آپارتاید جنسیتی در بعضی نشست های در سازمان ملل مطرح شده و بعضی منابع دیگر غربی نیز بحث های در این مورد داشتند، اما بحث کافی نیست. باید اقدام صورت گیرد.
شما چه انتظاری از کشورها و سازمانهای بین المللی دارید؟
آپارتاید جنسیتی حاکم در افغانستان را به رسمیت شناخته و دست از حمایت تروریست ها در آن سرزمین بردارند. همان گونه که در قطعنامه‌ای اعتراضات یاد آور شدیم، موضوع آپارتاید خط سرخ ماست. تمام شواهد و اسناد برای اثبات وجود آپارتاید جنسیتی در افغانستان در دست ما و جامعه‌ی جهانی است. راهی جز به رسمیت شناسی آپارتاید نیست و جامعه‌ی جهانی نمیتواند از زیر بار اخلاقی و حقوقی این موضوع فرار کند. در عین حال خواهان قطع شدن حمایت های مالی و سیاسی طالب ها، منع سفر ها و مذاکره با این گروه نیز هستیم و تلاش برای آزاد سازی زندانی های سیاسی نیز بخشی از خواسته های ما بوده و است.
برخورد شهروندان افغانستان مقیم اروپا با اعتراضات تان چگونه است؟
حضور کمرنگ. هنوز از خواب زمستانی بیدار نشده اند. شاید مردم هنوز سردرگم هستند و از زیر فشار روانی شکست و تسلط طالب بر کشورشان بیرون نشده اند یا علل دیگری دخیل است. به هر حال تعدادی حمایت میکنند، ولی خیلی ها به هر دلیلی هنوز به اعتراضات علیه جنایات طالبان نپیوسته اند.
انتظارتان مشخصن از شهروندان افغانستان ساکن خارج کشور چیست؟
بیداری و مبارزه برای حقوق انسانی شان. استفاده از تمام امکانات برای دفاع از حق شان و مبارزه علیه ستم و ظلمی که بر همه‌ی مردم میشود. این یک مسوولیت اخلاقی و انسانی‌ست.
تا کجا به مبارزات تان ادامه خواهید داد؟
تا آنجا که جهان وادار به واکنش شود و سکوت خود را در برابر مجموع جنایاتی که طالب علیه مردم انجام میدهد، بشکند. زنان اسیر طالبان آزاد شوند و دیگر تروریزم مورد استقبال کشورها قرار نگیرد و علیه آن اعمال تحریم شود تا بساطش برچیده گردد.
آیا ممکن است شیوه‌ی مبارزه‌ی تان تغییر کند و از نشستن در خیمه‌ی تحصن به شیوه‌ی دیگری از مبارزه روی بیاورید؟ وقتی به همه چیز نگاه میکنم به این نتیجه می رسم که این اعتراض ها تمام شدنی نیست. ولی در خصوص مبارزه با آپارتاید جنسیتی شهر به شهر کاروان اعتراضی ما ادامه خواهد داشت تا زمانی که به رسمیت شناخته شود و جهان علیه طالب وارد اقدام شود.
پیام تان به خواننده های ماه نامه‌ی ماه‌نو و مردم افغانستان و جهان چیست؟
همصدا شوند به این اعتراض و از صدای در برابر بی عدالتی ها خود استفاده کنند. من معتقد هستم یک فرد یک لشکر است اگر به خود باور داشته باشد و بخواهد. هزاران صدا هزاران اسلحه ای است که در برابر جنایت و جنایتکاران استفاده خواهد شد، ولی در سکوت به نفع جنایت و حمایت از آن محسوب می شود.
سپاس بانو پرنیانی عزیز؛از اینکه به ما جهت این مصاحبه وقت دادید.

The post تمنا زریاب پریانی برای شکست سکوت جهان خیابان به خیابان اروپا میرود. appeared first on MaheNowMagazine.

مسافران در تبعید

Mahe Now — Fri, 03 Nov 2023 15:18:10 +0000

سقوط افغانستان، سقوط خیلی از تلاش های به ثمر نشسته ای بود که نسلی با هزار و یک آرزو با تمام چالش ها و فراز و نشیب های موجود در بیست سال گذشته، به آن دل بسته بودند. نسلی که تحصیل کرد، درس خواند و تلاش کرد تا با استفاده از فضای موجود که باز هم با دود و باروت همراه بود، چراغی باشد برای فردای روشن و بهتری که نسل آینده بتواند از آن بهره ببرد. پس از سقوط افغانستان و بسته شدن دانشگاه ها و مکاتب به روی دختران و استادان زن، شمار زیادی از استادان زن در دانشگاه های افغانستان مجبور به مهاجرت و تبعیدی ناخواسته شدند.
سهیلا عرفانی، استاد دانشکده خبرنگاری دانشگاه هرات، از جمله زنان فعال رسانه، نویسنده و روزنامه نگار باسابقه ای از هرات است که تن به این تبعید ناخواسته داده است و حالا با خانواده اش در فرانسه زندگی می کند. او در حال حاضر دانشجوی دکترای ارتباطات در دانشگاه اکس مارسی فرانسه است.
بانو عرفانی، لیسانس رشته خبرنگاری از دانشگاه هرات دارد و فوق لیسانس علوم سیاسی را از دانشگاه پیام نور در کشور ایران به دست آورده است. وی از سال ۲۰۰۳ فعالیتهای روزنامهنگاری و گویندگی را آغاز کرده است و تجربه همکاری با چند رسانه دیداری و شنیداری در هرات را دارد. آخرین فعالیت رسانهای وی به عنوان مدیر مسئول رادیوتلویزیون معراج از سال ۲۰۱۴ تا یکی دو ماه قبل از سقوط حکومت جمهوری بوده است.
در کنار فعالیتهای رسانهای، وی ۱۶ سال تجربه تدریس در رشته خبرنگاری را در دانشکده خبرنگاری دانشگاه هرات دارد که دو دوره ریاست دانشکده خبرنگاری را نیز به عهده داشته است. مقاله ها و نوشته های زیادی به قلم خانم عرفانی در روزنامه ها و نشریه ها به چاپ رسیده است.
خانم عرفانی، شغل معلمی را مقدسترین شغل دنیا میداند که سبب شده بود انگیزه و اشتیاق ویژهای در روح و روان وی ایجاد کند و حاضر نشده بود که آن را با بالاترین وظایف سیاسی پیشنهادی، عوض کند.
در این برگ واره ی مجله ماه نو به گفتگو با استاد سهیلا عرفانی، پس از غربت نشینی، پرداختیم.

از تجربه‌ی مهاجرت‌تان بگویید؟ چه تعریف و تصوری از مهاجرت داشتید؟

من قبلا هم تجربه مهاجرت را داشتم زمانی که کودک بودم و ما به ایران مهاجر شدیم اما آن زمان خردسال بودم و احساس تعلقی نداشتم. اما این بار فرق میکند، پس از سقوط حکومت و آمدن طالبان مجبور به مهاجرت شدم، مدتی در ایران و سپس یک سال و اندی است که در فرانسه هستم. مهاجرت اینچنینی، تبعیدی بیش نیست. بسیار دشوار است که همه تعلقات خود را رها کنی و ناگزیر شوی کشورت را که سالها برایش مایه گذاشتی ترک کنی. در مدت این دو سال بارها برای میهنام و سرنوشت اسفبارش اشک ریختم. حس غریبی است. تنها کسی میتواند درک و توصیفاش کند که قلباش را در مکانی، جا گذاشته باشد. من شخصا چنین حسی دارم.

خیلی‌ها این مهاجرت ناخواسته را به عنوان یک تبعید ناخواسته تعبیر می‌کنند. آیا شما هم به همین باور هستید؟

بله، صد درصد. چنین مهاجرتی بیش از یک تبعید ناخواسته یا دیاسپورا نیست. دیاسپورا زمانی اتفاق میافتد که شما از خانه و کاشانهی خود رانده میشوید. روی کار آمدن رژیم طالبان و قدرت گرفتن گروه بزرگ تروریستی که مخالف ارزشهای حقوق بشر بهویژه حقوق زنان باشد، منجر به آوارگی و تبعید اجباری میشود.

یکی از عمده‌ترین چالش‌های مهاجرت در کشورهای اروپایی یا غربی، موضوع تنوع فرهنگی یا بهتر بگوییم پذیرش فرهنگ جدید، پیوست با جامعه‌ی جدید و یاد‌گیری زبان است. شما این مراحل را چگونه می‌بینید؟

اینکه در جامعهای بیگانه، خود را در هویتی جدید، زیستگاهی جدید، فرهنگ و زبان جدید ببینید، تجربهی دشواری است. این احساس زمانی اوج میگیرد که درد از دست دادن میهن و دستاوردهای ۲۰ ساله و کاشانه هر لحظه قلب انسان را بفشارد. این حس، درد مهاجرت را دو چندان میکند. کسانی که خود مهاجرت را بر میگزینند و همه چیز را ترک میکنند خیلی کمتر شاید درد بکشند. اما خوب مجبوریم برای ادغام شدن در جامعهی جدید زبان بخوانیم و با مردم آن سرزمین ارتباط بگیریم. هر چند این یادگیری و ادغام در جامعه جدید ممکن است زمان زیادی را در برگیرد و ما را مدتی از زندگی عقب نگهدارد اما باید این تغییر را دیر یا زود هضم کرد.

برخی باور بر این دارند که مهاجرت می‌تواند یک فرصت باشد. آینده‌ای روشن برای فرزندان و آشنایی با دنیای جدید برای شما چالش بوده یا فرصت؟

در کنار چالشهای عمدهای که قبلا یاد کردم، مهاجرت میتواند یک فرصت باشد. فرصتی برای شناخت جهان پیرامون، شناخت سرزمین و تمدنهای دیگر. اگر مثبتنگر باشیم، باید از این فرصت بهرهجوییم. طبیعیاست که دوراندیشی برای فرزندان و آیندهشان یکی از اهداف اساسی هر مهاجرت است. برای من یادگیری زبان فرانسوی با تمام سختیهایش، شیرینی خود را دارد. مخصوصا وقتی کمی یاد میگیری و افهام و تفهیم خود را مقایسه میکنی با ماههای اولی که آمده بودی که حتی یک کلمه را نمیدانستی.

دوست دارید روزی با دست‌آوردهای فراوان و با دست‌ پُر برای آبادانی دوباره افغانستان به کشور برگردید؟

بدون شک بازگشت به سرزمین مادری، رویای هر مهاجر دور افتاده از وطن است. برای من نیز این یک آرزو هست که روزی با دستاوردهای بیشتر برگردم و برای آبادانی فرهنگ کشورم تلاش کنم.

آینده‌ی افغانستان برای شما مهم است؟ چه چیزی تا اکنون شما را هنوز وابسته‌ی آن خاک و آب دارد؟

آرزوی افغانستانی آزاد و مستقل در کنار تمام ناامیدیهای اخیر، نویدبخش آیندهای است که در آن افغانستانی بهدور از اندیشههای قومی، مذهبی و زبانی، ملتشدن را تجربه کند. در بیست سال گذشته من شخصا برای تحقق چنین رویایی در محیط دانشگاه و رسانه و خانواده کوشیدم اما این مهم به آسانی بهدست نمیآید باید تکتک افراد هویت خود را در آیینه یک ملت بیایند نه در آیینه قوم و زبان و مذهب! حس تعلق اجتماعی به سرزمین مادری و جایی که در آن سرمایهی عمر خود را خرج کردهای، تو را وابسته آب و هوای خاکی میکند که سالها در آن نفس کشیدی.

آیا پیش بینی سقوط و رسیدن افغانستان به این وضعیت را داشتید؟ مکاتب و دانش‌گاه‌ها به روی دختران بسته شود و حقوق و آزادی های اجتماعی از مردم گرفته شود؟

به هیچوجه، سقوط جمهوری و دموکراسی نیمبندی که برای آن ۲۰ سال زحمت کشیدهشد، مردم افغانستان جانها برای آن قربانی کردند، مادرانی که داغ فرزند دیدند، مردمی که انگشتشان بخاطر رأی ببریده شد، پیشبینی نمیشد. جامعه جهانی و در رأس ایالات متحده با آنهمه لشکرکشی و پایگاه امنیتی ساختن و ملیونها دلار مصرف، این پیشبینی غیر ممکن بود. اما در سالهای اخیر پس از شروع مذاکرات صلح یک جای کار میلنگید. نه حکومت صلاحیت و اجازهای برای مذاکره داشت، نه طرف طالب مواضعاش را بهخصوص در حوزه حقوق و آزادیهای زنان روشن میگفت. برای همین من در هر مصاحبه و میزگردی به این مسأله اعتراض میکردم، خیلیها ادعا میکردند طالبان تغییر کردهاند اما باورش برای من غیرممکن بود چرا که اگه اندیشهی طالبانی تغییر کرده بود چرا در مذاکرات صلح در مورد حقوق زنان سکوت میکرد. آنها نه تنها دنیا را فریب دادند بلکه مردم افغانستان و بهخصوص زنان را قربانی این سیاست کذایی کردند.

روایت سقوط کشور را شما چگونه می‌بینید؟ چه علتی به نظر شما باعث سقوط شد؟

به نظر من ریشهاصلی سقوط دو دلیل عمره است یکی اندیشه ایدیولوژی افراطگرایی دینی در بستر جامعه است. در بیست سال گذشته فرهنگسازی بر شهرها متمرکز شد و روی اگاهی بخشی در روستاها و قریهها کاری صورت نگرفت. مدرسههای طالبان پر شد از جوانانی که در روستاها بیدانش و نوجوان بودند و به راحتی شستشوی مغزی دادهشدند. خانوادهها به دلیل فقر و تفکر دینی، فرزندان خود را به مدارس طالبان میفرستادند. مدارس به آنان پول یا شهریه میداد و بهراحتی جهاد بر علیه دموکراسی و نیروهای خارجی را بر مغز آنها جای میداد.
علت دیگر ناکارآمدی حکومت قبلی بر تأمین امنیت، نابرابری و فساد گستردهی مالی و قومگرایی دستگاه حاکم بود. تمام چالشها از همین چهار عنصری که نام بردم برمیخواست. صلاحیتها به اشرف غنی و حلقهای خاص در ارگ مربوط میشد و هیچ وزیر و والیای صلاحیت نداشت در حوزهی کاری خود اجراآتی نماید. از سوی دیگر قومگرایی گسترده باعث شد بیشتر نخبگان و سیاسیون غیر حلقهی ارگ خود را در آیینهی هویت افغانستانی نبینند. این مسایل اواخر هرج و مرج گستردهای به راهانداخت و نظام از درون فرو ریخت.

آیا شما از نظام جمهوریت راضی بودید؟

خیر، طوریکه در پاسخ قبلی عرض کردم، نظام کاستیهای خود را داشت. من به عنوان یک روزنامهنگار و استاد دانشگاه، در هر جلسه و بحث و مصاحبهای به روشنی انتقادات خود را مطرح میکردم حتی یکبار که رییس جمهور اشرف غنی به هرات آمد و من به نمایندگی از زنان دعوت شدم تا سخنرانی کنم به صراحت انتقادات خود را مطرح کردم اما متاسفانه گوش شنوایی وجود نداشت.

شماری از نسل تازه‌ی مهاجرت که پس از سقوط کشور به اروپا و آمریکا مهاجرت‌کرده اند، احساس بی‌انگیزه‌گی‌ و بلاتکلیفی می‌کنند، شما چنین حالتی را تجربه کردید؟

بله این طبیعی است که شما در چنین شرایطی احساس بیانگیزهگی کنید. چون از همه چیز ناامید شدهاید. برای من هم در چهل سالگی همهچیز را دوباره از صفر شروع کردن دشوار بود و هنوز هم هست. هضم این وضعیت بهراستی آسان نیست. هر چند سعی کردم زودتر به شرایط جدید و جامعهی جدید خو بگیرم و برای شروعی دوباره تلاش کنم. اما هربار که سرنوشت تلخ این روزهای دختران و زنان سرزمینم را به یاد میآورم و یا خبری از ممنوعیتهای جدیدی که برآنان وضع میشود، میشنوم، تلخی روزگار را حس میکنم.

از این‌که حالا در‌ کلاس‌های درسی دانشگاه تدریس نمی‌کنید و دانش‌جویان دختر خانه‌نشین شده اند، چه احساسی دارید؟

هربار که عکسهای دوران دانشگاه را در تلفن همراهم نگاه میکنم، آن روزها را بهخاطر میآورم که چقدر انگیزه داشتم و چه شوری در روح و روانم بود تا در کلاس درس حاضر شوم و آنچه در توان داشتم برای دانشجویانم بیاموزم. اما حالا نه از آن کلاسها چیزی باقی مانده و نه دختری در دانشگاه حضور دارد. حتی دخترانی که در رسانهها کار میکردند و نان آور خانه بودند حالا از بیکاری و فقر رنج میبرند. با بیشتر آنها هنوز در تماس هستم برخی مهاجر شدهاند برخی هنوز در افغانستان به سر میبرند. از اینکه شاهد پرپرشدن زندگی تحصیلی و آینده و امید این جوانان و دختران هستم رنج میبرم.

برای زنان و دختران افغانستان که در بدترین شرایط ممکن پس از سقوط قرار گرفته اند، چه کاری در حال حاضر از شما ساخته است؟

تنها کاری که از دستم بر میآید در کنار صحبت کردن، همدردی و انگیزهدادن به آنها، چند دوره وبینارهای آنلاینی به کمک دانشگاه علامه تهران راهاندازی کردیم که به صورت مجازی تدریس کردم. برخی از دانشجویانم را برای ادامه تحصیل به دانشگاه علامه معرفی کردم تا بتوانند دوره را تمام کنند. با گروهی از اساتیدی که در اروپا هستند برای راهاندازی یک دانشگاه آنلاین در حال گفتگو هستیم. همچنین با خبرنگاران و اساتید ژورنالیزم که پس از سقوط در اروپا به سر میبرند سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان را بنیانگذاشتهایم که برای حمایت از ژورنالیستان برنامههایی را روی دست دارد. میدانم این تلاشها هنوز نتایج قابل توجهی بهدست نیاوردهاست اما همین اندکی که از ما ساختهاست را نباید دریغ کنیم. در کنار همهی اینها، دادخواهی از زنان و دختران سرزمینم در فضای مجازی و حقیقی یکی از اهداف مهم و اساسی برای من است.

چه دیدگاه و افقی را برای آینده خودتان، افغانستان و مردم‌اش، پیش‌بینی می‌کنید؟

به باور من تا زمانیکه مردم افغانستان خود نخواهند آگاه شوند و برای آزادی و آبادی افغانستان دست بهدست هم ندهند، افغانستان آیندهای نخواهد داشت. سالها است رژیمها میآیند و میروند و هر رژیم و حکومت نه تنها رنجی از مردم را کاهش نمیدهد بلکه پس از سقوط موجب فرار سرمایههای انسانی در هر نسل میشود و این غمانگیز است.

دوست دارید برای همیشه‌ مهاجر باشید؟

خیر، تنفس دوباره در هوای سرزمین مادری آرزوی من است. این مهاجرت، تبعیدی اجباری بود و هست و امید دارم روزی بتوانم برگردم.

یک آرز‌وی خوب و یک پیام ؟

نیل به ارزشهای انسانی، آزادی و استقلال را باید با تکتک سلولهای خود بخواهیم و برای آن هر آنچه در توان داریم انجام دهیم، تا ملتی یکپارچه شویم.
وطن! وطن!
تو سبز جاودان بمان که من
پرندهای مهاجرم که از فراغ باغ باصفای تو
به دوردست مه گرفته پرگشودهام

The post مسافران در تبعید appeared first on MaheNowMagazine.

اختراع سیمیاگرافی در افغانستان

Mahe Now — Sat, 12 Aug 2023 10:40:10 +0000

در یکی از شماره های پیشین نوشته بودم که پس ازین دیگر در مورد افغانستان منفی بافی نکرده و بیشتر به جلوه های مثبت و امیدبخش هرچه آن وطنیست می پردازم.

خوشبختانه در شهرهامبورگ که جزیرۀ وطن گونه در اروپاست فرصت کافی برای مشاهدهُ ترقیات افغانی یا به قول آدم های مُدکی “افغانستانی” میسر می شود. چند روز قبل دوستی دانشمند که ازعلایق من آگاه است گفت بیا و برویم سیمیاگرافی را به بینیم. این واژه برایم کاملا نو بود ولی به خود گفتم: میرزا بچیم خوده کم نیاری.. فراموش نکنی که در شمار “فرهنگیان و نخبگان” مقام داری. و چنان کردم که گویا از هواداران سرسخت سیمیاگرافی باشم. رفتیم و سر از محفل رباب نوازی در آوردیم. استاد با بداعتش ما را مات و مبهوت کرد. تا آن شب تصورم از موسیقی این بود که هنری صوتی است، یعنی از راه گوش به روح و جان آدمی راه می یابد، ولی استاد از آن هنری صوری ساخته بود، یعنی بیش از نود درصد هنرنمایی هایش چیزهای بود که باید دیده می شد: حرکات سر و شانه و لب و دهان طوری که اگر چشم را می بستی چیزی از رباب نوازی باقی نمی ماند. با بلندشدن نوت «سا» ابروی راست را بالا می کشید و با «ری» شانۀ چپ را خم می کرد. سار-ری-ری-سا همراه بود با لبک زدن-چشمک پراندن-شانه خماندن-کله ‌جنباندن.

استاد رباب نواز ظاهرن رازهای هم می دانست که مِن بیچاره از درک آن عاجز بودم. چون زخمه بر تار وسط می زد و نوت سا به گوش می رسید لبخندی با معنای مبهم و بیشک عمیق به راست می انداخت و چون شاه پربازی می کرد با چهرۀ فکور به چپ می نگریست. استاد گاه هم سکته های طولانی می آورد و رو به سقف اتاق می کرد، مانند ماکیانی که آب می خورد، گویی بر مسئله مغلق فلسفی می اندیشد. من که در عمر رباب بسیار شنیده ام از معنای این ایما و اشارات عاجز مانده بودم. ندانستم، زدن زخمه بر تار وسط و طنین یک نوت چه معنای خاص دارد و یا چه شهکار هنری را نشان میدهد. ولی آنان که “موسیقی علمی” میدانند، حتما به مفاهیمی عمیق راه می یابند.

البته طبله نواز هم کاملا با رباب نواز همخوانی داشت. آنگاه که رباب می نالید: گه-مه-گه-مه-گه و طبله می غرید دت-تانا-تِت- تانا-تِت و سکته وارد می شود رباب نواز چشم غرۀ می رفت و سر به سوی طبله نواز پیش میکرد و طبال هم چنان می کرد، طوریکه کله هایشان برای لحظۀ بی حرکت در برابر همدیگر قرار می گرفت. این ژست مرا به یاد جنگ بزهای کوهی می انداخت که پس از کوبیدن شاخ ها برای ثانیۀ پیشانی در پیشانی مکث می کنند. بلافاصله پس از مکث، مسابقۀ تیزنوازی به راه می افتاد و رباب به جای ناله کردن آواز ماشین تراکتور بیرون می داد.

پس از فرونشستن حیرت نخستین دیدم که حرکات پانتومیم حواسم را به خود جلب کرده و از اصل هنر که شنیدن طنین تارهاست محروم می مانم. بنابرین چشم هایم را بستم تا بر گوش هایم تمرکز کنم. بی فایده بود: جمع هنرشناسان که پیرامون رباب نواز نشسته بودند و یکی دو تا در دو طرف من با هر سکته و گور بانگ “کیا بهات هی” سر می دادند. های می گفتند و هوی سر می دادند. تمرکزم را آشفته و گوش هایم را آزرده می ساختند.

با سری به سنگینی دو سیر کابل از محفل برون رفتیم. دوست دانشمند آغاز به شرح تاریخ سیمیاگرافی کرد. می گفت، بلی این استاداحمدعلی خان صاحب یکی از نخستین سیمیاگرافان جهان و حتی بنیانگذار آن به حساب می رود و خانۀ فرهنگی هامبورگ (دوستم رئیس اول آن است) میخواهد او را برای جایزۀ سیمیاگرافی به یونیسکو پیشنهاد کند.

از من قول گرفت تا برای مجلۀ ماه نو مطلبی در مورد این بدعت بنویسم تا هموطنان در اقصای اروپا و جهان ازین پیشرفت آگاه شوند. پس سیمیاگرافی همین بود. من هم این دین را به جا کردم.

برای روشنگری بیشتر خدمت عرض شود که سیمیاگرافی از دو کلمه ساخته شده: کلمۀ سیمیا که نمیدانم پارسی یا عربی است توسط قدمای ما به معنای علم مجسم ساختن چیزهای موهوم در نظر دیگران به کار می رفته و کلمه graphia که لاتین است و به معنای نوشتن یا تمثیل و یا ارایۀ هنرمندانه. ولی برای پیشگیری از سؤتفاهم باید به خوانندگان هشدار دهم مبادا بروند و تحقیق کنند و مثلا به کمک خاله گوگِل در جستجوی معنای simiagraphie در آیند. چون کلمۀ لاتین simia به معنای بوزینه است و کسی که سیمیاگرافی را تحت اللفظی ترجمه کند می رسد به بوزینه بازی و یا به قول کابل ها شادی بازی.

The post اختراع سیمیاگرافی در افغانستان appeared first on MaheNowMagazine.

سخن نخست

Mahe Now — Sat, 12 Aug 2023 10:22:42 +0000

طالبان هر چیزی را که در مسیر منافع گروه خود نبینند، دشمن پنداشته و ممنوع می‌کنند. این خصوصیت گروه‌های تروریستی‌ست. به ویژه وقتی بحث خبر رسانی در میان باشد، گروه‌های تروریستی به حکم فعالیت‌های ضد انسانی شان از انعکاس رفتارهای شان در سطح افکار عمومی کشور و جهان می‌ترسند، بناً طبیعی‌ست که با هر گونه رسانه‌ی مستقل مشکل جدی دارند. رسانه‌ها عوامل افشاگر هستند. عواملی که حوادث و رفتارها را پیگیری می‌کنند و از آن طریق میکانیزم‌های مقابله با وقایع و رفتارهای ضد انسانی را فعال می‌سازند. فلسفه‌ی ممنوعیت رسانه‌ها در افغانستان از جانب طالبان دقیقن به همین امر بر می‌گردد. از لحظه تسلط طالبان در افغانستان تا کنون ده‌ها خبرنگار توسط این گروه کشته شده و به زندان انداخته شد و تمام رسانه‌های مستقل محکوم به فروپاشی در داخل افغانستان شدند. در کنار رسانه‌های که در بیرون از کشور مسایل افغانستان را پوشش میدادند، بخش قابل توجهی از رسانه های داخلی نیز به بیرون از کشور منتقل شده و از آنجا به فعالیت میپردازند. تبعید رسانه‌های افغانستان به بیرون از کشور ما را در برابر فضای متفاوتی از کار رسانه‌ای قرار داده است. مهمترین تاثیر خروج رسانه‌ها از کشور، بروز دشواری در تهیه خبر و انعکاس میدانی وقایع می‌باشد. امروز رسانه‌های مستقل برای دسترسی به وقایع و جزییات مسایل خبری، ناگزیر به استفاده از شیوه های متفاوتی شدند که در بسا موارد اتکا به ارتباطات شخصی و خطرات بسیار زیاد برای منابع داخلی همکار با رسانه‌ها می‌باشد. این شیوه می‌تواند روی کیفیت خبر و انعکاس ماوقع به شدت تاثیر بگذارد. اعمال محدودیت‌های بی حد و حصر از جانب طالبان علیه جریان اطلاع‌رسانی، باعث شده که بسیاری از رفتارها و حوادث بسیار خونبار از نظر رسانه‌ها پنهان بماند و طالبان در سایه‌ی کور کردن چشم رسانه‌ها، به جنایات‌شان ادامه دهند.

موارد بالا فقط یک سوی قضیه را می‌رساند. سوی دیگر قضیه این است که جامعه‌ی جهانی به شکل بسیار اسفباری بی اعتنا از کنار حوادث داخلی افغانستان می‌گذرد. رسانه‌های خارجی و حتی بین‌المللی تمایل کمتری برای پوشش اخبار و حوادث داخلی افغانستان نسبت به دیگر کشورها دارند. یعنی با به حاشیه رفتن افغانستان از متن توجه جهان، رسانه‌های خارجی نیز به تبعیت از منابع سیاسی و چگونگی نگاه سیاست‌مداران کشورها، موضوع افغانستان را یک بحث حاشیه‌ی می‌دانند. چنین نگاهی باعث شده که حتی جنایات عظیم طالبان علیه مردم افغانستان در بسا موارد یا انعکاس نیابد و یا به شکل یک موضوع خبری ناچیز در حاشیه‌های اخبار مطرح شود. با یک مقایسه‌ی کوچک میان سطح کشتار و وضعیت اوکراین با افغانستان، می‌توان به خوبی متوجه شد که جامعه‌ی افغانستان گویا دیگر جذابیتی برای دیگر مردمان جهان ندارد و به همین دلیل کشتارها و جنایات طالبان به نوعی توسط رسانه‌های جهان عادی‌سازی میشود و نشر خبر آن هم کمتر واکنش ایجاد می‌کند. به زبانی ساده تر؛ جامعه‌ی ما نه تنها از جانب گروه طالبان زیر تیغ جنایت قرار دارد، بلکه جهان نیز جامعه‌ی ما را تنها گذاشته است.

در چنین اوضاعی مهم است که رسانه‌های مربوط به جامعه‌ی افغانستان و منابع مستقل رسانه‌ی بیرون از کشور با تمام توان در کنار مردم خود بایستند و با هر ابزاری حوادث وحشتناک داخل افغانستان را به جهانیان برسانند. به عقیده‌ی من در این مرحله از تاریخ و فضای به شدت دردآور و وحشتناک حاکم بر مردم افغانستان، نقش رسانه‌ها از ارزش بسیار بالای برخورد است. در واقع منابع رسانه‌ی مربوط به افغانستان تنها منابعی می‌باشند که نه حق دارند و نه می‌توانند از کنار جنایات جاری که طالبان انجام می‌دهند، به سادگی همچون رسانه‌های بین المللی و خارجی بگذرند.

جدای از اینکه رسانه‌های افغانستانی از چه فارمتی برای فعالیت‌شان استفاده می‌کند، امر مهم این است که فعالیت‌شان را در دو سوی متمرکز سازند. از یکسو ارتباط‌شان را با متن جامعه‌ی افغانستان وسعت بخشیده و به انتقال وقایع و پوشش عمومی تحولات و اخبار و قضایا بپردازند و در یک نظم منطقی و علمی، به صورت هماهنگ به تغذیه‌ی جامعه از لحاظ اطلاعاتی مبادرت ورزند و از سوی دیگر به ایجاد رابطه با افکار عمومی مردم کشورهای دیگر در رابطه با وقایع افغانستان کمک کنند. فعالیت در این دو عرصه نقش رسانه ها را به عنوان عوامل تاریخی در این مقطع بسیار حساس برجسته می‌سازد.

سخن آخر اینکه هیچ فعال رسانه‌ی به لحاظ اخلاقی و مسوولیت‌های انسانی خود حق ندارد پیرو برخورد رسانه‌های خارجی و بین‌المللی بی‌اعتنا از کنار مردم افغانستان بگذرد. هر فعال رسانه‌ی قبل از اینکه به نقش خود نسبت به عرصه‌ی کاری خود فکر کند، لازم است به تعلق خود نسبت به مردمی که متاسفانه جهان به شکل بسیار بیرحمانه‌ی در برابر تروریزم تنهای‌شان گذاشته بیاندیشد. امروز سیاستمداران افغانستان نقش بسیار کمی در تغییر نگرش جهان نسبت به افغانستان و وقایع دردناک جاری در این کشور دارند، اما رسانه ها میتوانند به حکم خصوصیت و حوزه‌ی کاری شان خلا موجود در انعکاس حوادث و اخبار را پر کنند. ما در جایی از تاریخ قرار داریم که هر فعال رسانه‌ی یک مبارز به تمام معنا نسبت به مردم خود دانسته می‌شود. این مبارزه در حوزه رسانه از حساسیت بسیار زیادی برخوردار است.

صدای مردم خود باشیم. عامل افشای جنایات تروریزم علیه مردم خود باشیم.

مدیر مسوول

The post سخن نخست appeared first on MaheNowMagazine.

طالبان، ممنوعیت ها و محدودیت های پیهم بر زنان افغانستان

Mahe Now — Sat, 12 Aug 2023 10:17:00 +0000

مقدمه

طالب به معنای (طلبه)؛ گروهی از شبه نظامیان روحانی و اسلام گرای بوده که دارای عقاید مذهبی با ریشه های در مکتب حنفی دیوبندی، مذهب وهابیت و دیدگاه های جهاد گرایی میباشند. و از زمان پیدایش تا حال در جنگ با افغانستان بوده که ابتداء در سال ۱۹۹۶ افغانستان را تصرف و تا سال ۲۰۰۱ با نام امارات اسلامی در افغانستان حکومت کردند و سر انجام با حمله آمریکا آنان از صحنه سیاست بیرون رفتند، اما تکرار تاریخ بعد از ۲۰ سال دوباره طالبان را روی صحنه سیاست کشاند. رهبر فعلی طالبان ملا هبت الله آخوندزاده بوده و داری فرقه های متنفاوت اند، که یک گروه آن ها کمتر افراطی (میانه رو) و یک گروه زیاد افراطی (تند رو) اند که میتوان از گروه حقانی نام برد. طالبان بیشتر از این که دیوبندی عمل کنند ، قشری و قبیله ای برخورد میکنند که حتی با اخوانی ها و جماعتی ها و مودوی ها سر سازش ندارند.

دوره قبل طالبان: در راس گروه طالبان، عقب مانده ترین مردمانی قرار دارند که معلوم نیست از کدام شهر و ملیت اند، آنان با نگرش های مذهبی و افراط گراییانه با زیر فشار قرار دادن مردم موجب نارضایتی قشر زیادی از مردم بلاخصوص زنان و دختران افغان شده اند. طالبان از ابتداء تا حال مخالف رادیو، تلویزون، موسقی، نقاشی، مجسمه سازی، اثار هنری، کشفیات مدرن، تعلیم و تربیه دختران، تحصیل و اشتغال زنان به کار بیرون از خانه و ظاهر شدن آنان در اجتماع بودند، آنان به زنان اجازه بیرون شدن از خانه را بدون محرم و حجاب نمیدادند. طالبان از دوره اول حکومت خشونت علیه زنان را جواز دانسته و در این سیاست آن ها تغییری ایجاد نگردیده است. دوره اول حکومت آنها چادری، پوشش سرتاپای زنان به عنوان حجاب رسمی شناخته شده بود زنان و دختران از حق تحصیل و کار محروم شده بودند. و بیشترین انتقادات و مشکلی که گروه طالبان دارند در بخش تحصیل و اشتغال زنان است. زن مسئله حساس برای طالبان بوده و می باشد و همواره سیاست های تبعیض گراییانه و ظلم گراییانه خود را برای زنان و دختران افغان پیاده می کنند؛ زیرا از نظر آنها زن یک موجود جدا از اجتماع بوده و باید همیشه در خانه بماند. در حوزه فکری طالبان زن حق داخل شدن در محیط را ندارد و زن تحصیل کرده و شهری، موجود خطرناک به شمار میرفت.

در دوره قبل طالبان، دیدگاه آنها در رابطه به تحصیل و اشتغال دختران و زنان افغان مورد انتقادهای جامعه جهانی قرار گرفت؛ چنانکه وزیر خارجه آن دوره با دیداری که با هئیتی از سازمان ملل داشت، گفت: ما با نظامیان خویش تعهداتی داریم که یکی از این تعهدات اعمال ممنوعیت تحصیل و اشتغال دختران و زنان افغان می باشد که اگر این را نقض کنیم آنها از جعبه جنگ خارج می شوند. این گروه با سبکدوش کردن معلمین زن در دوره قبل باعث شد نظام تدریس عصری فلج و جای خود را به مکاتب دینی بدهد؛ زیرا اکثریت معلمین آن زمان زنان تشکیل میدادند. ( مژده، ۱۱۰:۱۳۸۲).

زنان در دوره جمهوریت با وجود اینکه از آزادی های زیادی برخوردار نبودند، با آنهم داری یک سلسله حقوق و آزادی های های نسبی شامل: حق تحصیل، اشتغال بوده و مشارکت نسبتا فعالی در سیاست داشتند؛ چنانکه طبق قانون انتخابات آنوقت ۲۷ درصد از کل کرسی پارلمان برای زنان در نظر گرفته شده بود و همچنان در عرصه قضا و سارنوالی و رسانه ها فعالیت داشتند. طالبان قبل از گرفتن قدرت قول داده بودند که حکومت جدید شان در مورد احترام به زنان متفاوت تر از قبل خواهد بود، اما طی مدت کمی از دو سال با وضع محدودیت ها و ممنوعیت ها بر دختران و زنان افغان که باعث سلب ابتدائی ترین حقوق آنها شده، نشان داده است که طالبان به قول ها و تعهداتی که به جامعه ملل داده اند، پایبند نبودند.

محدودیت و ممنوعیت ها: ممنوعیت و محدودیت های طالبان در روزهای نخستین حکومت شان از اعلان کابینه آغاز گردید؛ آنها برخلاف امیدها و انتظارات زنان افغان و جامعه ملل کابینه ی موقت خویش را بدون حضور زنان اعلان کردند، گرچه از نظر آنها موقت بود اما دایمی بنظر میرسد و این کابینه آنها انتقادات جامعه ملل را برانگیخت. بعد از اعلان کابینه آنها اقدام به حذف کامل زنان با لغو وزارت امور زنان که بزرگترین دستاورد و زحمات زنان در طول بیست سال دوره جمهوریت بود، کردند و بجای آن اداره امر به معروف و نهی از منکر شروع به فعالیت کرد و این اقدام عمیقا کینه طالبان نسبت به زنان را نشان داد. طالبان بعد از لغو وزارت امور زنان، دختران را از ورزش محروم کردند و به آنان اجازه بازی و شرکت در مسابقات را ندادند. و بعد از سقوط کشور بدست آنان باشگاه ها و سالن های ورزشی مسدود گردیده و زنان ورزشکار در خانه حبس شدند.

طالبان بعد از گرفتن قدرت حق تحصیل را از دختران افغان گرفته و مکاتب و دانشگاه ها را به روی دختران بستند. آنها به دختران بالاتر از صنف ششم اجازه رفتن به مکتب تا امر ثانی ندادند؛ زیرا آنها ادعا می کردند که کتب های درسی و نظام درسی دوره جمهوریت به اساس روش های غربی بوده و تا کتب های درسی بازنگری نگردد و یونیفورم متناسب به حجاب و آموزهای اسلامی تعیین نگردد مکاتب به روی دختران باز نخواهد شد. و تا پیش از ۶۵۰ روز از بسته شدن مکاتب میگذرد، ولی همچنان مکاتب به روی دختران بالاتر از صنف ششم بازگشایی نشده است. اما با آنهم پس از مدتی اجازه فعالیت به دانشگاه های خصوص دادند، این نهاد ها با رعایت قواعد و شرایطی که طالبان برای بازگشایی وضع کرده بودند از جمله جدا سازی کارمندان و اساتید مرد و زن و صنوف دختران از پسران، پرده کشیدن وسط صنوف، فعالیت خود را آغاز کردند. این گروه نه تنها صنوف دختران و ادارات زنان از مردان در دانشگاه های خصوصی جدا کردند بلکه آنها تصمیم گرفتند به دانشگاه های دولتی به شرطی اجازه فعالیت میدهند که تایم دختران از پسران جدا گردد، اساتید دختران همه زنان باشند و اساتید زن اجازه تدریس برای پسران را ندارند، و در ادارات کارمندان اداری با پرده ها باید جدا شوند. سرانجام پس از تلاش ها و کشمکش های فراوان برای بازگشایی دانشگاه های دولتی به روی دختران باز شد، حضور زنان و دختران با تفکیک جنسیتی در دو تایم جداگانه تنظیم نموده از دانشجویان و کارمندان زن خواستند با رعایت حجاب اسلامی به وظیفه ها و درس های خویش حاضر شوند، همچنان استفاده از آرایش، زیوارآلات، گوشی های هوشمند، عکاسی و فیلمبرداری در محیط دانشگاه را منع نمودند. علاوه بر این محدودیت ها برای دخترانی که آزمون کانکور را در پیش داشتند ممنوعیت انتخاب رشته تخصصی وضع نموده و اجازه انتخاب رشته های تخصصی را به آنها ندادند. با این حال هم این گروه افراطی نتوانستند تحمل کنند با ترس و وحشت بدون اعلان و آگاهی قبلی اساتید و دانشجویان دروازه های دانشگاه ها را به روی دختران دوباره بستند، حتی دختران را از صنوف درسی بیرون کردند همچنان به ادارات مربوط به اسناد تحصیلی دستور دادند تا دیگر اسناد تحصیلی دختران طی و مراحل نشود. و طی مکتوب رسمی جدید به دانشگاه های خصوصی امر نمودند تا دیگر دانشجوی دختر را در سال ۱۴۰۲ جذب نکنند.

پس از روی کار آمدن طالبان، زنان فعالی که در دستگاه دولتی مشغول وظیفه بودند از وظیفه برکنار شده و خانه نشین شدند؛ تنها استثناء در چند عرصه مشخص مانند بهداشت، آموزش برای دختران و اداراتی مراجعین شان منحصر به بخش اناث بود و موسسات غیر دولتی که حضور زنان مهم و ضروری تلقی می شد، زنان توانستند شغل خود را حفظ کنند. بلاخره در ماه گذشته طی یک‌ مکتوب رسمی وزارت اقتصاد طالبان، کار زنان در موسسات داخلی و خارجی منع کردند، طبق این اقدام آنها اکثر موسسات فعالیت های خود را به حالت تعلیق درآوردند. علاوه براین ممنوعیت ها چندی پیش وزارت مالیه از کارمندان خانم خواسته بود تا بجای خود، مردان خود بدون نظر داشت سطح دانش، فن و تجربه قبلی به وظیفه بفرستید. با وجود این ممنوعیت ها، فعالیت زنان در رسانه ها نیز محدود گردید و فعالیت زنان در نمایش های تلویزیونی بطور کامل منع شده و مجریان و کارمندان زن خواستند تا در اجرای برنامه از ماسک استفاده نموده تا چهره آنها نمایان نگردد. و آنها اضافه کردند که حضور زنان در نمایش های تلویزیونی و فیلم ها خلاف اصول شریعت بوده و خلاف ارزش های اسلامی میباشد.

بر ادامه اعمال محدودیت و ممنوعیت های گسترده طالبان علیه زنان، طی یک کنفرانس رسمی محدودیت بر سفر زنان نیز وضع کردند که آنها اجازه سفر بدون محرم برای زنان را بیشتر ۷۲ کیلو متر ندادند(parsi.euronews.com). آنها راننده گان وسایل نقلیه را هشدار دادند تا زنان و دختران بی حجاب و بدون محرم را سوار نکنند و همچنان به تازه گی به شرکت های ترانسپورتی دستور دادند تا به زنانی که بدون محرم شرعی اند بلیت نفروشند و در کنار منع سفر آنها اجازه کسب جواز راننده گی را نیز بر زنان محدود نموده اند.

بعد از محدودیت های فراوان بر تحصیل و کار زنان، طالبان آنها را از رفتن به حمام های عمومی، پارک های تفریحی و باشگاه های ورزشی منع نمودند. طالبان که حکومت خود را اسلامی میدانند حتی به نظافت که جزء از اسلام است نیز دست انداختند و در فصل سرد زمستان که حمام های عمومی یک نیاز مبرم بر زنان مخصوصا آنهای که خانه های شان مجهز نیست محروم کردند و بعد آنها به سالن های زیبایی هشدار داده و برای مسدود کردن آنها زمان کوتاه تعیین نمودند، و این ضرب‌العجل بلاخره تمام شد و تمام سالن ها آرایشی به روی تمام زنان افغان بسته شد.

هشدار به سالن ها عروسی یکی دیگر از محدودیت های طالبان بر تمام مردم افغانستان می‌باشد، این گروه افراطی به سالن های عروسی هشدار دادند تا دیگر موزیک در سالن ها پخش نشود و عروسی بدون ساز و آواز باشد و داماد اجازه ورد به سالن زنانه را نیز ندارد. گروه افراطی طب همچنان ظلم و ستم را بر مردم افغانستان روا داشته و روز به روز بشتر نشان می‌دهند چقدر از جهانی شدن و انسانیت بدور هستند، آنها حتی به دلخوشی های کوچک مردم افغان بخصوص زنان و دختران این سرزمین مظلوم را رحم نکردند و پی در پی تمام خوشی ها و آن لبخند کوچکی که برای مردم بالخصوص زنان و دختران را گرفتند و می‌گیرند.

این احکام طالبان ماهیت زن ستیزانه دارد که میخواهد زنان را نامرئی کند و موضع ها نسبت به زنان مورد حمایت هیچ کشور حتی پاکستان که حامی بزرگ و اصلی طالبان است، قرار نگرفته است. جنگ علیه آموزش و پرورش و همچنان رویایی شغلی زنان دوران قبلی طالبان را بروز میدهد، هرچند آنها در دوحه قول دادن که تلاش برای فراهم سازی زمینه مناسب تحصیلی و کاری برای دختران و زنان افغانستان میکنند و به حقوق زنان احترام خواهند کرد، اما قول خود را زیر پا کردند و تنها در اعمال محدودیت و ممنوعیت بر زنان ثابت قدم بودند و در تمام عرصه ها فقط ادعا میکردند و شرایط بر زنان افغان به گونه ی سخت نمودند که زنان را از زندگی اجتماعی کنار گذاشته شده و حیات اجتماعی آنها از بین میرود. محدودیت های وضع شده در حوزه زنان از جانب طالبان در تمام عرصه ها، نگرش قشری و سنتی آنها را نشان میدهد که میخواهند نظام یک منطقه خاص روستایی بر کل جامعه شهری و پیشرفته امروزی تطبیق نمایند. بزرگترین مشکل طالبان عقاید فکری آنها می باشد که ربط میدهند به موازین اسلامی و این سنت قشری را تحت عنوان دین به اجراء در می آورند، در حالیکه نظام اسلام هرگز از چنین موضع حمایت نکرده و حضور زنان را در اجتماع منع ننموده است؛ زیرا بقای اجتماع ایجاب میکند که تمام افراد فارغ از جنس به مشاغل گوناگون بپردازند.

حق تحصیل و کار، حق انسانی و اسلامی همه افراد اعم از زن و مرد می باشد؛ چنانکه در بیشتر آیت قرآنکریم، احادیث و کتب های فقهی از اهمیت آنها بحث شده است که میتوان به عنوان نمونه از آیه ۲ سوره مبارکه جمعه، آیه ۱۲ سوره مبارکه ممتحنه، و احادیث پیامبر یاد کرد. مانند: اطلبوا العلم و لو بالصین فان طلب العلم فریضه ( دانش را بجوئید اگر چه در چین باشد) و همچنان در حدیث دیگری از پیامبر روایت شده که میفرماید: طَلَبُ العِلمِ فَریضَهٌ عَلى کُلِّ مُسلِمٍ ،ألا إنَّ اللّه َ یُحِبُّ بُغاهَ العِلمِ ( آموختن علم و دانش بر هر مرد و زن مسلمان واجب است، بدانید که خداوند دانشجویان را دوست دارد). همچنان در اعلامیه اسلامی حقوق بشر بر حق تحصیل و اشتغال زنان میکند و در این اعلامیه آمده زنانی که توانایی کار را دارند باید مورد حمایت دولت ها قرار بگیرند و حق آزادی انتخاب شغل شایسته مشروط بر مصلحت خود و خانواده و جامعه را دارند‌( بسته نگار، ۵۷:۱۳۸۰). و طبق اعلامیه جهانی جامعه مدنی افغانستان، وضع محدودیت و ممانعت برای زنان در ادارات دولتی، موسسات داخلی و خارجی توسط طالبان خلاف اصول و ارزش های ملی اسلامی و بین المللی و ارزش های حقوق بشر بوده و این قوانین سختگیرانه ی افراطی در قرن ۲۱ مایه ننگ و تاسف می باشد‌.

اگر به عملکرد طالبان ببینیم، خواهیم دید که آنها میکوشند خود را متقی تر از پیامبر جلوه بدهند و برخواست خود شریعت را تفسیر میکنند؛ زیرا در دین و سنت پیامبر چنان بی احترامی و بی حقی نسبت به زنان نشده بود حتی به زمان آن پیامبر زنان در تمام فعالیت های پیامبر از هجرت به مدینه و حبشه گرفته تا در عرصه صلح، جنگ، مسجد و سفر حضور داشتند(انصاری ،۲۰:۱۳۹۱). اما طالبان در شریعت خود در تمام عرصه ها وجود زنان را حذف کردند و برداشت آنها از دین یک برداشت سطحی بوده که با هیچ روایت، رای، نقل و عقلی همنوایی نداشته و نه هم در عصر پیامبر و خلفای چهارگانه و نه هم در تاریخ یک هزار چهار صد سال دین اسلام وجود داشته است و در هیچ جای جهان کنونی اسلام از این شریعت خود ساخته طالبان نه آگاهی داشته و نه هم عمل میکنند.

دلایل: دیدگاه طالبان نسبت به زنان و دختران همان دیدگاه بیست سال پیش آنها بوده و تغییر نکرده است، و هر آنچه که قبل از گرفتن قدرت ادعا میکردند پوچ و بی معنا است؛ زیرا آنها در محیط کاملا مردانه و سنت های زن ستیزانه و مردسالار آموزش و پرورش یافته اند، این آموزه ها باعث شده که زنان را در چارچوب خانه حبس و حضور آنها در اجتماع منکر بدانند. بنابر عقیده آنان بهترین زن، زنی ست که در خانه بماند و بزرگترین مسؤلیت آن تمکین در برابر شوهر، زایش و پرورش طفل و فراهم نمودن زمینه آسایش برای مرد و خانواده می باشد. آنان از زنان آگاه و دانش آموخته میترسند و میدانند، زنان آگاه این گروه افراطی را نخواهد پذیرفت؛ زیرا آنان به این باورند که هرقدر زنان مستقل شوند، مردان طالبانی به حاشیه کشانده می شوند و نمیتوانند سیاست ظلم گراییانه ی خود بر جامعه تطبیق کنند. آنها در شریعت اسلامی خود تفکر تمامیت خواهی نسبت به زنان دارند و میخواهند بر آنها کنترول داشته باشند و این تفکر به نحوی سبب میشود تا زنان نسبت به دین اسلام بدبین بسازند. علاوه بر برداشت ها و قرائت افراطی از دین اسلام و روش های زندگی قبیله ی، شیوه های سیاسی برای کسب مشروعیت بین المللی نیز میتواند زیر مجموعه سیاست رفتاری آنان علیه زنان باشد و از موضوع حقوق زنان استفاده ابزاری میکنند تا اهداف سیاسی خود برسند؛ زیرا آنها این حقوق زنان را برای خود ذینفع میدانند. بناء عقاید و آموزهای مردسالاری، برداشت های افراطی از دین، ترس از زنان با سواد و آگاه و استفاده ابزاری از این موضع برای به رسمیت شناختن آنان از بزرگترین عوامل این محدودیت ها و ممنوعیت ها علیه زنان می باشد.

پیامدها: محدودیت ها و ممنوعیت های فراوان طالبان علیه دختران و زنان افغانستان به نحوی بیچاره گی و بدبختی را برای آنان ببار آورده است که از مشکلات روحی و روانی گرفته تا مشکلات خانواده گی؛ زیرا تنها امید دختران و زنان سرزمینی بنام افغانستان تحصیل، کار، رشد و پیشرفت بود اما این محرومیت ها باعث شد تا مشکلات سر راه آرزو ها و رویاهای تحصیلی و شغلی آنها زیادتر شود و جلو رشد و پیشرفت آنها گرفته شد. این احکام سختگیرانه ی طالبان باعث شده تا دختران تن به خواست های جامعه سنتی مانند ازدواج های اجباری و زود هنگام بدهند؛ چون خانواده ها به این باور اند که زمانی دختر نه تحصیل کند و نه هم‌ آینده شغلی دارد، پس زمان ازدواج و تشکیل دادن خانواده اوست و محرومیت از علم و دانش راه را برای ازدواج های بدون پلان و زیر سن باز نموده است. و همچنان محرومیت آنان از مشاغل دولتی و غیر دولتی در ارگان های مختلف باعث شده تا آمار فقر و تنگدستی در کشور بالا برود؛ زیرا اکثر موسسات بین المللی فعالیت های خود متوقف کرده و میلیون ها شاغل بیکار شدند و همچنان سازمان های بین المللی کمک ها و پروژه های انکشافی خود را به دلیل سیاست های سخت و تبعیض گراییانه طالبان به حالت تعلیق در آورده، حتی پول های که از خود افغانستان بود منجمد نمودند.

نتیجه: امروز دختران و زنان افغانستان تاریک ترین و سیاه ترین روزهای زندگی خویش را سپری میکنند؛ که حتی آنها حق تحصیل و کار را ندارند چه برسد به اینکه حق مشارکت سیاسی داشته باشند و این یک امر محال برای زنان افغان در دوره طالبان بنظر میرسد. سواد یک زن به معنای سواد یک جامعه تلقی میگردد، و موضوع تحصیل، اشتغال و مشارکت زنان در تمام عرصه ها از اهمیت بالای در اسناد داخلی و بین المللی و اسلام برخوردار است و هر آن چیزی که باید تغییر کند نگرش طالبان نسبت به زنان افغان است؛ چون هیچ وقت آنها خود را پاسخگو در مقابل زنان نمیدانند و فقط دستور میدهند و مردم باید طبق آن عمل کنند. آنان به هیچ عنوان ضرورتی به تغییر و تحول دیدگاه خود نمیبینند و همیشه خود را نماینده خدا و امیرالمومنین میدانند و این گروه افراطی با همین نوع تفکر به حضور زنان در اجتماع و سیاست باور ندارند و وجود زنان را چیزی فراتر از یک موجود برای بقای نسل انسان نمیدانند و این تفکر آنان باعث شده روز به روز محدودیت ها و ممنوعیت ها فراوانی به زنان وضع‌ کنند. محروم ساختن زنان از تحصیل و حضور در اجتماع و سیاست و نادیده گرفتن آنها و دستاوردهای آنان به معنای حذف کلی و منزوی کردن آنان بوده و حذف زنان و منزوی نمودن آنان به معنای یک افغانستان منزوی و عقب مانده، ضعیف، بی دفاع، فقیر و دور افتاده که بعضی کشورهای دشمن آرزو آن داشتند که هیچ وقت نمیتواند با این نگرش ها روی پای خود ایستاد شود.

The post طالبان، ممنوعیت ها و محدودیت های پیهم بر زنان افغانستان appeared first on MaheNowMagazine.